Các nước châu Á dè dặt khi mua quá nhiều khí đốt của Mỹ

Theo khảo sát của McKinsey, khoảng 80% bên mua LNG dự kiến thay đổi chiến lược thu mua trong vài năm tới. (Ảnh minh họa)

Kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2, các chuyến hàng LNG của Qatar đi qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Điều này khiến người mua châu Á thiếu nguồn cung theo hợp đồng, buộc họ phải chuyển sang thị trường giao ngay, nơi giá đang tăng mạnh.

Theo phân tích của Bloomberg News dựa trên các đợt đấu thầu mua hàng, các nước châu Á mới nổi đã chi tổng cộng 7,4 tỷ USD để mua LNG giao ngay kể từ khi xung đột bắt đầu. Trong cùng kỳ năm ngoái, lượng LNG tương đương theo các hợp đồng dài hạn chỉ có giá khoảng 3,1 tỷ USD.

Chi phí tăng hơn gấp đôi đang làm suy giảm hình ảnh LNG như một nguồn năng lượng đáng tin cậy, nhất là sau xung đột Nga-Ukraine từng gây thiếu hụt và đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh. Trước mắt, các nước vẫn cần khí đốt để tránh nguy cơ mất điện vì không thể nhanh chóng thay đổi cơ cấu năng lượng. Tuy nhiên, về dài hạn, nhiều nước đang tìm cách giảm phụ thuộc vào LNG, thông qua điện mặt trời, điện gió, than, hạt nhân, khí đốt khai thác trong nước hoặc khí nhập khẩu qua đường ống.

“Nếu giá duy trì ở mức này, LNG sẽ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các nhiên liệu thay thế”, Fabian Kor, Phó chủ tịch điều hành phụ trách châu Á tại SEFE Marketing & Trading, nhận định tại một hội nghị ở Singapore tuần trước.

LNG đối mặt với tương lai bất định

Cuộc khủng hoảng hiện nay đe dọa hàng tỷ USD đầu tư vào LNG - loại nhiên liệu hóa thạch tăng trưởng nhanh nhất trước năm nay và từng được xem là nhiên liệu chuyển tiếp, giúp các nước giảm phụ thuộc vào than đá để tiến tới năng lượng tái tạo.

Shell từng dự báo nhu cầu LNG sẽ tăng 65% vào năm 2050, chủ yếu nhờ Nam Á và Đông Nam Á. Tuy nhiên, mục tiêu này có còn thực tế hay không sẽ là chủ đề được thảo luận tại hội nghị Gastech ở Bangkok trong tuần này.

Thái Lan, nước chủ nhà hội nghị, vừa công bố kế hoạch năng lượng dài hạn, đặt mục tiêu ít nhất 65% sản lượng điện đến từ năng lượng tái tạo vào năm 2050, qua đó làm giảm vai trò của khí đốt.

Điện mặt trời cũng trở nên hấp dẫn hơn khi chi phí pin đã giảm hơn 30% trong 4 năm qua. Pakistan được dự báo sẽ tăng sản lượng điện mặt trời và thủy điện. Bangladesh, quốc gia đã chi hơn 2 tỷ USD để bù đắp lượng LNG Qatar bị thiếu hụt, đang triển khai các chính sách khuyến khích người dân lắp đặt pin mặt trời.

Xu hướng quay lại với than đá

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo tiêu thụ loại nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm nhất này sẽ đạt mức kỷ lục trong năm nay, do giá khí đốt tăng và hiện tượng El Niño làm nhu cầu điều hòa không khí tăng.

Bên cạnh đó, xung đột cũng buộc các nước tìm nhà cung cấp LNG thay thế Qatar, quốc gia từng chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu. Theo khảo sát của McKinsey, khoảng 80% bên mua LNG dự kiến thay đổi chiến lược thu mua trong vài năm tới, ưu tiên đa dạng hóa nguồn cung theo khu vực.

Xu hướng này có thể làm tăng sức hấp dẫn của các dự án tiếp cận trực tiếp thị trường châu Á, chẳng hạn dự án Papua LNG tại Papua New Guinea do TotalEnergies và Exxon Mobil thúc đẩy. Mỹ và Canada cũng có thể hưởng lợi.