Cấm người từng bị xử lý về hành vi bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em nhận con nuôi
Luật Nuôi con nuôi vừa được Quốc hội thông qua nghiêm cấm ông bà nội, ngoại và anh, chị, em ruột của ông bà nhận cháu làm con nuôi; đồng thời cấm người từng bị xử lý về hành vi bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em nhận con nuôi.

Sáng 20/11, Quốc hội thông qua Luật Nuôi con nuôi
Sáng 20/11, Quốc hội thông qua Luật Nuôi con nuôi với 463/471 đại biểu có mặt tán thành. Luật gồm 4 chương, 30 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định nghiêm cấm anh, chị, em ruột; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì nhận nhau làm con nuôi. Ông bà nội, ông bà ngoại và anh, chị, em ruột của ông bà nội, ông bà ngoại cũng không được nhận cháu làm con nuôi.
Theo đó, những người trên có thể chăm sóc, nuôi dưỡng, chu cấp hoặc trực tiếp nuôi cháu nhưng không được xác lập quan hệ cha mẹ - con về mặt pháp lý, nhằm phòng ngừa việc lợi dụng nhận con nuôi để trục lợi.
Luật đồng thời nghiêm cấm lợi dụng việc nhận con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục, ngược đãi, hành hạ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của con nuôi; mua bán trẻ em hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật khác.
Việc lợi dụng nuôi con nuôi để trốn tránh trách nhiệm pháp lý, che giấu quan hệ huyết thống, vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội, phong tục tập quán và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc cũng bị nghiêm cấm.
Các hành vi làm giả, cố ý làm sai lệch nội dung giấy tờ, sử dụng giấy tờ giả, che giấu thông tin hoặc cung cấp thông tin không đúng sự thật để giải quyết việc nuôi con nuôi cũng thuộc nhóm hành vi bị cấm.

Quốc hội thông qua Luật Nuôi con nuôi với 463/471 đại biểu có mặt tán thành. Luật gồm 4 chương, 30 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Cấm người từng có hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em nhận con nuôi
Theo luật, người được nhận làm con nuôi gồm trẻ em bị bỏ rơi, mồ côi cả cha đẻ và mẹ đẻ, không nơi nương tựa; người dưới 18 tuổi thuộc trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình.
Người nhận con nuôi phải là người độc thân hoặc cặp vợ chồng được công nhận theo quy định của pháp luật Việt Nam; trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi cũng được quy định.
Người nhận con nuôi phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hơn người được nhận làm con nuôi ít nhất 20 tuổi, có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi và có tư cách đạo đức tốt.
Luật cũng quy định các trường hợp không được nhận con nuôi, trong đó có người đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính, bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt tù hoặc cải tạo không giam giữ; người bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo và đang trong thời gian thử thách.
Đáng chú ý, người từng bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình hoặc các hành vi xâm hại trẻ em cũng không được nhận con nuôi.
Quy định này còn áp dụng với người từng bị kết án về một số tội cố ý, gồm các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật; loạn luân; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi phạm pháp.
Cha mẹ nuôi phải báo cáo tình hình phát triển của con
Luật quy định định kỳ 6 tháng trong thời hạn 3 năm kể từ ngày giao nhận con nuôi, cha mẹ nuôi có trách nhiệm báo cáo tình hình phát triển của con.
Đối với trường hợp cha mẹ nuôi và con nuôi thường trú tại Việt Nam, báo cáo được gửi đến UBND cấp xã. Trường hợp cha mẹ nuôi và con nuôi tạm trú ở nước ngoài, báo cáo gửi cơ quan đại diện.
Với trường hợp cha mẹ nuôi là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài thường trú ở nước ngoài, con nuôi thường trú ở nước ngoài, báo cáo được gửi đến Bộ Tư pháp và cơ quan đại diện.
Riêng trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình, cha mẹ nuôi không phải thực hiện trách nhiệm báo cáo này.

