Cần Thơ cần làm gì để chuyển lợi thế vùng thành sức bật doanh nghiệp?

Chín tháng đầu năm, kinh tế Cần Thơ vẫn duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động với GRDP tăng 7,89% so với cùng kỳ, mức tăng tốt nhất so với cùng kỳ 9 tháng những năm gần đây. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay và giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ sẽ còn nhiều việc phải làm.

"Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để chính cộng đồng doanh nghiệp trở thành lực lượng mở rộng không gian kinh tế của thành phố: đi xa hơn thị trường hiện tại, đi nhanh hơn bằng đổi mới sáng tạo, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và lớn mạnh hơn về quy mô", bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, phát biểu tại Phiên đối thoại địa phương thành phố Cần Thơ trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026), với chủ đề “Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”, diễn ra ngày 13/10, phiên đối thoại cuối cùng khép lại Vòng đối thoại địa phương của VPSF 2026.

Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ

"Đây là dịp để thành phố lắng nghe những ý kiến phản ánh, những khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời trao đổi, giải đáp và xác định những giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố", đại diện cho Cần Thơ, ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố, nhấn mạnh.

Mở rộng không gian, mở cơ hội cho doanh nghiệp

Theo ông Vương Quốc Nam, phát triển kinh tế tư nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ với Cần Thơ nói riêng mà cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói riêng. Đặc biệt, sau sáp nhập, Cần Thơ có thêm nhiều tiềm năng, lợi thế từ quy mô thị trường, nguồn lực đất đai, kết nối giao thông, nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ, logistics... những nguồn lực quan trọng mở ra nhiều dư địa phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Cần Thơ cũng mong muốn xây dựng mối quan hệ hợp tác, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi nhất trong khuôn khổ pháp luật để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh lâu dài trên địa bàn.

Dù vậy, khi phần lớn doanh nghiệp tại địa phương có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ, cũng như năng lực cạnh tranh hạn chế, để cộng đồng doanh nghiệp gia tăng sức bật, trở thành lực lượng mở rộng không gian kinh tế của thành phố vẫn là bài toán không dễ.

Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, bà Lưu Thị Thanh Mẫu đặt ra 4 vấn đề tại diễn đàn: Thứ nhất, mở rộng không gian thị trường để doanh nghiệp đi xa hơn; Thứ hai, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đòn bẩy để doanh nghiệp đi nhanh hơn; Thứ ba, nâng vị trí của doanh nghiệp Cần Thơ trong chuỗi giá trị và Thứ tư, doanh nghiệp phải lớn lên để hình thành lực lượng dẫn dắt mới.

Đi xa hơn là điều kiện cần, nhưng chưa đủ, quan trọng hơn là doanh nghiệp Cần Thơ đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị và nắm giữ bao nhiêu phần giá trị. Cần Thơ đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 45.000 doanh nghiệp hoạt động nhưng bên cạnh câu chuyện số lượng thì cũng cần chú trọng chất lượng, chiều sâu, xây dựng doanh nghiệp đủ khả năng lớn lên về quy mô, năng suất và trở thành doanh nghiệp dẫn dắt.

Để doanh nghiệp bứt phá khỏi giới hạn

Trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp đang đứng trước các thách thức không nhỏ khi "hàng rào xanh" chuyển từ tự nguyện sang bắt buộc, đặc biệt với các doanh nghiệp tham gia thị trường xuất khẩu. Nguy cơ phân hoá trong cộng đồng doanh nghiệp sẽ ngày càng lớn hơn khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ chậm chân trong hành trình đổi mới và thực hành tổ chức của liên kết "ba nhà" còn yếu, chưa mang lại hiệu quả.

Ông PGS. TS Phan Anh Tú, Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh điều Cần Thơ còn thiếu là một cơ chế vận hành hợp tác ba nhà. Một cơ chế hợp lực công tư, với giải pháp từ hệ sinh thái nhân lực số - xanh và vai trò của đại học được ông Tú đề xuất, trong đó ông nhấn mạnh mô hình "ba trụ cột + một nền tảng điều phối".

Các đại biểu tham gia diễn đàn

Ở trụ cột 1, đại học cung ứng kỹ năng linh hoạt, đào tạo linh hoạt theo nhu cầu thông qua ba tầng đào tạo để giúp giảm độ trễ giữa thay đổi công nghệ và cung ứng kỹ năng, giúp doanh nghiệp đào tạo sát nhu cầu, tăng thực hành và chia sẻ chi phí. Trụ cột 2, doanh nghiệp là đồng chủ thể đào tạo, cùng tham gia chương trình, có thể đồng đánh giá đồ án, khóa luận, thực tập. Trụ cột 3, CEO thực chiến tại doanh nghiệp.

Cũng theo ông Tú, thành phố cần xây dựng nền tảng điều phối, trong đó chính quyền đóng vai trò dẫn dắt. Ông đề xuất thành phố lập Hội đồng Phát triển nhân lực ba nhà; xây dựng cổng dữ liệu dự báo nhu cầu nhân lực trong 12–24 tháng; triển khai cơ chế đặt hàng, đồng tài trợ đào tạo và đo lường hiệu quả trực tiếp tại doanh nghiệp.

Tạo sức bật từ chuyển đổi xanh và số

Chuyển đổi số và xanh sẽ là nền tảng và điều kiện quan trọng để doanh nghiệp định vị vị thế, tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Với Cần Thơ, chuyển đổi xanh và số sẽ giúp địa phương giải phóng nhanh nhất các nguồn lực đang bị hạn chế.

Ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ, nhận định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được đặt ngay trong chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp, không chỉ là hoạt động hỗ trợ hoặc nhiệm vụ triển khai riêng lẻ tại Cần Thơ.

Trong đó, khoa học và công nghệ tạo nền tảng tri thức, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và giải quyết các điểm nghẽn trong nông nghiệp, thủy sản, chế biến, logistics, y tế và môi trường. Đổi mới sáng tạo kết nối công nghệ với thị trường, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, quy trình và mô hình kinh doanh có giá trị. Chuyển đổi số cung cấp hạ tầng dữ liệu và nền tảng kết nối, giúp tối ưu vận hành, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị và mở rộng thị trường. Các trụ cột này phải được triển khai đồng bộ.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại diễn đàn

Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ đề xuất 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: xây dựng đầu mối kết nối thông tin, chính sách và cung – cầu công nghệ; chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang giải quyết bài toán thực tế của doanh nghiệp; thiết kế gói hỗ trợ phù hợp với từng quy mô doanh nghiệp; đào tạo, nâng cao kỹ năng số cho lãnh đạo và người lao động; đồng thời huy động quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo kết hợp nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ doanh nghiệp.

Để chuyển lợi thế sau sáp nhập thành sức bật kinh tế, Cần Thơ không chỉ cần mở rộng quy mô doanh nghiệp mà còn phải nâng cao năng suất, năng lực công nghệ và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, Cần Thơ kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường; mạnh dạn đầu tư vào những lĩnh vực mới, đẩy mạnh đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; chủ động liên kết, hợp tác để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp xây dựng mạng lưới kết nối doanh nghiệp theo chuỗi giá trị; kết nối doanh nghiệp Cần Thơ với các doanh nghiệp đầu tàu, nhà đầu tư, công nghệ và thị trường tại các thị trường lớn, đồng thời tiếp tục tổng hợp những vấn đề có tính liên ngành, liên vùng để chuyển tải tới các cơ quan Trung ương.