Cắt giảm thủ tục, chuyển mạnh sang quản trị lao động bằng dữ liệu số

Nâng cao hiệu lực quản lý an toàn, vệ sinh lao động

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thuyết trình về nội dung cơ bản của dự thảo. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động tập trung vào 3 nhóm nội dung cấp bách. Đó là các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 190/2025/QH15; các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; các quy định có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự án Luật đề xuất cắt giảm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; cắt giảm 4 thủ tục hành chính về cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; đơn giản hóa thủ tục khai báo máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động theo hướng chỉ khai báo khi đưa vào sử dụng.

Cùng với đó, luật hóa quy định tại Nghị định 129/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ; chuyển nhiệm vụ “tiếp nhận khai báo đối với các vụ tai nạn làm chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên” từ cơ quan Công an cấp huyện sang Công an cấp xã; chuyển nhiệm vụ “tiếp nhận nội dung thống kê, báo cáo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động” từ UBND cấp huyện về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật. Đối với quyền, trách nhiệm của công đoàn cơ sở trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ phạm vi áp dụng quy định “ở những nơi chưa có tổ chức công đoàn”, nhất là đối với cơ quan, đơn vị ngoài cơ sở sản xuất, kinh doanh và cơ quan nhà nước. Trong trường hợp áp dụng đối với cơ quan nhà nước, đề nghị quy định rõ cơ chế đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ nguyên tắc huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động theo kết quả đánh giá rủi ro, phù hợp với vị trí việc làm, bảo đảm người lao động có đủ kiến thức, kỹ năng trước khi làm việc, nhất là người học nghề, tập nghề và thử việc. Đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, cần đánh giá tác động của việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; việc bãi bỏ phải bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý; đồng thời bổ sung nguyên tắc huấn luyện đối với các công việc này và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Ngoài ra, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị rà soát cơ chế khai báo, tiếp nhận, xử lý thông tin phù hợp với chức năng của Công an cấp xã, phát huy vai trò tiếp nhận, xử lý trực tiếp các vụ tai nạn chết người, bị thương nặng; xem xét quy định thời hạn khai báo.

Cho ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bỏ điều kiện kinh doanh là cần thiết nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc cắt giảm, đơn giản hóa phải gắn với nâng cao năng lực, hiệu lực quản lý nhà nước; phải chuyển từ phương thức quản lý hành chính sang quản trị bằng dữ liệu số, xây dựng nền tảng số để quản lý trên cơ sở dữ liệu thay vì nhiều giấy phép, nhiều thủ tục.

Làm rõ cơ chế thu hồi, xử lý tài sản không qua kết tội

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến thuyết trình về nội dung cơ bản của dự thảo. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Cũng trong phiên làm việc, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội. Theo Tờ trình của Chính phủ, việc ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý để thực hiện hiệu quả cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến các tội phạm rửa tiền, kinh tế, tham nhũng, chức vụ; đánh giá tính khả thi của cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội trong điều kiện thực tiễn Việt Nam. Dự thảo Nghị quyết quy định việc thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội thông qua thủ tục Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện hoặc yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự để Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc thu hồi và xử lý tài sản nhằm khắc phục hậu quả thiệt hại cho Nhà nước.

Theo Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến, dự thảo Nghị quyết tập trung quy định những vấn đề chung về cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội; trình tự, thủ tục giải quyết việc thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội. Trong đó, xác định rõ phạm vi các vụ án hình sự, loại tài sản thuộc phạm vi áp dụng và các trường hợp áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý không qua kết tội.

Để bảo đảm phù hợp với các chương của Bộ luật Hình sự, dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội được áp dụng đối với vụ án hình sự về tội rửa tiền, các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ.

Dự thảo Nghị quyết quy định cụ thể trình tự kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ; trình tự khởi kiện vụ án dân sự hoặc yêu cầu giải quyết việc dân sự, trách nhiệm thụ lý và thông báo của Tòa án nhân dân; trách nhiệm chứng minh của các chủ thể tham gia tố tụng; nhiệm vụ, quyền hạn của kiểm sát viên tại phiên tòa, phiên họp; việc xử lý tài sản sau khi có bản án, quyết định của Tòa án nhân dân cũng như việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình thu hồi và xử lý tài sản. Các quy định này được thiết kế theo hướng kế thừa các nguyên tắc của Bộ luật Tố tụng dân sự nhưng có một số quy định đặc thù phù hợp với tính chất của cơ chế thu hồi tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội, nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả, đồng thời vẫn bảo đảm quyền tranh tụng, quyền cung cấp chứng cứ và quyền bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan.

Thẩm tra dự án Nghị quyết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh việc xây dựng Nghị quyết này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về thu hồi tài sản tham nhũng, đặc biệt là Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án “Cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam”; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến và tính thống nhất với hệ thống pháp luật, cơ bản bảo đảm tính khả thi; phù hợp với các điều ước quốc tế, cam kết quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, cải cách thủ tục hành chính. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nghiên cứu, bổ sung các quy định để đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong các thủ tục.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị làm rõ lý do của việc không áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội đối với trường hợp pháp nhân thương mại phạm tội. Theo ông, trong nhóm các tội phạm về kinh tế (thuộc phạm vi áp dụng của Nghị quyết) có thể có pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự và tài sản của pháp nhân có liên quan đến tội phạm cũng cần phải được thu hồi cho Nhà nước.