Chữ thập đỏ Việt Nam hưởng ứng Ngày quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường phát biểu tại chương trình. (Nguồn: Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam)

Chương trình hưởng ứng Ngày quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 là dịp nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và tăng cường khả năng chủ động ứng phó ngay từ mỗi gia đình.

Sự kiện đồng thời góp phần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, địa phương, cộng đồng, doanh nghiệp và các đối tác trong Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế trong công tác phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai.

Ngày quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai được tổ chức vào ngày 13/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Năm 2026, Văn phòng Liên hợp quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR) lựa chọn chủ đề “Resilience Starts at Home” – “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”.

Theo Báo cáo Thảm họa thế giới của Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) mới nhất năm 2026 đã thực sự gióng lên hồi chuông cảnh báo: Chỉ trong vòng 5 năm qua, thế giới đã chứng kiến hơn 271 nghìn người thiệt mạng, gần 700 triệu người bị đảo lộn cuộc sống và hơn 105 triệu lượt người buộc phải rời bỏ nhà / chỗ ở do thảm họa gây ra.

Là thành viên của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam xác định phòng ngừa, ứng phó thảm họa và hỗ trợ phục hồi sau thiên tai là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động nhân đạo.

Phát biểu tại Chương trình, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường cho biết, Nghị quyết Đại hội XII của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã mở ra một giai đoạn phát triển mới với những định hướng, nhiệm vụ và các khâu đột phá có ý nghĩa nền tảng đối với đổi mới hoạt động Hội. Trong đó, lĩnh vực phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa được quan tâm, xác định là lĩnh vực ưu tiên, gắn với mục tiêu: Xây dựng “Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa”

Theo ông Nguyễn Sỹ Trường, “Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa” không chỉ là tên gọi của một chương trình, mà là một cách tiếp cận mới của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đối với công tác phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Một cộng đồng an toàn không có nghĩa là cộng đồng không còn thiên tai. Một cộng đồng an toàn là cộng đồng hiểu được rủi ro của chính mình; biết mình phải làm gì trước, trong và sau thiên tai; có lực lượng được chuẩn bị; có phương án được thực hành; có thông tin để ra quyết định; có khả năng tự hỗ trợ lẫn nhau và có khả năng phục hồi sau tổn thất. Quan trọng hơn, người dân phải là chủ thể của quá trình xây dựng cộng đồng an toàn, chứ không chỉ là đối tượng thụ hưởng sự trợ giúp.

“Với cách tiếp cận mới, phương thức hành động mới, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam mong muốn trong nhiệm kỳ 2026–2031, công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa của Hội phải có sự chuyển biến rõ nét, đó là phải chuyển dịch từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa; từ cứu trợ sau thiên tai sang hành động sớm và giảm thiểu rủi ro từ trước thiên tai; từ hỗ trợ từng hộ gia đình sang xây dựng năng lực của cả cộng đồng; từ nguồn lực phân tán sang kết nối và điều phối nguồn lực. Và từ những hoạt động riêng lẻ sang những mô hình cộng đồng an toàn có khả năng nhân rộng và phát triển bền vững”, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ Chương trình, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và các đơn vị phối hợp tổ chức các hoạt động tập huấn và diễn tập thực tế nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai cho lực lượng tại chỗ.

Các lớp tập huấn kiến thức giảm nhẹ rủi ro thiên tai và kỹ năng sơ cấp cứu được tổ chức cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã. Nội dung tập huấn tập trung vào những kiến thức, kỹ năng cần thiết để lực lượng tại chỗ có thể chủ động xử lý các tình huống khẩn cấp và hỗ trợ người dân khi xảy ra thiên tai.

