Chiến đấu cơ EA-18G Growler sẽ tồn tại bao lâu khi chiến tranh điện tử bước vào kỷ nguyên mới?

Khi ra đời, máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler được xem là người kế nhiệm của EA-6B Prowler, chuyên đảm nhiệm nhiệm vụ gây nhiễu và chế áp phòng không. Nhưng chiến trường hiện đại đang thay đổi nhanh chóng.

Đối phương không chỉ sử dụng những radar lớn trên mặt đất mà còn triển khai UAV, cảm biến phân tán, hệ thống liên lạc số và nhiều phương tiện có khả năng chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực.

Điều đó khiến tác chiến điện tử ngày càng trở thành một cuộc chiến giữa cả mạng lưới thay vì chỉ giữa một máy bay và một radar.

Hải quân Mỹ vì vậy chưa có dấu hiệu từ bỏ EA-18G Growler. Ngược lại, nền tảng này đang được nâng cấp với chương trình Growler Block II, tập trung vào máy tính nhiệm vụ, xử lý tín hiệu, phần mềm và khả năng tác chiến điện tử.

Mục tiêu là giúp máy bay tiếp tục hoạt động hiệu quả trước những hệ thống phòng không và cảm biến thế hệ mới.

Một thay đổi quan trọng khác là AN/ALQ-249 Next Generation Jammer, hệ thống gây nhiễu thế hệ mới được phát triển để từng bước thay thế AN/ALQ-99.

Công nghệ gây nhiễu kỹ thuật số và mảng quét điện tử giúp EA-18G Growler có thêm khả năng đối phó với những mối đe dọa phức tạp hơn.

Cùng với đó, tên lửa chống radar AGM-88G AARGM-ER mở rộng khả năng tấn công các hệ thống phòng không trong những nhiệm vụ chế áp và tiêu diệt phòng không.

Tương lai của EA-18G Growler cũng không chỉ nằm ở bản thân chiếc máy bay.

Trong chiến tranh mạng lưới, dữ liệu có thể được chia sẻ giữa EA-18G Growler, máy bay chiến đấu F-35, F/A-18E/F, các hệ thống tình báo và những phương tiện không người lái.

Một UAV có thể phát hiện nguồn phát xạ, EA-18G Growler phân tích và gây nhiễu, trong khi một máy bay chiến đấu hoặc vũ khí chống radar xử lý mục tiêu. Các thành phần không nhất thiết phải đứng cạnh nhau nhưng vẫn có thể cùng tham gia một chuỗi tác chiến.

Điều này cũng mở ra một hướng phát triển mới cho tác chiến điện tử. Trong tương lai, một máy bay chuyên gây nhiễu có thể không còn được nhìn nhận đơn thuần là "chiếc máy bay bay cạnh đội hình".

Nó có thể trở thành một nút tác chiến điện tử trong mạng lưới, vừa thu thập dữ liệu, vừa xử lý thông tin, gây nhiễu và chia sẻ dữ liệu với các nền tảng khác.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa EA-18G Growler sẽ tồn tại mãi. Khi UAV ngày càng có khả năng mang cảm biến và thực hiện nhiệm vụ tác chiến điện tử, Hải quân Mỹ có thể phân bổ một phần nhiệm vụ hiện nay của máy bay có người lái cho các nền tảng không người lái.

Nhưng quá trình này phụ thuộc vào công nghệ, yêu cầu tác chiến và cách quân đội Mỹ tổ chức lực lượng trong tương lai.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng có lẽ không phải là EA-18G Growler sẽ bay đến năm nào, mà là những năng lực mà Growler đang sở hữu được duy trì bằng nền tảng nào.

Từ một chiếc máy bay chuyên gây nhiễu, EA-18G Growler cho thấy một sự thay đổi lớn trong tư duy quân sự: chiến tranh hiện đại không chỉ diễn ra bằng bom và tên lửa.

Nó còn là cuộc chiến giành quyền kiểm soát phổ điện từ, nơi bên nào nhìn thấy nhiều hơn, liên lạc tốt hơn và khiến đối phương khó nhìn thấy mình hơn sẽ có thêm lợi thế để tồn tại và chiến đấu.