Chị Nguyễn Thị Lũy, Chủ tịch Công đoàn Công ty Fukang Technology: Quan tâm thu hút lao động nước ngoài tham gia công đoàn

Tạo niềm tin từ những việc làm thiết thực

Thưa chị, vận động lao động người nước ngoài gia nhập Công đoàn Việt Nam là nhiệm vụ quan trọng. Đâu là cách tiếp cận của Công đoàn Công ty trong quá trình này?

Chị Nguyễn Thị Lũy: Luật Công đoàn năm 2024 đã mở ra cơ hội để người lao động là công dân nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên được gia nhập Công đoàn Việt Nam. Đây là bước phát triển phù hợp với yêu cầu hội nhập, giúp tổ chức công đoàn mở rộng phạm vi tập hợp, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Chị Nguyễn Thị Lũy, Chủ tịch Công đoàn Công ty Fukang Technology.

Tại Fukang, lao động nước ngoài đảm nhiệm nhiều vị trí chuyên môn khác nhau. Họ cùng người lao động Việt Nam đóng góp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, xây dựng tổ chức công đoàn có khả năng kết nối người lao động không phân biệt quốc tịch vừa là yêu cầu từ thực tiễn, vừa góp phần tạo dựng môi trường làm việc đoàn kết, ổn định.

Tuy nhiên, với nhiều người lần đầu làm việc tại Việt Nam, Công đoàn Việt Nam còn là khái niệm mới. Khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và mô hình tổ chức có thể khiến họ băn khoăn về quyền lợi, trách nhiệm khi tham gia. Chúng tôi xác định muốn vận động hiệu quả thì trước hết phải giúp họ hiểu đúng, hiểu đủ về công đoàn chứ không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định hay vận động theo chỉ tiêu.

Ngay từ khi người lao động nước ngoài đến nhận công tác, công đoàn phối hợp với bộ phận nhân sự giới thiệu về tổ chức, quyền và nghĩa vụ của đoàn viên, các chương trình phúc lợi cũng như những hoạt động chăm lo tại doanh nghiệp. Nội dung trao đổi ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp. Những băn khoăn liên quan đến chế độ, chính sách được giải thích cụ thể để người lao động có đủ thông tin trước khi quyết định. Theo tôi, điều quan trọng là phải kiên trì, tôn trọng sự khác biệt và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp. Người lao động chỉ thực sự tự nguyện gia nhập khi họ hiểu tổ chức công đoàn có vai trò gì đối với mình và tin rằng những quyền lợi chính đáng của họ sẽ được quan tâm.

Chị nhấn mạnh niềm tin phải được xây dựng bằng hành động cụ thể. Vậy những hoạt động nào tại Công ty Fukang đã tạo sức thuyết phục đối với lao động nước ngoài?

Chị Nguyễn Thị Lũy: Niềm tin được hình thành từ chính những việc liên quan trực tiếp đến công việc và cuộc sống của người lao động. Vì vậy, Công đoàn Công ty Fukang chú trọng thực hiện vai trò đại diện, tiếp nhận kiến nghị, phối hợp đối thoại và chăm lo cho đoàn viên bằng những hoạt động thiết thực.

Công đoàn tham gia cùng doanh nghiệp xây dựng, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; tổ chức hội nghị người lao động, đối thoại tại nơi làm việc; giám sát việc thực hiện các quy định về hợp đồng lao động, tiền lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và bảo hiểm. Những phản ánh, kiến nghị của người lao động được tiếp nhận qua các kênh trực tiếp, điện thoại, mạng xã hội để kịp thời tư vấn, giải đáp hoặc phối hợp với bộ phận liên quan xử lý. Cùng đó, Công đoàn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của đoàn viên. Hằng năm, người lao động được chăm lo trong các dịp lễ, Tết, sinh nhật. Những trường hợp khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo được thăm hỏi, hỗ trợ. Khi mưa bão gây ảnh hưởng đến đời sống một số gia đình đoàn viên, cán bộ Công đoàn Công ty kịp thời thăm hỏi, trao quà và hỗ trợ tài chính. Những việc làm ấy giúp người lao động cảm nhận rõ rằng công đoàn không chỉ xuất hiện khi tuyên truyền, vận động mà còn đồng hành trong những thời điểm họ cần được sẻ chia.

Một nội dung khác được chúng tôi chú trọng là tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao. Những hoạt động này tạo không gian giao tiếp ngoài công việc, giúp đồng nghiệp gần gũi hơn, qua đó tăng sự gắn kết trong tập thể.

Phát huy vai trò cán bộ công đoàn

Để vận động người lao động nước ngoài tham gia công đoàn, chị đã làm gì để trở thành cầu nối giữa người lao động và người sử dụng lao động?

Chị Nguyễn Thị Lũy: Sự phối hợp của doanh nghiệp là điều kiện quan trọng để hoạt động công đoàn được triển khai hiệu quả. Đặc biệt tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, muốn vận động người lao động nước ngoài tham gia thì trước hết cần giúp lãnh đạo doanh nghiệp hiểu đúng về vị trí, chức năng và vai trò của Công đoàn Việt Nam.

Chị Nguyễn Thị Lũy trao quyết định kết nạp đoàn viên cho lao động nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp.

