Cha lập di chúc để lại nhà đất cho con gái, con dâu tự ý vào ở rồi không trả

Con gái đòi lại nhà đất theo di chúc, con dâu nói có công chăm sóc cha chồng

Theo trình bày của bà Đ. (tạm trú tại tỉnh An Giang), gia đình bà có 6 anh chị em nhưng 3 người đã qua đời. Hiện còn anh trai Q., bà và người anh cả đang định cư ở nước ngoài. Người mẹ qua đời năm 2011, người cha qua đời năm 2017.

Khi còn sống, cha bà Đ. tạo lập được nhà đất có diện tích 128m2 tại tỉnh Kiên Giang cũ (nay thuộc tỉnh An Giang). Nhà đất này được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên cha bà Đ. vào năm 2010.

Năm 2011, cha bà Đ. lập di chúc để lại toàn bộ nhà đất cho bà. Sau khi ông qua đời, bà Đ. phát sinh mâu thuẫn với bà L. và anh H., là vợ và con của anh trai Q.

Người con dâu dọn vào sinh sống tại căn nhà đã được cha chồng lập di chúc để lại cho con gái nhưng không đồng ý giao trả. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế

Theo bà Đ., khi cha bà còn sống, cháu trai H. từng về sống chung với ông tại căn nhà nói trên. Sau khi cha bà qua đời một thời gian, bà L. tiếp tục vào sinh sống, quản lý nhà đất mà không thông báo và chưa được sự đồng ý của bà Đ.

Dù bà Đ. nhiều lần yêu cầu hai mẹ con di dời đồ đạc, trả lại nhà đất nhưng không được chấp thuận. Việc nhờ chính quyền địa phương hòa giải cũng không đạt kết quả.

Do đó, bà Đ. khởi kiện, yêu cầu Tòa án công nhận nhà đất là di sản thừa kế của cha bà; công nhận di chúc của cha bà là hợp pháp; đồng thời buộc mẹ con bà L. di dời tài sản và trả lại nhà đất cho bà.

Ở chiều ngược lại, bà L. cho rằng cha chồng chỉ định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu của ông, gồm một nửa giá trị nhà đất và phần di sản người cha được hưởng từ người vợ đã mất. Theo bà, di chúc không thể hiện việc cha chồng để lại toàn bộ nhà đất cho bà Đ.

Bà L. cũng cho biết gia đình mình đã sinh sống, chăm sóc cha chồng trong những năm cuối đời, đồng thời gìn giữ tài sản và duy trì việc thờ cúng cha mẹ sau khi ông bà qua đời. Vì vậy, bà không đồng ý với yêu cầu đòi lại toàn bộ nhà đất của em chồng.

Di chúc được công nhận, con dâu và cháu trai phải trả lại nhà đất

Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND Khu vực 3 - An Giang nhận định nhà đất tranh chấp có nguồn gốc do cha mẹ bà Đ. tạo lập. Hai người có sáu người con. Sau khi mẹ bà Đ. qua đời không để lại di chúc, phần tài sản của bà được xác định thuộc quyền thừa kế của các con theo quy định pháp luật.

Tòa án xác định khi còn sống, cha bà Đ. đã lập di chúc để lại toàn bộ phần tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho con gái duy nhất, tức bà Đ.

Đối với phần di sản của người mẹ., ông Q. đã có văn bản nhường phần thừa kế cho bà Đ.; những người thừa kế còn lại cũng có văn bản từ chối nhận di sản hoặc nhường quyền quyết định cho bà Đ. Vì vậy, Tòa sơ thẩm nhận định việc xác định toàn bộ nhà đất tranh chấp thuộc quyền của bà Đ. là phù hợp quy định pháp luật.

Về ý kiến của anh H. cho rằng bản thân có công chăm sóc ông nội trong những năm cuối đời và đóng góp công sức gìn giữ tài sản, Tòa án cho rằng anh này không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu của mình.

Trong khi đó, cha anh H. là ông Q. đã từ chối, nhường phần di sản thừa kế cho bà Đ. nên yêu cầu của anh H. không có cơ sở để chấp nhận.

Từ những phân tích trên, TAND Khu vực 3 - An Giang chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đ. Tòa công nhận di chúc của người cha hợp pháp, xác định nhà đất tranh chấp thuộc quyền của bà Đ. và buộc bà L., anh H. di dời tài sản, trả lại nhà đất cho bà Đ. quản lý, sử dụng trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.

(Tham khảo Bản án số 86/2026/DS-ST ngày 28/7/2026 của TAND Khu vực 3 - An Giang)