Chip VGC v1.0: Việt Nam tiến thêm một bước trong làm chủ công nghệ bán dẫn
Chip VGC v1.0 sử dụng công nghệ CMOS 28nm, tích hợp thuật toán do Việt Nam phát triển và đạt tốc độ mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm. Từ thuật toán mật mã đến vi mạch silicon, Việt Nam đã tiến thêm một bước trong thiết kế phần cứng bảo mật.
Chip bảo mật chuyên dụng VGC v1.0 cho thấy khả năng hiện thực hóa thuật toán mật mã Việt Nam trên vi mạch phần cứng.
Ngày 3/11, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật do Việt Nam làm chủ thiết kế.
Điểm đáng chú ý của VGC v1.0 là tích hợp thuật toán mật mã Việt Nam trực tiếp vào phần cứng. Thay vì sử dụng bộ xử lý đa dụng để thực hiện các phép toán mã hóa, giải mã, chip được thiết kế với các khối xử lý mật mã chuyên dụng, nhằm tối ưu hiệu năng và tăng khả năng kiểm soát phần cứng bảo mật.
Cụ thể, M2 - Ban Cơ yếu Chính phủ phụ trách xác định yêu cầu bảo mật, phát triển thuật toán và xây dựng tiêu chí đánh giá. Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch, hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.
VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10mm, chứa khoảng 300 triệu transistor và được chế tạo trên tiến trình CMOS 28nm. Theo kết quả đo kiểm do đơn vị phát triển công bố, tốc độ mã hóa, giải mã của chip nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ.
Chip tích hợp thuật toán mã khối MKV (Mã Khối Việt), được công bố thành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14263:2024, quy định về mã khối phục vụ bảo đảm tính bí mật của thông tin trong quá trình truyền, xử lý và lưu trữ.
Việc đưa MKV từ thuật toán vào vi mạch silicon đánh dấu bước triển khai nghiên cứu mật mã ở cấp độ phần cứng. Trong đó, đội ngũ kỹ sư áp dụng các biện pháp bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển đến nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin và dịch ngược thiết kế.
Từ thiết kế chip đến bài toán tự chủ sản xuất
VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên được phát triển trên nền tảng bán dẫn bảo mật do Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel phối hợp xây dựng. Nền tảng sử dụng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, tạo điều kiện để kỹ sư chủ động thiết kế, tùy chỉnh bộ xử lý và tích hợp các thành phần chuyên dụng theo yêu cầu bảo mật.
Theo Ban Cơ yếu Chính phủ, Trung tâm Bán dẫn Viettel phụ trách thiết kế kiến trúc hệ thống trên chip (SoC); đơn vị M2 đảm nhiệm giải pháp mật mã, tiêu chí bảo mật và tích hợp thuật toán MKV. Lô chip đầu tiên đã hoàn thành các hạng mục đo kiểm kỹ thuật trong quý I/2026 và được cấp giấy chứng nhận cho phạm vi ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Về ứng dụng, VGC v1.0 bước đầu được tích hợp vào thiết bị USB lưu trữ an toàn phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Hai đơn vị định hướng tiếp tục nghiên cứu khả năng đưa chip vào hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia và các thiết bị có yêu cầu bảo vệ dữ liệu.
Trước đó, ngày 16/1/2026, Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội. Theo kế hoạch công bố, nhà máy dự kiến hoàn thành xây dựng, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm vào cuối năm 2027; giai đoạn 2028-2030 tập trung hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu suất dây chuyền.
Năng lực thiết kế chuyên dụng trong bức tranh bán dẫn toàn cầu
Xét về công nghệ chế tạo, tiến trình CMOS 28nm của VGC v1.0 thuộc nhóm công nghệ bán dẫn trưởng thành. VGC là chip bảo mật chuyên dụng, tập trung thực hiện các tác vụ mật mã.
Giá trị của sản phẩm nằm ở việc Việt Nam đã hiện thực hóa thuật toán mật mã do mình phát triển thành vi mạch chuyên dụng, đồng thời hình thành sự phối hợp giữa năng lực nghiên cứu mật mã và thiết kế bán dẫn. Đây là cơ sở để tiếp tục phát triển các khối chức năng phần cứng mật mã có thể tích hợp vào những dòng chip khác.
Theo định hướng được Ban Cơ yếu Chính phủ công bố, bước tiếp theo là nghiên cứu chuyển các thuật toán và giải pháp mật mã thành những khối IP phần cứng có khả năng tái sử dụng, phục vụ tích hợp vào nhiều thiết kế vi mạch.
Từ thuật toán mật mã đến chip silicon, VGC v1.0 cho thấy một bước chuyển trong năng lực công nghệ của Việt Nam: Từ làm chủ giải pháp mật mã trên phần mềm sang thiết kế phần cứng chuyên dụng để triển khai thuật toán. Việc mở rộng thành năng lực sản xuất trong nước sẽ là bước tiếp theo để hoàn thiện hơn chuỗi giá trị bán dẫn.
