Cảnh báo rủi ro sức khỏe từ lời khuyên của AI

Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc (KCA) vừa công bố kết quả khảo sát mới cho thấy, hơn một nửa số người Hàn Quốc tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc điều trị dựa trên các câu trả lời của chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đã gặp các tác dụng phụ hoặc các vấn đề sức khỏe.

KCA đã khảo sát 500 người trưởng thành từng sử dụng AI để mua hoặc sử dụng thuốc và thực phẩm bổ sung sức khỏe trong vòng một năm qua. Kết quả cho thấy 110 người, tương đương 22% số người được hỏi, đã tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc đang sử dụng dựa trên thông tin do AI cung cấp mà không tham vấn bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Trong số này, có 56 người đã gặp các tác dụng phụ như tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn hoặc xuất hiện phản ứng bất lợi đối với sức khỏe. Các phản ứng tương đối nhẹ như ợ nóng và khó tiêu chiếm tỷ lệ cao nhất với 27,3%. Bên cạnh đó, hơn 19% được chẩn đoán gặp trở ngại trong quá trình điều trị và 14,5% xuất hiện các phản ứng nghiêm trọng buộc phải điều trị hoặc dùng thuốc bổ sung. Khảo sát cũng ghi nhận 36 người, tương đương 7,2% số người tham gia, gặp các phản ứng bất lợi như nổi mề đay và chóng mặt sau khi mua hoặc sử dụng thuốc và thực phẩm bổ sung do AI khuyến nghị.

Một hình ảnh do AI tạo ra, mô tả một người đàn ông đang sử dụng các chatbot AI tạo sinh để mua hoặc dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung sức khỏe. Arnh: Internet

Một hình ảnh do AI tạo ra, mô tả một người đàn ông đang sử dụng các chatbot AI tạo sinh để mua hoặc dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung sức khỏe. Arnh: Internet

Về các loại sản phẩm được mua dựa trên thông tin từ AI, thuốc không kê đơn đứng đầu với tỷ lệ 76,2%, tiếp theo là thực phẩm bổ sung sức khỏe với 63,8%, trong khi thuốc kê đơn chiếm 15,6%.

Một phát hiện đáng chú ý khác là 133 người, tương đương 26,6% số người được khảo sát, cho biết đã trì hoãn hoặc bỏ qua việc đến cơ sở y tế do tin tưởng vào thông tin mà AI cung cấp. Mặc dù các câu trả lời của AI thường kèm theo khuyến cáo người dùng tham khảo ý kiến chuyên gia khi tìm kiếm thông tin về sức khỏe và thuốc men, chỉ 30% người được khảo sát cho biết đã tham vấn bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi mua thuốc. Những người còn lại hoặc không nhận thấy các cảnh báo hoặc vẫn quyết định mua và sử dụng sản phẩm mà không có tư vấn chuyên môn.

KCA đồng thời đánh giá cách các nền tảng AI phổ biến gồm ChatGPT, Gemini, Claude và Perplexity cung cấp thông tin liên quan đến thuốc. Kết quả cho thấy ChatGPT và Perplexity đã đưa ra thông tin về thuốc chỉ dựa trên triệu chứng do người dùng mô tả mà không kiểm tra độ tuổi, tình trạng sức khỏe hiện có hoặc các loại thuốc khác mà người dùng đang sử dụng.

Khi được hỏi về cách mua các loại thuốc bị cấm bán trực tuyến, 3 trong số 4 dịch vụ AI đã chỉ dẫn người dùng đến các trang web mua hộ hoặc giải thích cách sử dụng các dịch vụ này. ChatGPT và Perplexity đều cung cấp thông tin về các trang web mua hộ trong cả 3 lần được hỏi, trong khi Claude thực hiện điều này một lần trong 3 lần thử nghiệm. Gemini là dịch vụ duy nhất không cung cấp thông tin liên quan đến các trang web mua hộ.

Theo KCA, cả 4 nền tảng đều đính kèm cảnh báo khuyến nghị người dùng tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Tuy nhiên, vị trí hiển thị, kích thước phông chữ và mức độ nhấn mạnh của các cảnh báo có sự khác biệt lớn, khiến người dùng khó nhận biết. Trên cơ sở đó, KCA khuyến nghị các công ty AI tăng cường cơ chế cảnh báo khi cung cấp thông tin về thuốc và thực phẩm bổ sung sức khỏe, đồng thời ngăn chặn việc hướng dẫn người dùng tới các trang web bán thuốc trái phép. OpenAI và Anthropic cho biết sẽ xem xét tăng cường các biện pháp lọc thông tin và cảnh báo. Google cho biết sẽ duy trì hệ thống thông báo hiện tại, trong khi Perplexity chưa đưa ra phản hồi.

KCA cũng kêu gọi người tiêu dùng chỉ sử dụng các câu trả lời của AI với mục đích tham khảo và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi quyết định thay đổi hoặc ngừng sử dụng thuốc.

Đào Lâm/TTXVN

Nguồn Báo Thể Thao & Văn Hóa: https://thethaovanhoa.vn/canh-bao-rui-ro-suc-khoe-tu-loi-khuyen-cua-ai-20261120090112671.htm