Với trách nhiệm của người đứng đầu công đoàn cơ sở, tôi chủ động trao đổi để lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ công đoàn là nơi đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động, đồng thời phối hợp tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Khi công đoàn hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp có thêm một kênh tiếp nhận tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở, kịp thời nắm bắt những vấn đề phát sinh và phối hợp giải quyết. Điều đó góp phần hạn chế mâu thuẫn, tạo môi trường làm việc ổn định, giúp người lao động yên tâm làm việc và gắn bó với doanh nghiệp.

Tại Fukang, Công đoàn Công ty phối hợp với ban lãnh đạo thực hiện các chế độ, chính sách và chăm lo đời sống người lao động. Thỏa ước lao động tập thể có những điều khoản có lợi hơn so với mức luật định, thể hiện qua các nội dung về tiền lương, chế độ đối với lao động nữ và hỗ trợ bữa ăn. Theo tôi, cán bộ công đoàn phải biết lắng nghe cả hai phía, phản ánh trung thực nguyện vọng của người lao động, đồng thời trao đổi với doanh nghiệp trên tinh thần xây dựng, đúng quy định. Khi các bên hiểu nhau và cùng hướng đến mục tiêu cải thiện môi trường làm việc, sự đồng thuận sẽ trở thành nền tảng để phát triển đoàn viên bền vững.

Kết quả 890/890 người lao động nước ngoài đủ điều kiện tại Công ty đã gia nhập công đoàn là dấu mốc đáng chú ý. Theo chị, đâu là những yếu tố làm nên kết quả này và khó khăn lớn nhất hiện nay là gì?

Chị Nguyễn Thị Lũy: Kết quả này cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức của người lao động, đồng thời phản ánh hiệu quả quá trình phối hợp giữa Liên đoàn Lao động thành phố, doanh nghiệp và công đoàn cơ sở.

Tuy vậy, chúng tôi không xem kết quả phát triển đoàn viên là điểm kết thúc. Sau khi gia nhập, người lao động cần tiếp tục được cung cấp thông tin, tham gia hoạt động và cảm nhận rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình. Nếu chỉ chú trọng số lượng mà không nâng cao chất lượng sinh hoạt, chăm lo và đại diện thì khó duy trì sự gắn bó lâu dài. Khó khăn lớn nhất vẫn là khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và cách tiếp cận thông tin. Một số nội dung liên quan đến chế độ, chính sách cần được giải thích nhiều lần để bảo đảm người lao động hiểu đầy đủ. Bên cạnh đó, hồ sơ, giấy tờ khi giải quyết một số chế độ cho người lao động nước ngoài cũng cần được hướng dẫn cụ thể, thống nhất hơn.

Từ thực tiễn tại cơ sở, chúng tôi mong muốn các cấp công đoàn tiếp tục xây dựng tài liệu tuyên truyền bằng nhiều ngôn ngữ; tổ chức tập huấn kỹ năng đối thoại, giao tiếp trong môi trường đa văn hóa cho cán bộ công đoàn; đồng thời hướng dẫn rõ về hồ sơ, thủ tục khi giải quyết chế độ cho đoàn viên nước ngoài. Những hỗ trợ này sẽ giúp cơ sở chủ động hơn, bảo đảm quyền lợi đoàn viên được thực hiện thuận lợi, đúng quy định.

Là nữ cán bộ công đoàn làm việc trong môi trường có hàng chục nghìn lao động, chị quan niệm thế nào về trách nhiệm của người đứng đầu công đoàn cơ sở? Chị sẽ làm gì để duy trì sự gắn kết giữa những người lao động khác quốc tịch?

Chị Nguyễn Thị Lũy: Với tôi, cán bộ công đoàn trước hết phải gần gũi với người lao động, có trách nhiệm với công việc và khách quan trong quá trình đại diện, bảo vệ quyền lợi đoàn viên. Trong môi trường đa quốc tịch, điều đó còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, tinh thần cầu thị và khả năng thấu hiểu những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, tâm lý.

Hoạt động giao lưu văn hóa Việt Nam - Trung Quốc tạo sự gắn kết trong doanh nghiệp, tăng sức hút với tổ chức công đoàn.

Muốn kết nối người lao động, cán bộ công đoàn cần có kiến thức pháp luật, kỹ năng đối thoại, khả năng phối hợp và sự kiên trì theo đuổi vấn đề đến cùng. Mỗi kiến nghị phải được tiếp nhận nghiêm túc; mỗi quyền lợi chính đáng cần được quan tâm giải quyết theo đúng quy định. Uy tín của người cán bộ được tạo nên từ những việc làm ấy.

Thời gian tới, Công đoàn Công ty Fukang tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền; nâng cao chất lượng đối thoại, chăm lo đời sống và phát huy vai trò chủ động của đoàn viên trong các hoạt động chung. Tôi mong mỗi đoàn viên sẽ trở thành một cầu nối, giúp đồng nghiệp hiểu hơn về công đoàn và chủ động tham gia các hoạt động chung. Khi mọi người lao động đều được lắng nghe, được đối xử công bằng và cảm nhận rõ vai trò của tổ chức đại diện, công đoàn sẽ thực sự trở thành mái nhà chung, nơi mỗi người dù đến từ đâu cũng có thể tin tưởng, sẻ chia và cùng đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp.

Xin trân trọng cảm ơn chị!