Cận cảnh 'robot' hàn ray trên tuyến tàu điện nhẹ LRT Phú Quốc

Cỗ máy hàn ray nặng 33 tấn nổi bật trên công trường với màu sơn vàng-cam và hệ thống cần thủy lực kết nối đầu hàn chuyên dụng. (Ảnh: ÁNH DƯƠNG)

Tuyến LRT Phú Quốc dài 17,59km, hướng tới phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm hội nghị và triển lãm APEC cùng khu vực nam đảo. Dự án có 6 nhà ga, tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công-tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng-kinh doanh-chuyển giao (BOT). Trong đó, vốn nhà nước chiếm 70%, nhà đầu tư Tập đoàn Sun Group đóng góp 30%.

Thời tiết Phú Quốc những ngày giữa tháng 11 nắng đẹp, cỗ máy hàn ray nặng 33 tấn nổi bật trên công trường với màu sơn vàng-cam và hệ thống cần thủy lực kết nối đầu hàn chuyên dụng. Dọc đường ray, các kỹ sư, công nhân tất bật căn chỉnh, chuẩn bị những mối nối.

Được đặt trên hệ thống goòng, cỗ máy có thể di chuyển và hàn nối trực tiếp các thanh ray ngay tại công trường, thay vì đưa về xưởng. Điểm khác biệt của cỗ máy nằm ở khả năng tự động hóa quá trình hàn, rút ngắn thời gian xử lý từng mối nối và cho phép thi công liên tục trên tuyến.

Ông Nguyễn Huy Thanh, đại diện nhà thầu thi công hàn ray cho biết, máy sử dụng công nghệ hàn chảy giáp mép bằng điện. Hai đầu thanh ray được gia nhiệt và ép nối bằng hệ thống chuyên dụng, với các thông số kỹ thuật thiết lập phù hợp từng loại ray. Công nghệ tự động giúp rút ngắn thời gian hàn mỗi mối xuống còn 3-4 phút, góp phần tăng tốc tiến độ thi công tuyến tàu điện phục vụ APEC 2027.

Tuyến đường đôi LRT Phú Quốc đã hoàn thiện việc lắp đặt hơn 11km đường ray. (Ảnh: ÁNH NGUYỆT)

Tuy nhiên, tốc độ hàn nhanh không đồng nghĩa toàn bộ quy trình chỉ diễn ra trong vài phút. Trước mỗi mối nối, công nhân phải chuẩn bị, căn chỉnh đầu thanh ray và kiểm tra các điều kiện kỹ thuật. Sau khi hàn, mối nối tiếp tục được mài hoàn thiện. Trong điều kiện mặt bằng thuận lợi, thiết bị có thể hàn 250-300m ray đơn mỗi ngày, tương đương hơn 20 mối nối. Riêng thao tác hàn tự động chỉ mất khoảng 3-4 phút mỗi mối.

Trước đây, với phương pháp hàn nhiệt nhôm, một tổ 6-8 công nhân thường chỉ thực hiện được 4-6 mối hàn mỗi ngày, tối đa khoảng 8 mối trong điều kiện thuận lợi, tương đương hơn 100m mỗi ngày. Với thiết bị mới, theo đánh giá của nhà thầu, năng suất có thể tăng gấp 3-4 lần. Tổ trực tiếp vận hành máy chỉ cần tối thiểu ba người, chưa tính lực lượng chuẩn bị và dịch chuyển ray.

Quá trình hàn ray trên tuyến LRT Phú Quốc.

Theo ông Thanh, đây là lần đầu đơn vị đưa thiết bị hàn ray tự động di động vào sử dụng trên tuyến LRT Phú Quốc, đánh dấu bước tiến trong việc ứng dụng công nghệ và làm chủ thiết bị của đội ngũ thợ trong nước. Cũng theo ông Thanh, thiết bị được nhập khẩu từ một nhà sản xuất thuộc Top 5 thế giới về cung cấp thiết bị, công nghệ thi công đường sắt trên thế giới.

Sự xuất hiện của thiết bị đánh dấu bước chuyển từ lắp đặt sang hàn nối, từng bước hoàn thiện đường ray trên một trong những công trình giao thông trọng điểm phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Thiết bị có hai chế độ điều khiển. Khi di chuyển quãng đường dài, người vận hành ngồi trong cabin, quan sát qua hệ thống camera. Với khoảng dịch chuyển ngắn, công nhân sử dụng bộ điều khiển cầm tay ngay tại hiện trường. Đáng chú ý, toàn bộ đội ngũ vận hành máy là công nhân Việt Nam từng tham gia các dự án đường sắt tại Myanmar, được tập huấn nâng cao trước khi về Phú Quốc.

Công nghệ hàn ray tự động được đưa vào sử dụng trong bối cảnh các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và sự phối hợp của tỉnh An Giang, chính quyền đặc khu Phú Quốc.

Để thúc đẩy tiến độ, tỉnh An Giang phối hợp với các bộ, ngành, chính quyền đặc khu và nhà đầu tư tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, tạo điều kiện cho các đơn vị tổ chức thi công.

Trên công trường, Tập đoàn Sun Group cùng các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời. (Ảnh: ÁNH NGUYỆT)

Trên công trường, Tập đoàn Sun Group cùng các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời. Các hạng mục nền đường, cầu, hầm, nhà ga và lắp đặt ray được triển khai song song, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh khối lượng. Bên cạnh huy động nhân công, việc đưa những thiết bị chuyên dụng như máy hàn ray tự động vào sử dụng giúp các đơn vị nâng năng suất, rút ngắn thời gian thi công ở những công đoạn đòi hỏi kỹ thuật cao.

Theo báo cáo, công trường LRT Phú Quốc đang huy động khoảng 1.300 kỹ sư, công nhân tại 7 mũi thi công. Ông Nguyễn Tất Đạt, chỉ huy trưởng gói thầu cung cấp và lắp đặt đường ray cho biết, đến cuối tháng 10, dự án đã lắp đặt hơn 11km trên tổng khối lượng khoảng 35km ray đơn của tuyến đường đôi. Các hạng mục khác cũng được triển khai đồng bộ. Toàn bộ cọc khoan nhồi tại khu vực cầu, hầm đã hoàn thành; phần thô các nhà ga tiếp tục thi công. Đoạn hầm kết nối từ đường ĐT.975 vào sân bay Phú Quốc đã hoàn thiện kết cấu bê-tông cốt thép các ống hầm, chuẩn bị lắp đặt đường ray.

Riêng công tác hàn nối, máy tự động bắt đầu hoạt động từ ngày 5/11. Sau những ngày đầu, hơn 1km ray đã được hàn. Sau giai đoạn lắp đặt và hàn ray, dự án tiếp tục hoàn thiện, hiệu chỉnh và kiểm tra các hệ thống kỹ thuật. Theo kế hoạch, tuyến dự kiến hướng tới khai thác thương mại vào tháng 11/2027, phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại trong sự kiện quốc tế, tuyến LRT còn được kỳ vọng hình thành trục vận tải công cộng kết nối sân bay với các khu du lịch, dịch vụ và đô thị phía nam Phú Quốc, góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ.