Carl Jung và cuộc gặp những linh hồn lỗi lạc của thế kỷ trước

Tác giả: Carl Gustav Jung/Bách Việt Books-NXB phụ nữ Việt Nam

Cái chết và sự bất tử

Đây không chỉ là một cuốn sách về cái chết, mà còn là hành trình khám phá những bí ẩn sâu kín nhất của tâm hồn con người. Từ góc nhìn của tâm lý học phân tích, tác phẩm tập hợp những suy tư, bài viết và quan điểm của Carl Jung về cái chết, sự sống và khát vọng bất tử đã tồn tại trong mọi nền văn minh.

Carl Jung và cuộc gặp những linh hồn lỗi lạc của thế kỷ trước

Cuộc trò chuyện diễn ra bằng tiếng La-tinh. Một quý ông với mái tóc giả dài, lọn xoăn tiến đến chỗ tôi và hỏi một câu hỏi hóc búa.

Ngay từ khá sớm, tôi đã nhận ra rằng mình cần phải “giáo huấn” những hình tượng huyền thoại này của phần vô thức, hay một nhóm khác thường khó phân biệt với những hình tượng đó, chính là “linh hồn của những người đã khuất”.

Lần đầu tiên tôi trải nghiệm điều này là trong một chuyến đi xe đạp xuyên miền bắc nước Ý mà tôi thực hiện cùng một người bạn vào năm 1911. Trên đường về nhà, chúng tôi đạp xe từ Pavia đến Arona, ở phía hạ lưu hồ Maggiore và nghỉ qua đêm tại đó. Chúng tôi dự định sẽ đạp xe dọc theo hồ rồi băng qua vùng Tessin đến Faido, nơi chúng tôi sẽ bắt tàu đến Zurich. Nhưng ở Arona, tôi đã có một giấc mơ làm đảo lộn kế hoạch của chúng tôi.

Trong giấc mơ, tôi đang ở giữa một hội nhóm gồm nhiều linh hồn lỗi lạc của các thế kỷ trước; cảm giác tương tự như cảm giác tôi có được sau này khi diện kiến “những bậc tổ tiên lừng lẫy” trong ngôi đền đá đen của thị kiến tôi có vào năm 1944.

Cuộc trò chuyện diễn ra bằng tiếng La-tinh. Một quý ông với mái tóc giả dài, lọn xoăn tiến đến chỗ tôi và hỏi một câu hỏi hóc búa, mà sau khi tỉnh dậy tôi không còn nhớ rõ. Tôi hiểu ông ấy, nhưng không đủ vốn từ vựng để trả lời ông ấy bằng tiếng La-tinh. Tôi cảm thấy bị hạ thấp vì điều này đến nỗi cảm xúc đó đã khiến tôi choàng tỉnh.

Ngay lúc tỉnh dậy, tôi nghĩ ngay đến cuốn sách mình đang viết dở, “Wandlungen und Symbole der Libido” (tạm dịch: Những biến đổi và biểu tượng của dục vọng), chợt cảm thấy tự ti về câu hỏi không trả lời được trong mơ đến mức tôi lập tức bắt tàu về nhà để quay lại với công việc. Đối với tôi lúc ấy, việc tiếp tục chuyến du hành bằng xe đạp và tiêu tốn thêm ba ngày nữa là điều không thể chịu nổi. Tôi phải làm việc, phải tìm ra câu trả lời bằng được.

Cha đẻ tâm lý học Carl Jung trải nghiệm những hiện tượng tâm linh kỳ lạ. Ảnh: Quantum Awareness.

Mãi nhiều năm sau tôi mới hiểu giấc mơ ấy cũng như phản ứng của chính mình. Người đàn ông đội tóc giả kia là một dạng linh hồn tổ tiên, hay linh hồn của người đã khuất, người đã đặt câu hỏi cho tôi - một cách vô ích! Lúc đó vẫn còn quá sớm, tâm thức tôi chưa tiến xa được đến mức đó, nhưng tôi có một cảm giác mơ hồ rằng bằng việc viết cuốn sách của mình, tôi sẽ trả lời được câu hỏi ấy.

