Cách Mỹ - Trung Quốc chuẩn bị cho chuyến thăm của ông Tập Cận Bình

Khi chuyên cơ chở Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên hạ cánh tại căn cứ không quân Andrews tối 23/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tận đường băng đón nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Đây là một trong hàng loạt nghi thức trọng thị được Washington chuẩn bị cho chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài từ ngày 23 đến 25/9.

Ông Tập Cận Bình đã dự lễ đón tại Nhà Trắng với sự tham gia của gần 500 quân nhân Mỹ, màn bay chào mừng của 4 tiêm kích F-22 và một oanh tạc cơ tàng hình B-2, trước khi dự quốc yến do Tổng thống Trump chủ trì.

Chuyến thăm là lần đầu tiên ông Tập Cận Bình tới Washington sau 11 năm và là cuộc gặp trực tiếp thứ 3 với ông Trump kể từ khi Tổng thống Mỹ bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Hãn tin WSJ dẫn các nguồn tin am hiểu quá trình chuẩn bị cho biết nghi thức ngoại giao là một trong những nội dung được hai bên trao đổi trong nhiều tuần.

Phía Trung Quốc được cho là muốn chuyến đi được tổ chức đúng cấp độ một chuyến thăm cấp nhà nước, với các nghi thức tương xứng chuyến thăm của ông Trump tới Bắc Kinh hồi tháng 5.

Bắc Kinh đặc biệt coi trọng quy mô lễ đón và quốc yến, trong khi Washington cũng muốn thể hiện mức độ trọng thị nhằm duy trì khuôn khổ ổn định cho quan hệ song phương.

Bên cạnh nghi thức, các quan chức hai nước đã tiến hành nhiều vòng đàm phán để chuẩn bị nội dung cho cuộc gặp thượng đỉnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 20/9 gặp Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York. Hai bên thảo luận thương mại, AI và một số vấn đề kinh tế trước cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập.

Washington muốn thúc đẩy trao đổi đối với nhóm hàng ít nhạy cảm. Mỹ có thể tăng xuất khẩu năng lượng, nông sản và một số thiết bị y tế, trong khi Trung Quốc có thể mở rộng xuất khẩu hàng tiêu dùng và các sản phẩm công nghệ thấp.

Hai bên cũng đang tìm cách triển khai cơ chế giảm thuế đối với một số mặt hàng không mang tính chiến lược. Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng trở thành nội dung mới trong chương trình nghị sự.

Ông Bessent cho biết Washington đề xuất thiết lập kênh đối thoại Mỹ - Trung về AI, trong đó có cơ chế thông báo những sự cố liên quan AI đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng tới an ninh quốc gia. Hai bên từng đề cập ý tưởng này hồi tháng 5 nhưng chưa chính thức hóa.

Trong khi đó, các vấn đề nhạy cảm như kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến của Mỹ không nằm trong chương trình thảo luận về cơ chế AI lần này.

Điều này cho thấy Washington và Bắc Kinh đang tìm cách mở rộng những lĩnh vực có thể hợp tác, đồng thời tránh đẩy các bất đồng lớn vào tâm điểm của cuộc gặp.

Những bước chuẩn bị này phản ánh nỗ lực của cả Mỹ và Trung Quốc nhằm kiểm soát cạnh tranh trong lúc quan hệ song phương vẫn tồn tại nhiều bất đồng về thương mại, công nghệ và an ninh.