Cần rõ tiêu chí xác định người làm việc trên nền tảng số tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, các đại biểu tập trung cho ý kiến vào việc bổ sung người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: PHẠM THẮNG

Nêu ý kiến, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) bày tỏ tán thành về nguyên tắc với việc mở rộng diện bao phủ, bởi người lao động phi chính thức và người làm việc qua nền tảng số có thể có thu nhập thường xuyên nhưng chưa được bảo đảm đầy đủ về an sinh xã hội.

Tuy nhiên, theo đại biểu, hai khái niệm nêu trên có phạm vi rất rộng, có thể bao gồm người làm việc theo các phương thức và mức độ phụ thuộc khác nhau. Vì vậy, đề nghị dự thảo luật cần xác định rõ tiêu chí nhận diện đối tượng, tránh việc chỉ căn cứ vào tên hợp đồng hoặc hình thức làm việc.

Đại biểu cũng đề nghị, trước khi quy định nghĩa vụ bắt buộc, cần đánh giá cụ thể mức đóng, căn cứ đóng cũng như chế độ được hưởng, nếu người lao động phải gánh toàn bộ mức đóng như một cá nhân kinh doanh độc lập, trong khi thu nhập thấp và biến động, chính sách có thể làm giảm khả năng tham gia. Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế đóng linh hoạt và hỗ trợ phù hợp cho nhóm thu nhập thấp, tránh đóng trùng khi người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quan hệ lao động khác.

Cùng quan điểm, các đại biểu đánh giá cao việc Chính phủ mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc. Trên thực tế, nhóm lao động này đang trở thành một nhóm có xu hướng phổ biến trên thị trường lao động và ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PHẠM THẮNG

Thống nhất với định hướng mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, đại biểu Lý Thị Lan (đoàn Tuyên Quang) bày tỏ, khi đã chuyển từ khuyến khích tham gia sang nghĩa vụ tham gia bắt buộc, thì quy định của luật phải đủ rõ để xác định được ai thuộc diện bắt buộc từ thời điểm nào và căn cứ đóng được xác định như thế nào.

Đại biểu phân tích, nhóm người làm việc trên nền tảng số này rất đa dạng, có người làm việc thường xuyên, lấy thu nhập từ nền tảng số là nguồn thu nhập chính, có người chỉ làm thêm theo thời vụ hoặc không thường xuyên. Một người có thể đồng thời làm nhiều việc trên nhiều nền tảng, có nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Với người làm việc không có quan hệ lao động, phạm vi còn rộng lớn hơn.

Vì vậy, theo đại biểu Lý Thị Lan, dự thảo luật cần xác định rõ các tiêu chí có tính nguyên tắc để nhận diện đối tượng, làm căn cứ phát sinh nghĩa vụ tham gia. Mức đóng cụ thể, phương thức thu, lộ trình thực hiện có thể giao cơ quan có thẩm quyền quy định. Như vậy, vừa linh hoạt, vừa bảo đảm người dân có thể biết trước được quyền và nghĩa vụ của mình.