Đó là câu hỏi được đặt ra, có thể nói là, bởi những bậc tiền bối tâm linh của tôi, với hy vọng và kỳ vọng rằng họ sẽ tìm ra điều mà họ chưa thể khám phá ra trong quãng đời trần thế của mình, bởi câu trả lời ấy thực sự chỉ có thể được tạo thành trong những thế kỷ tiếp nối sau đó.

Nếu câu hỏi và câu trả lời cho câu hỏi đó vốn dĩ đã tồn tại từ muôn thuở, luôn luôn hiện hữu, thì đương nhiên tôi sẽ chẳng cần phải nỗ lực vất vả làm gì cả, cứ để cho các hậu bối trong bất kỳ thế kỷ nào khác trong tương lai khám phá ra cũng chẳng sao. Quả thật, dường như trong tự nhiên có cả một kho tri thức vô hạn, nhưng ý thức chỉ có thể lĩnh hội được những tri thức ấy khi thời điểm chín muồi mà thôi.

Quá trình này có lẽ cũng tương tự như những gì xảy ra trong thế giới nội tâm riêng biệt của một con người. Người đó có thể mang trong mình linh cảm về một điều gì đó suốt nhiều năm trời, nhưng chỉ đến một thời điểm nhất định mới thực sự nắm bắt được nó một cách rõ ràng.

Sau này, khi tôi viết cuốn “Septem Sermones ad Mortuos” (tạm dịch: Bảy bài giảng cho người chết), một lần nữa chính những người đã khuất lại đặt ra những câu hỏi quan trọng cho tôi. Họ nói rằng họ đã trở về “từ Jerusalem, nơi họ không tìm thấy điều mình tìm kiếm”. Điều này đã làm tôi rất ngạc nhiên vào thời điểm đó, bởi vì theo quan điểm truyền thống, người chết sở hữu kiến thức uyên thâm.

Mọi người cho rằng người chết luôn biết nhiều hơn chúng ta, vì giáo lý Kitô giáo dạy rằng ở thế giới bên kia chúng ta sẽ thấy biết trực tiếp và trọn vẹn. Tuy nhiên, dường như linh hồn của người chết chỉ “biết” những gì họ biết ở thời điểm lìa đời chứ không biết thêm gì sau đó nữa. Chính vì vậy, họ cố gắng thâm nhập vào cuộc sống trần thế để được chia sẻ kiến thức của người sống.

Tôi thường có cảm giác rằng họ đang đứng ngay phía sau chúng ta, chờ đợi nghe câu trả lời mà chúng ta sẽ dành cho họ, và câu trả lời chúng ta dành cho định mệnh. Đối với tôi, dường như họ phụ thuộc vào người sống để nhận được lời giải đáp cho những câu hỏi của mình, tức là vào những người sống sau họ và đang tồn tại trong một thế giới đầy biến động: cứ như thể sự toàn tri, hay như tôi có thể nói, sự toàn ý thức, không nằm trong tầm kiểm soát của họ, mà chỉ có thể chảy vào tâm trí của người sống, vào một linh hồn gắn liền với một thân xác hữu hình.

Do đó, tâm trí của người sống dường như có ưu thế nhất định so với người chết ở ít nhất một điểm: khả năng đạt được những nhận thức rõ ràng và mang tính quyết định. Theo cách tôi nhìn nhận, thế giới ba chiều trong không gian và thời gian giống như một hệ tọa độ vậy.

Mọi thứ trong thế giới này được phân tách theo tung độ và hoành độ, nhưng có thể xuất hiện trong trạng thái vô thời gian- phi không gian vô tận như một hình ảnh nguyên sơ với nhiều phương diện, có lẽ trông như một đám mây nhận thức mơ hồ lan tỏa bao quanh một nguyên mẫu.

Tuy nhiên, một hệ thống tọa độ là cần thiết nếu muốn phân biệt bất kỳ nội dung riêng biệt rời rạc nào. Bất kỳ thao tác nào như vậy dường như là không thể hình dung nổi khi tâm trí chúng ta đang ở trong trạng thái “thấu trị vô tận”, hoặc, một trường hợp khả dĩ khác là khi ở trong một dạng ý thức vô chủ thể, không có ranh giới không gian - thời gian. Nhận thức, giống như sự sinh thành, giả định về một sự đối lập, một ở đây và ở kia, một trên và dưới, một trước và sau.