Cảnh giác những chiếc bẫy lừa đảo giăng trên không gian mạng

Những dòng tin nhắn đe doạ, tống tiền nạn nhân.

Khống chế nạn nhân bằng hình ảnh nhạy cảm để tống tiền

Không gian mạng mang lại nhiều tiện ích trong giao tiếp, học tập và tìm kiếm việc làm, song cũng là địa bàn để các đối tượng xấu triển khai những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi. Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Phòng ANM) - Công an TP Đà Nẵng, một trong những nguy cơ đáng chú ý là thủ đoạn dụ dỗ người dùng cung cấp hình ảnh, video nhạy cảm, sau đó dùng chính dữ liệu riêng tư này để đe dọa, tống tiền.

Các đối tượng thường sử dụng tài khoản mạng xã hội giả, chủ động kết bạn, trò chuyện, thể hiện sự quan tâm nhằm tạo dựng lòng tin. Khi nạn nhân mất cảnh giác, chúng tìm cách dụ dỗ gọi video hoặc gửi hình ảnh, clip có nội dung nhạy cảm. Sau khi thu thập được dữ liệu, các đối tượng lập tức thay đổi thái độ, yêu cầu chuyển tiền và đe dọa phát tán hình ảnh cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp hoặc công khai trên mạng xã hội nếu nạn nhân không làm theo.

Đánh vào tâm lý xấu hổ, lo sợ ảnh hưởng danh dự và các mối quan hệ cá nhân, chúng tìm cách buộc nạn nhân hành động trong trạng thái hoảng loạn. Không ít người vì muốn giữ kín sự việc đã chấp nhận chuyển tiền, nhưng yêu cầu của các đối tượng có thể tiếp tục gia tăng, đẩy nạn nhân vào vòng luẩn quẩn của việc bị đe dọa và tống tiền. Hậu quả không chỉ là thiệt hại tài sản mà còn xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư, gây tổn thương tâm lý và ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống của người bị hại.

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân thận trọng khi kết bạn, trò chuyện với người lạ trên mạng; không dễ dàng tin tưởng người chưa xác minh rõ danh tính, tuyệt đối không gửi hình ảnh, video nhạy cảm hoặc thực hiện các cuộc gọi video có nội dung riêng tư với người mới quen. Đồng thời, cần hạn chế công khai thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư và tăng cường bảo mật tài khoản.

Khi bị đe dọa, tống tiền, người dân cần giữ bình tĩnh, không chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng; lưu giữ tin nhắn, thông tin tài khoản, đường link và các bằng chứng liên quan để trình báo cơ quan Công an. Việc tiếp tục làm theo yêu cầu hoặc tự ý xóa dữ liệu có thể khiến nạn nhân mất đi những chứng cứ quan trọng phục vụ công tác xác minh, điều tra.

Giăng bẫy tuyển dụng

Lợi dụng nhu cầu tìm việc làm thêm của sinh viên, các đối tượng còn giả danh nhà tuyển dụng, đăng tin tìm gia sư với mức thù lao hấp dẫn để dẫn dụ nạn nhân thực hiện các giao dịch tài chính bất thường.

Thông qua các hội, nhóm tìm việc trên Facebook, chúng đưa ra thông tin tuyển dụng có vẻ hợp lý, tạo lòng tin rồi yêu cầu người tìm việc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, chuyển trước tiền thù lao hoặc thực hiện các bước đăng ký, xác nhận khoản vay tín dụng theo hướng dẫn.

Thay vì nhận được công việc và khoản thu nhập như cam kết, nạn nhân có thể phát sinh khoản vay đứng tên mình, kéo theo nghĩa vụ trả nợ và lãi suất cao. Có trường hợp được phản ánh với mức lãi suất lên tới hơn 30%/năm. Từ mong muốn kiếm thêm thu nhập trang trải chi phí học tập, sinh hoạt, sinh viên bất ngờ rơi vào cảnh mang nợ, chịu áp lực tài chính kéo dài.

Thủ đoạn này cho thấy các đối tượng không chỉ lợi dụng nhu cầu tìm việc mà còn khai thác sự thiếu kinh nghiệm của sinh viên trong các giao dịch tín dụng. Những thao tác tưởng chừng đơn giản theo hướng dẫn của người tuyển dụng có thể khiến chính người thực hiện phải gánh nghĩa vụ tài chính.

Phòng ANM - Công an TP Đà Nẵng, khuyến cáo sinh viên không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, hình ảnh căn cước công dân hoặc dữ liệu cá nhân cho người tuyển dụng chưa được xác minh. Tuyệt đối không chuyển tiền trước dưới các danh nghĩa như phí hồ sơ, phí xác minh, phí nhận việc, phí giữ chỗ; không tự ý đăng ký khoản vay, mở tài khoản tín dụng hoặc xác nhận hạn mức theo hướng dẫn của người lạ.

Trước mỗi lời mời tuyển dụng, người tìm việc cần kiểm tra danh tính người tuyển dụng, đơn vị tuyển dụng, địa chỉ và các điều kiện công việc. Những lời mời chào “việc nhẹ, thu nhập tốt” đi kèm yêu cầu chuyển tiền hoặc thao tác tài chính bất thường cần được xem là dấu hiệu cảnh báo. Khi phát hiện nghi vấn, cần dừng giao dịch, lưu giữ chứng cứ và thông báo cơ quan chức năng.

Sự cảnh giác của mỗi cá nhân không chỉ hạn chế thiệt hại cho bản thân mà còn góp phần ngăn chặn tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự trên không gian mạng.