Cần giám sát, tránh trục lợi chính sách ở nhóm trường đại học không vì lợi nhuận

Góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết, biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học, Bộ Tài chính kiến nghị về nội dung chuyển đổi cơ sở giáo dục đại học tư thục sang cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, rà soát, bổ sung tiêu chí quy định nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản hình thành từ vốn góp của nhà đầu tư tư nhân sau khi chuyển sang mô hình không vì lợi nhuận bảo đảm không làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách nhà nước đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, có cơ chế giám sát phù hợp để bảo đảm tính chất không vì lợi nhuận, tránh trục lợi chính sách.

Về điều kiện được công nhận là đại học, Bộ Tài chính cũng đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, rà soát bổ sung tiêu chí tài chính đối với việc công nhận đại học, đại học vùng, đại học quốc gia không gắn với việc tự động tăng mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Ảnh trường đại học tư vấn tuyển sinh

Trả lời về nội dung này, Bộ GD-ĐT cho biết đơn vị soạn thảo đã rà soát quy định về chuyển đổi cơ sở giáo dục đại học tư thục sang cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận trên cơ sở kế thừa trực tiếp quy định của Luật Giáo dục đại học.

Theo quy định của Luật Giáo dục đại học, mô hình cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận được xác lập trên nguyên tắc sử dụng tài sản, tài chính phục vụ mục tiêu giáo dục, không phân chia lợi nhuận và không làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách nhà nước. Luật không quy định cơ chế Nhà nước mua lại, bù đắp, hỗ trợ tài chính hoặc tiếp nhận nghĩa vụ tài sản khi cơ sở giáo dục đại học tư thục chuyển sang mô hình không vì lợi nhuận.

Dự thảo Nghị định không bổ sung quy định mới về tài chính, tài sản, mà hiệu chỉnh, làm rõ hơn và cụ thể hóa nguyên tắc đã được Luật quy định, làm rõ trách nhiệm quản lý, sử dụng tài sản và cơ chế giám sát nhằm bảo đảm duy trì đúng tính chất không vì lợi nhuận, không làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách nhà nước và không tạo cơ chế để chuyển dịch rủi ro tài chính từ khu vực tư nhân sang Nhà nước, tổng nguồn thu của cơ sở giáo dục lớn hơn chi; không lỗ lũy kế trước khi thực hiện chuyển đổi mô hình.

Việc quy định theo hướng kế thừa Luật nhằm bảo đảm tính hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời phòng ngừa việc lợi dụng chính sách chuyển đổi để trục lợi.

Bộ GD-ĐT đã rà soát ý kiến đề nghị bổ sung tiêu chí tài chính đối với việc công nhận đại học, đại học vùng, đại học quốc gia và bảo lưu cách tiếp cận tại dự thảo Nghị định. Theo quy định của Luật Giáo dục đại học, điều kiện công nhận đại học được xây dựng trên cơ sở năng lực đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, quy mô và cơ cấu tổ chức, không thiết kế tiêu chí tài chính độc lập như một điều kiện trực tiếp. Luật không gắn việc công nhận đại học với cơ chế cấp phát hoặc tăng mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, mà thực hiện quản lý theo nguyên tắc tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình.

Dự thảo Nghị định kế thừa đúng tinh thần của Luật, không bổ sung tiêu chí tài chính trực tiếp nhằm tránh hiểu nhầm rằng việc được công nhận đại học đương nhiên dẫn đến tăng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước; hình thành cơ chế “xin – cho” hoặc chuyển nghĩa vụ tài chính của cơ sở giáo dục đại học sang Nhà nước.

Năng lực tài chính của cơ sở giáo dục đại học được phản ánh một cách tổng hợp, gián tiếp thông qua các tiêu chí về quy mô đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, kết quả hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định tại dự thảo Nghị định. Cách tiếp cận này bảo đảm đánh giá năng lực thực chất, đồng thời không làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách nhà nước và phù hợp với nguyên tắc tự chủ đại học. Các nội dung được hiệu chỉnh và làm rõ hơn như tổng nguồn thu từ hoạt động giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ lớn hơn chi; không nợ thuế và không lỗ lũy kế trước năm liền kề nộp hồ sơ công nhận.

Nguyễn Trang/VOV.VN