Chi phí cao khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa chùn bước với AI

Doanh nghiệp lưỡng lự triển khai AI vì thiếu kiến thức hoặc nhân sự phù hợp, chi phí đầu tư và chưa nhìn thấy hiệu quả rõ ràng.

Kết quả công bố ngày 30/1 dựa trên khảo sát thường niên từ 15.000 nhà bán hàng do Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo thực hiện cho thấy AI được nhắc đến nhiều, được kỳ vọng cao nhưng quá trình triển khai thực tế vẫn diễn ra chậm và dè dặt, đặc biệt trong nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo khảo sát, AI hiện được nhà bán hàng nhìn nhận chủ yếu như một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho doanh thu và mang lại hiệu quả ngắn hạn.

Các nhóm công việc được ưu tiên ứng dụng AI nhiều nhất là marketing và quảng cáo với 59,9%, phân tích dữ liệu và báo cáo đạt 52,0% và chăm sóc khách hàng chiếm 47,1%. Đây đều là những khâu dễ đo lường hiệu quả, chi phí triển khai thấp và có thể áp dụng từng phần mà không làm xáo trộn toàn bộ hệ thống vận hành.

Ngược lại, các nghiệp vụ đòi hỏi tích hợp sâu như tối ưu vận hành đa kênh hay dự báo nhu cầu và tồn kho lại nhận được mức độ quan tâm thấp hơn rõ rệt, lần lượt chỉ đạt 24,9% và 24,4%. Điều này cho thấy phần lớn nhà bán hàng vẫn ưu tiên những ứng dụng AI mang tính hỗ trợ hơn là tái cấu trúc toàn diện hoạt động kinh doanh.

Rào cản khiến doanh nghiệp chưa đầu tư cho AI - trích khảo sát của Sapo.

Mặc dù đánh giá tích cực về tiềm năng của AI, phần lớn doanh nghiệp vẫn chưa sẵn sàng mở rộng triển khai. Ba rào cản lớn nhất được chỉ ra gồm thiếu kiến thức hoặc nhân sự phù hợp với 55,9%, chi phí đầu tư chiếm 53,3% và 34,6% chưa nhìn thấy hiệu quả rõ ràng.

Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, AI vẫn được xem là một khoản đầu tư cần cân nhắc kỹ thay vì một công cụ vận hành thiết yếu.

Khảo sát cũng cho thấy mô hình bán hàng đa kênh đang dần trở thành trạng thái vận hành phổ biến. Khi đánh giá về hiệu quả tạo đơn và mở rộng tệp khách hàng, 44% nhà bán hàng cho rằng các kênh trực tuyến là hiệu quả nhất, trong đó sàn thương mại điện tử chiếm 28,5% và mạng xã hội đạt 15,5%. Xu hướng này tiếp tục được củng cố trong kế hoạch năm 2026 khi 58,23% nhà bán hàng ưu tiên mở rộng mạng xã hội và 41,46% ưu tiên sàn thương mại điện tử.

Khảo sát phản ánh rõ tâm lý thận trọng bao trùm thị trường. Gần một nửa số nhà bán hàng có cái nhìn tiêu cực về triển vọng kinh doanh năm 2026 với 47,1% dự báo suy thoái ở các mức độ khác nhau. Trong bối cảnh đó, phần lớn doanh nghiệp lựa chọn duy trì quy mô hiện tại và tập trung tối ưu hiệu quả vận hành thay vì mở rộng mạnh.

Anh Lê