Cận cảnh bản Bắc Hoa - Đẹp bình dị như cô gái miền sơn cước ở Bắc Ninh
Thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh hiện nay, chủ yếu là người Nùng sinh sống trong những ngôi nhà trình tường cổ với mái ngói âm dương, tạo không gian đặc biệt về kiến trúc cùng nét văn hóa, sinh hoạt đặc sắc như những cô gái miền sơn cước.
Thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh có gần 160 hộ với hơn 700 nhân khẩu, chủ yếu là bà con dân tộc Nùng sinh sống. Tại đây có 17 hộ còn giữ được nếp nhà truyền thống trình tường và mái ngói âm dương cổ kính.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, những ngôi nhà trình tường có tuổi đời hàng trăm năm, được làm từ đất và không có kèo, cột chống. Hiện tai, các mái nhà lợp ngói âm dương đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn còn vẹn nguyên, vững chãi giữa thiên nhiên, núi rừng.
Nét độc đáo trong kiến trúc nhà trình tường của người Nùng ở Bắc Hoa là được làm hoàn toàn từ các nguyên liệu tự nhiên, thiết kế đơn giản.
Tường nhà được làm hoàn toàn bằng đất sét nện chặt với mật mía; dày khoảng 40-50cm, cao 2-3m.
Những bức tường đất dày khoảng 40-50cm, cao 2-3m.
Mái nhà lợp bằng ngói âm dương.
Trao đổi với phóng viên, ông Lăng Quốc Kỳ ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn (Bắc Ninh) cho biết, những ngôi nhà trình tường này có đặc điểm ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè nên phù hợp với khí hậu và tập quán của đồng bào dân tộc miền núi. "Để làm được những ngôi nhà trình tường, người Nùng ở Bắc Hoa phải mất từ 3 tháng đến hơn nửa năm để chuẩn bị và xây dựng, tùy vào quy mô và diện tích”.
Vừa nấu rượu ngô vừa chia sẻ với phóng viên, bà Lường Thị Lan ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn (Bắc Ninh) cho biết, ngói âm dương là biểu tượng kiến trúc và nét văn hóa độc đáo của người Nùng. Ngói được làm hoàn toàn thủ công từ đất sét ở địa phương, nung bằng củi trong các lò thủ công truyền thống suốt nhiều ngày đêm. Ngói có độ bền cao, giúp ngôi nhà mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.
“Ngói bao gồm hai loại là ngói âm (viên nằm ngửa) và ngói dương (viên úp lên trên), tạo nên những đường rãnh giúp thoát nước nhanh và thông gió tốt. Cách lợp này biểu trưng cho sự hài hòa giữa trời và đất, âm và dương trong triết lý sống của đồng bào Nùng chúng tôi”, bà Lan cho biết thêm.
Khung cảnh bên trong những ngôi nhà bằng đất sét nện chặt.
Trao đổi với phóng viên, ông Vi Văn An, Chủ tịch UBND xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh cho biết, xã Tân Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Tân Sơn và Cấm Sơn (Bắc Giang cũ) nằm trên trục Quốc lộ 279, giao thương thuận lợi, kết nối vùng; có quỹ đất rộng để phát triển vùng cây ăn quả, du lịch sinh thái.
“Với truyền thống cách mạng, yêu nước của vùng đất, con người Tân Sơn là sức mạnh xây dựng khối đại đoàn kết, khơi dậy niềm tự hào, khát vọng vươn lên trong nhân dân. Năm 2025, xã đã cơ bản đạt và vượt kế hoạch đề ra các chỉ tiêu đề ra. Nổi bật là tổng giá trị sản xuất ước đạt 647 tỷ đồng, tương ứng 115% kế hoạch, trong đó, lĩnh vực nông nghiệp hơn 394 tỷ đồng, đạt 109,7% kế hoạch; thương mại, dịch vụ hơn 132 tỷ đồng, đạt 168,3% kế hoạch. Tổng thu ngân sách sau điều chỉnh dự toán là 122 tỷ đồng, đạt 121,8% kế hoạch”, ông An cho biết.
Đến với bản Bắc Hoa, du khách sẽ ấn tượng bởi những ngôi nhà vách đất, mái ngói âm dương và khoảng sân rộng trước hiên. Được cảm nhận những Hội hát Sloong hau, Phiên chợ xuân vùng cao với các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây.
