Chi tiết về việc ghi sổ kế toán của hộ, cá nhân kinh doanh từ 2026

Thông tư số 152/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính vừa ban hành đã hướng dẫn chi tiết việc ghi sổ kế toán của các hộ, cá nhân kinh doanh, có hiệu lực từ 1-1-2026.

Người thân của chủ hộ kinh doanh có thể làm kế toán

Theo đó, người đại diện hộ, cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán.

Ngoài ra, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ, cá nhân kinh doanh.

Về sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán, Thông tư 152 nêu rõ, hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ kế toán,...) trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy.

Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu là 5 năm, đối với thời hạn lưu trữ hóa đơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Ngoài các sổ kế toán được Bộ hướng dẫn tại thông tư này, hộ, cá nhân kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị.

Song, sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu phải ghi rõ tên sổ; ngày, tháng, năm lập sổ; họ tên và chữ ký, đóng dấu (nếu có) của người đại diện hộ, cá nhân kinh doanh.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN), các loại thuế khác và thông báo cho người nộp thuế thì hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng các mẫu sổ kế toán hướng dẫn tại thông tư này để theo dõi, đối chiếu.

Hộ, cá nhân kinh doanh có thể lưu trữ các tài liệu kế toán điện tử hoặc bản giấy. Ảnh: MINH TRÚC

Quy định cụ thể với từng đối tượng

Thông tư 152 cũng quy định rõ ba mức độ sổ sách gắn với từng phương pháp nộp thuế. Cụ thể, nhóm 1 là doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. Nhóm này không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN, song vẫn phải ghi chép vào Sổ doanh thu bán hàng, dịch vụ theo mẫu của Bộ.

Sổ phải thể hiện ngày phát sinh, nội dung bán hàng và số tiền thu được. Đây là loại sổ duy nhất mà nhóm dưới 500 triệu đồng phải lập.

Nhóm 2 là nhóm nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm doanh thu. Các hộ thuộc nhóm này phải lưu trữ hóa đơn, chứng từ liên quan đến doanh thu và sử dụng Sổ doanh thu để thể hiện rõ tỉ lệ % tính thuế, số tiền thuế phải nộp của từng hoạt động kinh doanh.

Nhóm 3 là nhóm nộp thuế dựa trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí), đây cũng là nhóm có yêu cầu cao nhất.

Hộ kinh doanh phải có hóa đơn hợp lệ cho đầu vào, đầu ra và lập 4 loại sổ kế toán, gồm: Sổ doanh thu bán hàng, dịch vụ; Sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa (nhập – xuất – tồn); Sổ chi tiết dòng tiền tại ngân hàng; Sổ theo dõi tiền mặt.

MINH TRÚC