Trong khuôn khổ Chương trình, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và các đơn vị phối hợp tổ chức các hoạt động tập huấn và diễn tập thực tế nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai cho lực lượng tại chỗ. (Nguồn: Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam)

Chương trình diễn tập ứng phó thảm họa tại cộng đồng được tổ chức với các tình huống giả định như sơ tán người dân, cứu hộ, cứu nạn và sơ cấp cứu ban đầu. Thông qua diễn tập, các lực lượng tham gia thực hành phương án phối hợp, phân công nhiệm vụ và xử lý tình huống, qua đó nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó khi thiên tai xảy ra.

Trong năm 2025, toàn hệ thống Hội tiếp tục triển khai các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cộng đồng. Trong giai đoạn 2024–2025, tổng giá trị các chương trình, dự án và hoạt động hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa đạt trên 156,9 tỷ đồng.

Thông qua các dự án cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sau thiên tai, Hội đã hỗ trợ trên 51.700 lượt người, trong đó phụ nữ chiếm 51%; hỗ trợ tiền mặt cho 7.176 hộ gia đình, đạt 98,2% kế hoạch. Hình thức hỗ trợ tiền mặt được triển khai linh hoạt, giúp người dân chủ động đáp ứng nhu cầu thiết yếu, mua vật tư sản xuất, con giống, sửa chữa chuồng trại và từng bước phục hồi sinh kế.

Trong hợp tác quốc tế, Trung ương Hội phối hợp với các đối tác trong Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế và các tổ chức quốc tế triển khai nhiều chương trình cứu trợ và phục hồi sau thiên tai. Tiêu biểu là dự án cứu trợ khẩn cấp sau bão số 3 và hoàn lưu sau bão tại 10 tỉnh, với kinh phí 27,43 tỷ đồng; dự án phục hồi sinh kế và hỗ trợ cơ sở hạ tầng thiết yếu tại 6 tỉnh, kinh phí trên 23,2 tỷ đồng; cùng các dự án hỗ trợ trường học và cộng đồng khắc phục hậu quả thiên tai với tổng kinh phí trên 14,4 tỷ đồng.

Công tác hỗ trợ sinh kế và nâng cao an toàn cho các nhóm dễ bị tổn thương cũng được triển khai thông qua Chương trình “An toàn cho ngư dân nghèo, khó khăn” với tổng nguồn lực 58,36 tỷ đồng. Chương trình đã hỗ trợ 3.206 hộ dân tiếp cận kiến thức pháp luật và sơ cấp cứu; trang bị 1.116 áo phao cứu sinh đa năng; xây mới, sửa chữa 535 căn nhà; trao tặng 3.706 lá cờ Tổ quốc và túi sơ cấp cứu; đồng thời hỗ trợ sinh kế cho 411 hộ gia đình.

Chương trình hưởng ứng Ngày quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 là dịp nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và tăng cường khả năng chủ động ứng phó ngay từ mỗi gia đình. (Nguồn: Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam)

Song song với cứu trợ và phục hồi, Hội từng bước tăng cường các giải pháp phòng ngừa và nâng cao năng lực ứng phó thảm họa. Các hoạt động tiêu biểu gồm triển khai mô hình tài chính dựa vào dự báo (Forecast-based Financing - FbF), xây dựng 29 điểm trú tránh nắng tại cộng đồng, ứng dụng phần mềm QGIS xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai và các phần mềm quản lý lực lượng ứng phó thảm họa.

Những hoạt động này góp phần chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị và hành động sớm trước thiên tai; đồng thời tăng cường năng lực của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và cộng đồng trong bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của người dân.

Từ chủ đề “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”, các hoạt động tại Nghệ An hướng tới việc đưa công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai đến gần hơn với từng hộ gia đình, từng cộng đồng; khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị, biết cách bảo vệ bản thân và hỗ trợ những người xung quanh khi có tình huống khẩn cấp.

Hưởng ứng Ngày quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam kêu gọi các cấp Hội, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân tiếp tục chung tay xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; tăng cường đầu tư cho công tác chuẩn bị và nâng cao năng lực chống chịu ngay từ mỗi gia đình.

.