Cảnh giác hàng giả, hàng kém chất lượng trên “chợ mạng”

Đã hơn 70 tuổi, ông Hà Kim Tỵ, xã Nghĩa Tâm, vẫn thường xuyên mua hàng trực tuyến để phục vụ sản xuất. Khi nâng cấp hệ thống tưới cho diện tích cam của gia đình, ông dành nhiều thời gian tìm hiểu, lựa chọn nơi bán ống nước, máy bơm, van tưới và thiết bị điện tử điều khiển hệ thống.

Hiểu rằng mua hàng trực tuyến tiềm ẩn rủi ro, ông Tỵ chú trọng tìm hiểu người bán và kiểm tra sản phẩm khi nhận. Ông chia sẻ: “Bản thân tôi mỗi lần mua sắm đều lựa chọn những shop bán hàng có uy tín dựa vào đánh giá của các khách hàng khác. Khi mua, tôi luôn yêu cầu được kiểm tra trước khi nhận, kiểm tra rồi mới trả tiền. Chính vì thế, tôi ít gặp trường hợp mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng trên mạng”.

Ông Tỵ có thói quen tìm hiểu kỹ trước khi mua sắm trực tuyến trên các trang mạng xã hội.

Từng gặp phải tình trạng sản phẩm nhận được không đúng như nội dung quảng cáo, chị Hoàng Thị Huê, thôn Đại Phác, xã Xuân Ái, không chỉ mất thời gian thực hiện các thủ tục đổi trả mà còn chịu ảnh hưởng đến niềm tin khi mua sắm.

Những trải nghiệm trên cho thấy người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ thông tin nguồn gốc và chất lượng hàng hóa. Sản phẩm không như nội dung quảng cáo chưa đủ căn cứ để kết luận là hàng giả, song sự sai lệch giữa thông tin giới thiệu và chất lượng thực tế vẫn tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền lợi và niềm tin của người tiêu dùng.

Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lào Cai, các đối tượng lợi dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng cáo, tiêu thụ hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc. Hàng hóa được chia nhỏ, vận chuyển qua dịch vụ bưu chính hoặc xe khách; trong khi người bán sử dụng tài khoản ảo, che giấu địa chỉ gây khó khăn cho công tác xác minh và xử lý vi phạm.

Lực lượng chức năng tuyên truyền nâng cao nhận thức về phòng, chống hàng giả.

Ông Nguyễn Quảng Hiểu - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai cho biết, các đối tượng có thể cất giấu hàng tại khu dân cư, vùng biên giới hoặc kho không có biển hiệu. Sau phiên bán hàng trực tiếp hoặc khi có dấu hiệu bị phát hiện, tài khoản có thể bị xóa, đổi tên. Có trường hợp quảng cáo hàng chính hãng nhưng gửi cho khách lại là hàng giả, hàng kém chất lượng.

Theo ông Hiểu, việc xác định người bán, nguồn hàng đòi hỏi nhiều thời gian, công sức. Lực lượng chức năng phải phối hợp rà soát trên mạng, truy tìm thông tin qua đơn hàng, quá trình vận chuyển và địa điểm tập kết.

Từ ngày 05/12/2025 đến ngày 15/9/2026, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện 1.916 vụ vi phạm, trong đó 227 vụ liên quan đến hàng giả, hàng nhái, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đây là kết quả chung trên các lĩnh vực, địa bàn, không phải số liệu riêng về kinh doanh trực tuyến. Báo cáo cũng nhận định số vụ phát hiện, xử lý qua thương mại điện tử, mạng xã hội chưa tương xứng với tình hình thực tế.

Để ngăn chặn vi phạm, lực lượng quản lý thị trường tập trung nắm thông tin cơ sở kinh doanh, kho hàng, điểm tập kết; phối hợp với các lực lượng công an, hải quan, bộ đội biên phòng, chính quyền địa phương và đơn vị chuyển phát để xác minh nguồn hàng, kiểm soát hoạt động lưu thông, phân phối trên thị trường.

Người mua hàng trên mạng cần tìm hiểu thông tin người bán, nguồn gốc, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và chính sách đổi trả.

Ông Hiểu nhấn mạnh, cùng với xử lý vi phạm, cần chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn và phòng ngừa từ sớm. Các cơ sở kinh doanh phải kiểm soát nguồn hàng, lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, không tiêu thụ hàng trôi nổi. Người tiêu dùng cần tìm hiểu thông tin người bán, nguồn gốc, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng và chính sách đổi trả; không quyết định chỉ vì giá rẻ hoặc quảng cáo hấp dẫn. Đánh giá của khách hàng là kênh tham khảo, cần đối chiếu với thông tin sản phẩm và người bán.

Khi nghi ngờ hàng giả, người dân nên ngừng sử dụng, giữ sản phẩm, bao bì, chứng từ thanh toán, nội dung quảng cáo và thông tin người bán; phản ánh kịp thời tới lực lượng quản lý thị trường, công an hoặc đường dây nóng của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh để được xác minh, xử lý theo quy định.