Cần sớm giải quyết tranh chấp đất đai giữa 19 hộ dân và doanh nghiệp

Theo báo cáo của UBND xã Vĩnh Linh, 19 hộ dân thường trú tại các thôn Bình An, Tân Định (cũ) và Thượng Hòa phản ánh diện tích đất gia đình đang sử dụng có vị trí chồng lấn với diện tích đất đã được UBND tỉnh Quảng Trị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải vào năm 2006.

Các hộ dân cho rằng diện tích này do gia đình khai hoang, sử dụng từ khoảng năm 1986 đến năm 2002. Trong khi đó, phía công ty cho rằng diện tích đất đang được các hộ sử dụng nằm trong phạm vi đất đã được cấp giấy chứng nhận cho công ty và đã được ký hợp đồng liên doanh với các hộ dân.

Qua tổ chức hòa giải, hai bên chưa thống nhất được về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất. Trên cơ sở đó, UBND xã đã tiến hành đo đạc thực địa, rà soát hồ sơ và tổ chức lấy ý kiến khu dân cư để phục vụ quá trình xác minh.

Kết quả đo đạc cho thấy, tổng diện tích đất 19 hộ đang sử dụng là hơn 80,3 ha; trong đó, khoảng 70 ha nằm trong ranh giới đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải; hơn 10,2 ha nằm ngoài ranh giới giấy chứng nhận này.

Đối với phần diện tích nằm ngoài ranh giới giấy chứng nhận, UBND xã sẽ xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ nếu đủ điều kiện theo quy định. Riêng phần diện tích chồng lấn khoảng 70 ha, hiện mới có 1 ha đất của hộ ông Nguyễn Hữu Lâm được xem xét bóc tách khỏi giấy chứng nhận của công ty để làm thủ tục cấp giấy cho gia đình, do có giấy tờ chứng minh nguồn gốc sử dụng đất. Đối với diện tích còn lại, UBND xã đang chờ hướng dẫn chuyên môn của Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc xác định nguồn gốc sử dụng đất.

Việc giải quyết vụ việc hiện gặp khó khăn, nhất là việc xác định nguồn gốc sử dụng đất của 19 hộ dân. Theo hồ sơ địa chính và hợp đồng liên doanh do công ty cung cấp thể hiện nguồn gốc đất thuộc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải và phần đất do UBND xã Vĩnh Chấp (cũ) quản lý.

Trong khi đó, theo ý kiến của 31 hộ dân/47 hộ dân tại cuộc họp lấy ý kiến khu dân cư ngày 1/10/2026 thì lại xác nhận 19 hộ dân khai hoang sử dụng từ trước năm 2002 (Trước thời điểm cấp giấy chứng nhận của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải năm 2006).

Tuy nhiên, UBND xã Vĩnh Linh nhận định kết quả lấy ý kiến khu dân cư làm căn cứ chứng minh nguồn gốc sử dụng đất là chưa đảm bảo tính khách quan do nhiều người tham gia có quan hệ họ hàng, thân thiết với các hộ kiến nghị; khu đất sản xuất cũng nằm cách xa khu dân cư.

Đồng thời, địa phương cũng cho rằng Luật Đất đai 2024 không có quy định về việc lấy ý kiến khu dân cư về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất để làm căn cứ cho việc xác định nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất như trước đây. Vì vậy, việc xác định chính xác nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất cần được các cơ quan chuyên môn kiểm tra, đối chiếu đầy đủ hồ sơ và quy định pháp luật.

Đáng chú ý, việc giải quyết tranh chấp không chỉ liên quan trực tiếp đến quyền lợi của 19 hộ dân và Công ty Lâm nghiệp Bến Hải mà còn có thể tác động đến phương án quản lý, bố trí đất sản xuất cho các hộ dân khác trên địa bàn. Trong 70 ha đang tranh chấp giữa 19 hộ dân với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải thì có 29 ha nằm trong diện tích 310,27 ha đã được UBND tỉnh Quảng Trị thu hồi đất một phần diện tích đất của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải để giao lại địa phương quản lý, lập phương án đưa đất vào sử dụng.

Đến nay UBND xã đã bàn giao 169,25 ha/310,27 ha cho 387 hộ dân, còn 232 hộ dân chưa được giao đất với diện tích 141,02 ha. Do đó, việc rà soát, giải quyết cần được thực hiện thận trọng, khách quan, bảo đảm hài hòa quyền lợi giữa các bên, tránh phát sinh những kiến nghị, khiếu kiện mới.

Để tháo gỡ vướng mắc, UBND xã Vĩnh Linh đã có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chuyên môn về xác định nguồn gốc sử dụng đất; đồng thời đề nghị cơ quan này kiểm tra, rà soát lại quy trình, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bến Hải năm 2006, làm rõ có hay không việc cấp chồng lấn diện tích đất các hộ dân đã sử dụng trước đó.

Việc sớm có kết luận và hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chuyên môn là cơ sở quan trọng để địa phương giải quyết kiến nghị của 19 hộ dân đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp. Qua đó, góp phần tháo gỡ những tồn tại trong quản lý, sử dụng đất đai, ngăn ngừa tranh chấp, khiếu kiện kéo dài, giữ ổn định tình hình an ninh trật tự tại địa phương.