Châu Âu loay hoay chưa thể dứt khỏi uranium Nga

Nga cung cấp gần 1/4 lượng uranium làm giàu cho châu Âu trong năm 2024. Ảnh: The Moscow Times.

Theo Financial Times, trong năm 2024, châu Âu nhập khẩu 23% lượng uranium làm giàu từ Nga, tương đương với 2,5 triệu đơn vị công việc tiêu chuẩn (SWU). Con số này giảm so với trước khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra, nhưng vẫn đủ lớn để tạo ra một sự phụ thuộc chiến lược kéo dài.

Nga hiện chiếm khoảng 44% công suất làm giàu uranium toàn cầu, theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới. Lợi thế về quy mô và giá thành khiến uranium Nga tiếp tục hấp dẫn với nhiều nhà vận hành lò phản ứng hạt nhân ở châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh chi phí năng lượng cao và áp lực kiểm soát giá điện.

Lãnh đạo Orano và Urenco, hai nhà sản xuất uranium hàng đầu phương Tây, đều cho rằng nếu không có kế hoạch chấm dứt nhập khẩu, châu Âu có nguy cơ "mắc kẹt" với nhiên liệu này của Nga trong nhiều thập kỷ tới.

Hiện tại, hai doanh nghiệp này đang nỗ lực mở rộng công suất. Orano đầu tư 1,7 tỷ euro để tăng khoảng 30% năng lực làm giàu tại cơ sở Tricastin ở miền nam nước Pháp, với sự hỗ trợ tài chính từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu. Urenco cũng đang mở rộng các nhà máy tại Hà Lan và các địa điểm khác.

Tuy nhiên, phần lớn công suất mới chỉ sẵn sàng sau năm 2032, trong khi nhiều hợp đồng dài hạn đã được các công ty Mỹ đặt trước để chuẩn bị cho lệnh cấm uranium Nga tại Mỹ.

Ủy ban châu Âu hồi tháng 5/2025 cho biết họ sẽ đề xuất lệnh cấm nhiên liệu và công nghệ hạt nhân của Nga như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giảm sự phụ thuộc của EU vào năng lượng Nga. Các quan chức cho biết tài liệu đã sẵn sàng, nhưng lệnh cấm đã bị trì hoãn.

Việc thiếu một chính sách rõ ràng đã dẫn đến việc các quốc gia áp dụng những cách tiếp cận khác nhau. Thụy Điển đã cắt đứt hoàn toàn nguồn cung nhiên liệu từ Nga, trong khi một số quốc gia thành viên khác vẫn tiếp tục nhập khẩu ở mức gần tương đương trước đây. Hungary thậm chí còn đang xây dựng các nhà máy điện hạt nhân mới do Rosatom thiết kế.

Tiến Lợi