Chồng lập di chúc bằng video chia tài sản cho mẹ đẻ, anh chị có hợp pháp không?

Một độc giả hỏi: "Chồng tôi trước khi mất để lại cho tôi khoản nợ mấy trăm triệu đồng. Tuy nhiên, với phần tài sản còn lại là nhà đất, anh ấy lại quay video nói rằng để lại một nửa cho mẹ đẻ và anh chị em bên nhà chồng. Trong trường hợp này, việc chia tài sản sẽ được giải quyết ra sao?".

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Công ty Luật Nam Sơn LST, cho biết đây là tình huống pháp lý không hiếm gặp và thường gây nhiều mâu thuẫn trong gia đình.

Theo luật sư Trung, trước hết cần khẳng định đoạn video người chồng để lại đương nhiên không có giá trị pháp lý.

Luật sư phân tích, Điều 630, Bộ luật Dân sự 2015 quy định rất chặt chẽ về điều kiện để một di chúc có hiệu lực. Theo đó, di chúc chỉ được công nhận khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về hình thức và nội dung. Việc chỉ quay video nói lại mong muốn phân chia tài sản, không có người làm chứng hợp lệ, không được công chứng hoặc chứng thực, thì không được coi là di chúc hợp pháp.

Ảnh minh họa tạo bởi AI.

Do không có di chúc hợp pháp, di sản của người chồng sẽ được chia theo pháp luật, căn cứ Điều 651, Bộ luật Dân sự 2015. Theo quy định này, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm vợ hoặc chồng, cha mẹ ruột, cha mẹ nuôi, con ruột, con nuôi của người chết. Những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.

Luật sư Trung cho biết, trong trường hợp này, người vợ, các con (nếu có) và bố mẹ ruột của người chồng là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Trong khi đó, anh chị em ruột của người chồng thuộc hàng thừa kế thứ hai và chỉ được hưởng di sản khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất. Vì vậy, khi vẫn còn người vợ và bố mẹ ruột của người chồng, anh chị em bên nhà chồng không có quyền yêu cầu chia di sản.

Về việc có buộc phải chia tài sản theo “tâm nguyện” trong video hay không, luật sư Trung khẳng định, trong trường hợp video không có giá trị pháp lý, việc chia hay không hoàn toàn phụ thuộc vào sự tự nguyện của người vợ. Nếu người vợ muốn thực hiện theo mong muốn mà chồng từng nói, đó là sự thỏa thuận dân sự, không trái pháp luật. Ngược lại, nếu người vợ không đồng ý, thì không ai có quyền buộc chị phải chia tài sản dựa trên một đoạn video không hợp pháp.

Y Nhụy