Chờ “an cư”...

Mưa kéo dài gây sạt lở ở bản Lốc Tong, xã Trung Hạ.

Hơn 2 tháng sau đợt mưa bão, trở lại xã Trung Hạ, địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, chúng tôi tìm đến gia đình ông Hà Văn Thẻ, bản Chiềng Xầy. Đây là một trong những hộ đã nhiều lần phải sơ tán để tránh nguy cơ sạt lở.

“Gia đình mong muốn khu tái định cư sớm hoàn thành để không còn cảnh cứ đến mùa mưa lũ lại nơm nớp lo sợ. Cũng không nhớ đã bao nhiêu lần phải sơ tán, nhưng nỗi lo thì lúc nào cũng thường trực”, ông Hà Văn Thẻ chia sẻ.

Nỗi lo ấy cũng là tâm trạng của nhiều hộ dân ở bản Lốc Tong. Rạng sáng 16/9/2026, khi cả gia đình đang ngủ, những tảng đá từ taluy dương bất ngờ sạt lăn vào nhà ông Vi Văn Hội, làm sập một phần tường, vùi lấp khu vực giường ngủ. May mắn là các thành viên trong gia đình không bị thương, nhưng cũng từ đó, nỗi lo về an toàn nơi ở càng thêm lớn.

Theo chính quyền xã Trung Hạ, riêng trong đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 13 đến 19/9/2026, xã Trung Hạ đã phải tổ chức di dời hàng chục hộ dân đến nhà văn hóa và nhà người thân để tránh trú.

Tại bản Lốc Tong và bản Trung Xuân, nhiều vết nứt xuất hiện trên sườn đồi, có nguy cơ cao xảy ra sạt lở, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Tại bản Lốc Tong, vết nứt trên sườn đồi phía trên khu dân cư kéo dài khoảng 600m, rộng từ 0,5 đến 1,5m và đang tiếp tục mở rộng. Khu vực chịu ảnh hưởng có 28 hộ dân với 127 nhân khẩu sinh sống.

Tại bản Trung Xuân, hiện tượng nứt, sụt lún xuất hiện ở 2 khu vực dân cư. Trong đó, tại khu Piềng Trang, vết nứt phía sau khu dân cư dài khoảng 250m, rộng từ 0,7 đến 1m, sâu khoảng 2m, đe dọa 17 hộ với 71 nhân khẩu. Tại khu Phú Nam, vết nứt trên sườn đồi phía sau nhà dân dài khoảng 150m, rộng từ 0,5 đến 1,2m, có nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến 8 hộ với 24 nhân khẩu.

Vết nứt đã được công bố tình huống khẩn cấp ở bản Lốc Tong.

Các vết nứt đang tiếp tục mở rộng, nguy cơ sạt lở rất cao nếu xảy ra mưa lớn, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân. Ngày 30/9/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 3244/QĐ-UBND công bố tình huống khẩn cấp sạt lở đồi đất tại khu vực bản Lốc Tong và bản Trung Xuân, xã Trung Hạ. Địa phương có trách nhiệm tổ chức khảo sát, đánh giá, tìm kiếm vị trí phù hợp, bảo đảm an toàn để xây dựng các khu tái định cư, từng bước ổn định đời sống cho những hộ dân bị ảnh hưởng.

Hiện, UBND xã Trung Hạ đã trình đề xuất tỉnh xem xét đầu tư 2 khu tái định cư tập trung. Trong đó, một khu bố trí cho 28 hộ với 127 nhân khẩu tại bản Lốc Tong; khu còn lại dành cho 30 hộ với 111 nhân khẩu tại khu Piềng Trang và khu Phú Nam, bản Trung Xuân.

Từ nỗi lo của hàng chục hộ dân đang sống dưới những sườn đồi có nguy cơ sạt lở ở bản Lốc Tong, Trung Xuân, có thể thấy nhu cầu “an cư” ở Trung Hạ không chỉ là mong muốn của riêng từng gia đình. Đó là yêu cầu cấp thiết đặt ra đối với chính quyền địa phương trong việc chủ động phòng ngừa thiên tai.