Chính sách an sinh đặc thù - điểm tựa sự sống cho người bệnh

Trước thềm phiên khai mạc Kỳ họp thứ Năm (kỳ họp chuyên đề) HĐND Thành phố Hồ Chí Minh sáng nay, 21/9, chính sách an sinh xã hội đặc thù trên nhận được sự quan tâm sâu sắc của cử tri thành phố. Đáp lại kỳ vọng ấy, Báo cáo thẩm tra từ Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố sau khi đánh giá toàn diện tờ trình của UBND thành phố đã khẳng định, việc trợ lực cho người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối là chiếc “phao cứu sinh” kịp thời, vừa bảo đảm cơ sở pháp lý, vừa thể hiện trọn vẹn tinh thần nhân văn của một đô thị nghĩa tình.

Lắng nghe, đối thoại để giải quyết kịp thời các ý kiến, kiến nghị của cử tri là nội dung được HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm. Ảnh: Cổng TTĐT HĐND thành phố

Lá chắn bảo vệ vững chắc cho những mảnh đời khó khăn

Khác với nhiều bệnh lý có thể điều trị dứt điểm sau đợt phẫu thuật hay dùng thuốc đặc trị, bệnh thận mạn tính giai đoạn 5 đòi hỏi quá trình can thiệp y khoa liên tục suốt phần đời còn lại - hành trình bền bỉ duy trì sự sống, kéo theo áp lực kinh tế từng ngày đè nặng lên cả gia đình.

Đối với những hộ mới thoát nghèo, người già neo đơn không nơi nương tựa, hay những đứa trẻ không may mắc bệnh khi tuổi đời còn quá nhỏ, chi phí cùng chi trả BHYT hàng tháng chính là gánh nặng vượt quá khả năng, có nguy cơ tái nghèo. Nhiều người bệnh vì kiệt quệ tài chính đã buộc phải giãn cữ điều trị, loại bỏ nhiều đơn thuốc, thậm chí chấp nhận phó mặc cho số phận. Chính vì vậy, chủ trương dùng ngân sách thành phố hỗ trợ 100% phần chi phí cùng chi trả BHYT được xem là điểm tựa an sinh thiết thực, tạo dựng lá chắn bảo vệ vững chắc cho những mảnh đời khó khăn.

Theo dự thảo Nghị quyết, chính sách áp dụng cho công dân thường trú hoặc tạm trú từ đủ 12 tháng trở lên tại Thành phố Hồ Chí Minh, có tham gia BHYT và đang điều trị bằng phương pháp thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng chu kỳ. Trong đó, nguồn lực được định vị vào 3 nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất: (i) Trẻ em từ 6 đến dưới 16 tuổi: những mầm non chưa kịp lớn đã phải gánh chịu nỗi đau thể xác cùng nguy cơ gián đoạn việc học hành; (ii) Thành viên thuộc hộ mới thoát nghèo (trong vòng 36 tháng): nhóm đối tượng có sinh kế bấp bênh; vừa nỗ lực vượt qua chuẩn nghèo thì biến cố sức khỏe kéo dài là nguy cơ trực tiếp đẩy họ trở lại tái nghèo; và (iii) Người cao tuổi (từ đủ 60 tuổi trở lên) có hoàn cảnh khó khăn.

Theo thống kê của ngành y tế, toàn thành phố hiện có 63 cơ sở điều trị đang quản lý 9.882 bệnh nhân thận mạn tính giai đoạn 5. Dù phần lớn người bệnh đã tham gia BHYT - điểm tựa lớn từ chính sách an sinh của quốc gia, nhưng phần chi phí “cùng chi trả” (dao động từ 5% - 20% tùy nhóm đối tượng) cộng với các loại thuốc bổ trợ, xét nghiệm ngoài danh mục và chi phí đi lại... vẫn là con số lớn đè nặng lên kinh tế gia đình.

Trong bối cảnh nguồn lực công có giới hạn, chính sách được thiết kế theo nguyên tắc ưu tiên tối đa cho nhóm dễ bị tổn thương nhất. Qua rà soát, thành phố dự kiến tập trung hỗ trợ trực tiếp cho gần 700 bệnh nhân thuộc diện đặc biệt khó khăn với tổng kinh phí trích từ ngân sách địa phương ước tính khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm. Đối với từng ấy số phận cùng hàng trăm mái ấm gia đình đang đối mặt muôn vàn khó khăn, con số đó chính là sự sống, là niềm tin và minh chứng sống động cho truyền thống nghĩa tình, bao dung của đất và người Thành phố mang tên Bác, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Minh bạch trong thực thi

Thành phố Hồ Chí Minh vận dụng thẩm quyền phân cấp ngân sách và các cơ chế đặc thù, chủ động trích nguồn lực địa phương tự cân đối để thanh toán trực tiếp phần viện phí cùng chi trả hợp pháp thay cho người bệnh yếu thế. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy chuẩn kinh tế - kỹ thuật ngành y, vừa minh chứng cho sự chủ động thể chế của một đô thị đặc biệt nhằm hiện thực hóa chủ trương an sinh xã hội của Bộ Chính trị trong kỷ nguyên phát triển mới.

Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Thanh Nhân thăm hỏi, động viên sức khỏe người bệnh. Ảnh: Nguyễn Tân

Đi cùng nền tảng thể chế là giải pháp quản trị số hiện đại, bảo đảm từng đồng ngân sách hỗ trợ đến đúng người, đúng thời điểm, cơ quan thẩm tra của HĐND thành phố đề xuất các giải pháp then chốt. Theo đó, sớm ban hành Quy chế phối hợp liên ngành kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID), Bảo hiểm xã hội và dữ liệu an sinh xã hội thành phố. Việc đối soát điều kiện thụ hưởng thực hiện hoàn toàn tự động, người bệnh không phải mang giấy tờ chứng nhận hoàn cảnh, vừa cắt giảm thủ tục hành chính vừa ngăn ngừa nguy cơ làm giả hồ sơ.

Cùng với đó là số hóa bệnh án, chống kê khống lượt điều trị: yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh cập nhật đầy đủ, kịp thời nhật ký điều trị thận nhân tạo và lọc màng bụng lên hệ thống quản lý khám chữa bệnh của ngành y tế. Dữ liệu số hóa thực theo từng ca bệnh sẽ lưu vết chẩn đoán minh bạch, ngăn chặn triệt để tình trạng lập hồ sơ “bệnh nhân ảo” để trục lợi chính sách. Đặc biệt, quy định rõ trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu các cơ sở y tế về tính chính xác của dữ liệu đề nghị thanh quyết toán; đồng thời tăng cường thanh kiểm tra định kỳ, hậu kiểm để phát hiện và xử lý nghiêm mọi vi phạm.

Song song đó, việc phân bổ dự toán kinh phí chi tiết ngay từ đầu năm tài chính là yếu tố then chốt, giúp các cơ sở y tế chủ động nguồn lực chi trả liên tục.