Champions League và nghịch lý Swiss Model: Khi sự hỗn loạn che mờ bản sắc bóng đá đỉnh cao

Khoảnh khắc Anatoliy Trubin đánh đầu ghi bàn thắng muộn giúp Benfica lách qua khe cửa hẹp vào vòng play-off là điểm sáng hiếm hoi trong mùa giải thứ hai áp dụng thể thức Swiss Model tại Champions League. Pha bóng ấy đã cứu vãn một giai đoạn vòng phân hạng kéo dài lê thê và thiếu kịch tính, tuy nhiên, nó cũng đồng thời phơi bày những bất cập của một cuộc cách mạng chưa hoàn thiện từ UEFA.

Champions League lượt cuối vòng phân hạng kém hấp dẫn.

Sự đa dạng đối đầu và cái giá của sự hỗn loạn

Mô hình mới với 36 đội chung một bảng xếp hạng mang lại luồng gió mới không thể phủ nhận. Người hâm mộ được chứng kiến đội nhà chạm trán 8 đối thủ khác nhau thay vì sự lặp lại của vòng bảng truyền thống. Với nhóm khán giả ưa thích phong cách Red Zone - liên tục nhảy vọt giữa các sân vận động để tìm kiếm bàn thắng - sự hỗn loạn của 18 trận đấu diễn ra cùng lúc ở lượt cuối là một bữa tiệc thực sự. Việc giảm thiểu những trận cầu thủ tục, khi cơ hội đi tiếp vẫn còn bỏ ngỏ đến phút cuối, được xem là một điểm cộng lớn.

Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự mới mẻ này là sự loãng về cảm xúc và ý nghĩa cốt lõi của môn thể thao vua. Trong hệ thống cũ, mỗi trận đấu là một cuộc chiến sáu điểm trực tiếp, nơi các đội bóng không chỉ giành lợi thế cho mình mà còn trực tiếp ngăn cản đối thủ. Trong biển lớn với 35 đối thủ khác nhau, tác động của một trận thắng đơn lẻ trở nên nhạt nhòa hơn bao giờ hết.

Khi kịch tính biến thành sự khó hiểu

Đáng chú ý, việc 18 trận đấu diễn ra đồng thời tạo ra một sự hỗn loạn vượt quá khả năng theo dõi của người xem thông thường. Kịch tính đôi khi bị biến thành sự khó hiểu, đến mức chính các cầu thủ Benfica còn không biết mình cần phải ghi thêm bàn thắng cho đến những phút chót của trận đấu. Bên cạnh đó, việc tăng số trận lên 8 và bổ sung thêm vòng play-off dường như chỉ phục vụ mục đích tối ưu hóa doanh thu trong bối cảnh lịch thi đấu vốn đã quá dày đặc.

Nguyên tắc cơ bản của một giải đấu bóng đá là tính công bằng khi thi đấu với các đối thủ trong cùng nhóm. Tuy nhiên, việc không thể đối đầu với tất cả 35 đội bóng còn lại tạo ra cảm giác thiếu nhất quán, dù UEFA đã áp dụng hệ thống phân hạt giống để cân bằng sức mạnh các bảng đấu.

Tìm kiếm sự thỏa hiệp cho tương lai

Thể thức mới của Champions League gây thất vọng.

Trước những bất cập hiện hữu, nhiều chuyên gia cho rằng UEFA cần cân nhắc một sự thỏa hiệp. Một giải pháp tiềm năng là chia 36 đội thành 2 bảng (18 đội mỗi bảng) hoặc 4 bảng (9 đội mỗi bảng). Điều này vừa giữ lại sự đa dạng về đối thủ, vừa khôi phục lại tính chất đối đầu trực tiếp và giúp bảng xếp hạng trở nên dễ theo dõi hơn đối với công chúng.

Các nhóm nhỏ hơn sẽ tạo ra áp lực rõ ràng hơn trong từng vòng đấu, đồng thời vẫn đảm bảo số lượng trận đấu để phục vụ bản quyền truyền hình. Nhìn chung, Swiss Model là một thử nghiệm táo bạo và cần thiết để Champions League không trở nên lỗi thời, nhưng sau hai mùa giải, rõ ràng đây chưa phải là đích đến cuối cùng.

Sự thay đổi này nên được xem là bước đệm để tìm ra một thể thức hoàn hảo hơn, nơi có thể cân bằng hài hòa giữa lợi ích kinh tế, sự mới lạ và những giá trị truyền thống đã làm nên thương hiệu của bóng đá đỉnh cao châu Âu suốt nhiều thập kỷ qua.

Tuệ Nhân