Cần siết chặt hoạt động quan trắc môi trường sau hàng loạt vi phạm

Khởi tố hàng loạt bị can vi phạm quan trắc môi trường - (Ảnh: Bộ Công an).

Khởi tố 12 công ty, triệu tập 340 đối tượng

Tại buổi họp báo thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý III/2026, Đại tá Nguyễn Đức Long - Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết, lực lượng công an đang tập trung đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên nhiều lĩnh vực, trong đó có tội phạm kinh tế và môi trường.

Cụ thể, Công an TP Hà Nội đã phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an) triệu tập, đấu tranh, khởi tố 12 công ty; đồng thời triệu tập 340 đối tượng để điều tra, làm rõ các hành vi vi phạm quy định về quan trắc môi trường.

Theo Công an TP Hà Nội, việc phát hiện, điều tra và xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động quan trắc môi trường có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm tính chính xác, khách quan của số liệu, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường.

Đại tá Nguyễn Đức Long - Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội thông tin về vụ việc - (Ảnh: hanoi.gov.vn).

Trước đó vào đầu tháng 10/2026, Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố nhiều bị can tại 4 bộ, ngành về hành vi làm sai lệch kết quả quan trắc môi trường với quy mô lớn, trên cả nước.

Tại Viện Khoa học công nghệ năng lượng và môi trường (thuộc Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam) đã khởi tố 1 giám đốc và 1 nguyên giám đốc trung tâm tại TP. HCM; 1 phó giám đốc trung tâm tại Đà Nẵng; 2 trưởng phòng và 2 phó trưởng phòng và 1 nhân viên tại TP Hà Nội.

Tại Viện Khoa học an toàn và vệ sinh lao động (thuộc Tổng LĐLĐVN) đã khởi tố 1 giám đốc và 1 phó giám đốc Trạm quan trắc và phân tích môi trường lao động; 1 trưởng phòng và 1 phó trưởng phòng tại TP Hà Nội; 1 phân viện trưởng, 1 phó phân viện trưởng, 1 trưởng phòng và 1 phó trưởng phòng tại phân viện ở miền Trung.

Tại Trung tâm môi trường và sản xuất sạch (thuộc Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Bộ Công thương) đã khởi tố 1 giám đốc trung tâm, 1 phó giám đốc trung tâm; 1 trưởng phòng và 2 phó trưởng phòng.

Tại Trung tâm Kỹ thuật môi trường và an toàn hóa chất (thuộc Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam, Tập đoàn hóa chất Việt Nam) đã khởi tố 1 giám đốc trung tâm, 2 phó giám đốc trung tâm; 1 trưởng phòng, 2 phó trưởng phòng và 1 nhân viên.

TP HCM khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an TP HCM phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ tổ chức đấu tranh, xác minh các dấu hiệu vi phạm lĩnh vực môi trường.

Ngày 24/9/2026, hơn 250 cán bộ, chiến sĩ đồng loạt tiến hành khám xét tại 6 địa điểm liên quan đến 5 doanh nghiệp, đơn vị gồm: Công ty Cổ phần Xây dựng và Môi trường Đại Phú; Công ty Cổ phần Kỹ thuật Tiêu chuẩn QCVN Việt Nam; Trung tâm Công nghệ Môi trường (CEFINEA); Trung tâm Phân tích và Đo đạc Môi trường Phương Nam; Công ty Cổ phần Kiểm nghiệm Thực phẩm và Môi trường Navitek.

Công an TP HCM khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can - (Ảnh: Bộ Công an).

Quá trình khám xét, lực lượng chức năng thu giữ 288 thùng tài liệu các loại, 163 bộ CPU, 3 USB, 4 ổ cứng, 7 thiết bị phân tích các chỉ tiêu môi trường và 22 con dấu các loại.

Cơ quan công an cũng mời làm việc 158 người có liên quan cùng đại diện một số doanh nghiệp sử dụng hóa đơn để thu thập tài liệu, phục vụ công tác điều tra.

Công an TP HCM đã khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can để điều tra về các tội “Giả mạo trong công tác”, theo Điều 359 Bộ luật Hình sự, và “Mua bán trái phép hóa đơn”, theo Điều 203 Bộ luật Hình sự.

Nhiều giám đốc công ty quan trắc môi trường tại TP HCM bị khởi tố - (Ảnh: Bộ Công an).

Danh sách 21 bị can được công bố cho thấy những người bị khởi tố giữ nhiều vị trí khác nhau trong bộ máy quản lý, điều hành và chuyên môn của các doanh nghiệp, trung tâm liên quan. Trong đó có người đứng đầu doanh nghiệp, người phụ trách kỹ thuật, trưởng phòng thí nghiệm và nhân viên tham gia các công đoạn chuyên môn.

Siết chặt hoạt động quan trắc môi trường

Từ những vụ việc trên, cơ quan chức năng khuyến cáo các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phân tích, kiểm nghiệm và quan trắc môi trường phải chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm tính trung thực, khách quan và chính xác của kết quả chuyên môn.

Cơ quan chức năng tiến hành khám xét công ty quan trắc môi trường tại TP HCM - (Ảnh: Bộ Công an).

Các đơn vị tuyệt đối không được vì lợi ích kinh tế hoặc theo yêu cầu của khách hàng mà can thiệp, chỉnh sửa, làm sai lệch số liệu. Mọi hoạt động phân tích, kiểm nghiệm và phát hành kết quả phải được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm phản ánh trung thực các thông số môi trường.

Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ quan trắc môi trường, cơ quan công an yêu cầu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường. Các tổ chức, cá nhân cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc cung cấp thông tin chính xác, không thỏa thuận hoặc tiếp tay cho hành vi làm giả, làm sai lệch kết quả phân tích, quan trắc.

Luật sư Nguyễn Thị Mai, Đoàn Luật sư TP Hà Nội.

Cơ quan công an cũng đề nghị các tổ chức, cá nhân khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trong hoạt động quan trắc, kiểm nghiệm môi trường cần kịp thời cung cấp thông tin, tài liệu cho lực lượng công an để xác minh, xử lý.

Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động quan trắc, phân tích môi trường nhằm nâng cao tính minh bạch, củng cố kỷ cương pháp luật và bảo đảm các kết quả chuyên môn được sử dụng đúng mục đích.

Các vụ việc đang được điều tra tại Hà Nội và TP HCM cũng cho thấy yêu cầu cấp thiết phải bảo đảm tính chính xác của dữ liệu môi trường, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện dịch vụ chuyên môn.