Cảnh báo nguy cơ sử dụng liệu pháp hormone thay thế trong thời kỳ mãn kinh
Liệu pháp hormone thay thế dành cho phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh đang được quảng bá như một phương pháp chống lão hóa, với những lời hứa hẹn về khả năng phòng ngừa bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, loãng xương, kiểm soát cân nặng và duy trì vẻ trẻ trung.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế Israel cảnh báo nhiều lợi ích được quảng bá chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh, trong khi việc sử dụng liệu pháp này vẫn tiềm ẩn những nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là ung thư vú.
Một số bác sĩ phụ khoa hiện khuyến nghị phụ nữ sử dụng hormone ngay cả khi chưa xuất hiện các triệu chứng mãn kinh đáng kể. Tuy nhiên, các chuyên gia ung thư cho rằng việc chỉ định điều trị cần được cân nhắc kỹ lưỡng, trên cơ sở đánh giá lợi ích, nguy cơ và tình trạng sức khỏe của từng người.
Giáo sư Miri Sklair, chuyên gia chẩn đoán hình ảnh và phụ trách Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh tuyến vú Meirav thuộc Trung tâm Y tế Sheba, cho rằng liệu pháp hormone đang được quảng bá quá mức, thậm chí như một phương thuốc thần kỳ chống lão hóa. Theo bà, việc chuyển từ thái độ phản đối sử dụng hormone trước đây sang khuyến khích phụ nữ sử dụng rộng rãi hiện nay là đáng lo ngại, bởi không có phương pháp điều trị y tế nào chỉ mang lại lợi ích mà không có rủi ro.
Các chuyên gia cho biết liệu pháp hormone có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của phụ nữ gặp các triệu chứng mãn kinh nghiêm trọng như bốc hỏa, rối loạn giấc ngủ và thay đổi tâm trạng. Phương pháp này cũng giúp duy trì mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ thuyết phục cho thấy liệu pháp hormone có thể ngăn ngừa bệnh tim mạch hoặc chứng sa sút trí tuệ. Vì vậy, các hướng dẫn y tế hiện hành không khuyến nghị sử dụng hormone chỉ nhằm mục đích phòng ngừa những căn bệnh này.
Giáo sư Tamar Safra, Giám đốc Trung tâm Ung thư phụ nữ thuộc Trung tâm Y tế Ichilov ở Tel Aviv, cho biết nguy cơ ung thư vú được ghi nhận chủ yếu ở những phụ nữ sử dụng liệu pháp kết hợp estrogen và progestogen. Theo các chuyên gia, nguy cơ này có thể tăng khoảng 20% và tiếp tục gia tăng theo thời gian sử dụng. Liệu pháp chỉ sử dụng estrogen thường dành cho phụ nữ đã phẫu thuật cắt bỏ tử cung.
Ngoài ra, liệu pháp hormone còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ và hình thành cục máu đông, dù mức độ rủi ro tuyệt đối ở phụ nữ tương đối trẻ thường thấp. Việc sử dụng hormone qua miếng dán ngoài da được đánh giá có nguy cơ hình thành cục máu đông thấp hơn so với đường uống, nhưng không loại bỏ nguy cơ ung thư vú.
Các chuyên gia nhấn mạnh quyết định điều trị cần căn cứ vào tuổi tác, thời điểm bắt đầu mãn kinh, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ cá nhân. Nếu triệu chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, liệu pháp hormone có thể được xem xét, nhưng cần sử dụng trong thời gian phù hợp và được theo dõi y tế thường xuyên.
Đối với phụ nữ không có triệu chứng đáng kể, các chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý sử dụng hormone chỉ với hy vọng làm chậm quá trình lão hóa hoặc phòng ngừa bệnh tật. Mãn kinh là một quá trình sinh học tự nhiên, không phải bệnh lý cần điều trị bằng mọi giá.


