Chủ tịch Thaco Trần Bá Dương: 'Chuối trồng bao nhiêu, bán hết bấy nhiêu'

“Chuối trồng ra bao nhiêu bán hết bấy nhiêu. Muốn đáp ứng đủ nhu cầu của đối tác, chúng tôi phải nâng sản lượng lên 800.000 đến 1 triệu tấn vào năm 2028”, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Thaco, chia sẻ tại Hội nghị đối tác chiến lược năm 2027.

Đằng sau phát biểu đầy tự tin này là những đơn hàng xuất khẩu có quy mô lớn chưa từng thấy trong kế hoạch kinh doanh của Thaco Agri.

Tại hội nghị, doanh nghiệp đã ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với hàng loạt tên tuổi lớn trong ngành phân phối trái cây quốc tế, gồm Del Monte (Mỹ), Tokyo Seika (Nhật Bản), Xinfadi và Willink International (Trung Quốc).

Các thỏa thuận này dự kiến bảo đảm đầu ra cho toàn bộ 680.000 tấn chuối xuất khẩu của Thaco Agri trong năm 2027, với tổng giá trị khoảng 498 triệu USD theo giá CIF. Sản lượng này cao gấp hơn 3,1 lần kế hoạch xuất khẩu năm 2026 và vượt tổng sản lượng của ba năm trước cộng lại.

Đáng chú ý, thách thức lớn nhất của Thaco Agri lúc này, theo ông Dương, không phải tìm kiếm khách hàng mà là đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ thị trường quốc tế.

"Chúng tôi đã phải từ chối đơn đặt hàng từ một số nhà phân phối lớn tại Trung Đông và châu Âu do không đủ nguồn cung", ông Dương nói thêm.

Dây chuyền đóng gói chuối của Thaco Agri. Ảnh: Thaco Agri

Thaco Agri đổi cuộc chơi xuất khẩu chuối

Theo cơ cấu đơn hàng năm 2027 được ông Dương tiết lộ, Thaco Agri không chỉ đặt mục tiêu tăng mạnh sản lượng xuất khẩu mà còn đang thay đổi cách tiếp cận thị trường. Thay vì chủ yếu bán buôn qua các đầu mối trung gian, doanh nghiệp từng bước đưa chuối trực tiếp vào hệ thống bán lẻ, siêu thị và các chuỗi phân phối chính ngạch. Trong đó, Trung Quốc và Nhật Bản tiếp tục là hai thị trường chủ lực, chiếm phần lớn sản lượng xuất khẩu dự kiến.

Trung Quốc được xác định là thị trường tăng trưởng lớn nhất. Thaco Agri dự kiến tiêu thụ sản lượng gần 500.000 tấn trong năm 2027, gấp bốn lần năm trước. Theo kế hoạch, thị phần chuối của Thaco Agri tại quốc gia này sẽ tăng từ 6% lên khoảng 22%.

Đáng chú ý, doanh nghiệp đang mở rộng hợp tác với những hệ thống phân phối có độ phủ lớn. Pagoda, chuỗi bán lẻ niêm yết sở hữu hơn 5.000 cửa hàng và 95 triệu hội viên, cùng Banana Sister nâng lượng thu mua từ 43.500 tấn lên 103.000 tấn.

Trong khi đó, Willink International dự kiến tăng sản lượng thu mua gần bốn lần, lên 139.500 tấn; Tân Phát Địa Xinfadi tăng hơn 4,4 lần, lên 99.500 tấn. Changsheng Industrial, đơn vị sở hữu hệ thống 52 cơ sở ủ chín chuối và phân phối đến hơn 7.000 siêu thị, cũng nâng lượng thu mua lên 62.300 tấn, gấp hơn chín lần năm trước.

Tại Nhật Bản, Thaco Agri đặt mục tiêu xuất khẩu 150.000 tấn thông qua hai đối tác Tokyo Seika và Del Monte. Sản lượng này dự kiến giúp thị phần chuối của doanh nghiệp trong tổng lượng nhập khẩu của Nhật Bản tăng từ 8,5% lên 14%.

Khoảng 30.000 tấn còn lại sẽ được phân phối sang các thị trường như Hồng Kông, Singapore... thông qua mạng lưới của Del Monte. Đáng chú ý, tập đoàn trái cây hơn 135 năm tuổi của Mỹ cũng nâng sản lượng hợp tác với Thaco Agri từ 67.000 tấn lên 139.500 tấn trong năm 2027.

Nhà ở công nhân xí nghiệp chuối. Ảnh: Thaco Agri.

Tỷ suất lợi nhuận từ chuối khoảng 30%, cao gấp 4-6 lần làm cơ khí

Một điểm đáng chú ý được ông Dương chia sẻ là hiệu quả tài chính của cây chuối khi được tổ chức sản xuất theo quy mô công nghiệp. Ngành cơ khí chế tạo vốn là trụ cột của tập đoàn nhiều năm qua nhưng biên lợi nhuận thường chỉ quanh mức 5-7%, cao nhất đạt 8%. Còn bất động sản lại biến động mạnh theo chu kỳ.

Ngược lại, với giá bán bình quân tại khu liên hợp đạt 0,7 USD/kg (khoảng 18.000 đồng/kg) và năng suất ổn định 65 tấn/ha, mỗi hecta chuối mang về doanh thu khoảng 1,17 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí sản xuất và logistics, doanh nghiệp lãi 5.000-6.000 đồng/kg, tương đương 325-390 triệu đồng/ha, đạt tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu vượt 30%, cao gấp 4-6 lần mảng cơ khí.

Tuy nhiên, người đứng đầu Thaco thẳng thắn nhìn nhận đây không phải mức lợi nhuận dễ dàng có được.

"Khi tiếp quản HAGL Agrico trước đây, chuối trồng ra năng suất thấp, chất lượng kém vì thiếu nước mùa nắng, ngập úng mùa mưa, dịch bệnh bùng phát. Chúng tôi buộc phải làm mới từ đầu theo cách riêng, khác với cách làm truyền thống ở Nam Mỹ hay Philippines", ông Dương chia sẻ.

Nông trại chuối bạt ngàn của Thaco Agri. Ảnh: Thaco Agri

Để giải bài toán này, Thaco Agri đã đầu tư lũy kế 42.500 tỷ đồng đến năm 2026 vào bốn khu liên hợp tại Snuol, Koun Mom (Campuchia), Nam Lào và Cao Nguyên (Việt Nam). Doanh nghiệp tiến hành san lấp mặt bằng liền vùng, xây đập trữ nước, hệ thống ròng rọc thu hoạch và nhà ở miễn phí cho người lao động.

Nhờ kiểm soát quy trình chuẩn Global G.A.P., tỷ lệ chuối đạt chuẩn xuất khẩu sang Nhật Bản đạt trên 92%, còn hàng loại A vào Trung Quốc đạt trên 70%.

Tập trung đầu tư nông nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam từ năm 2027

Ông Trần Bảo Sơn, Tổng giám đốc Thaco Agri, cho biết trong năm 2027, doanh nghiệp sẽ rót thêm hơn 5.470 tỷ đồng để trồng mới 7.000 ha chuối, nâng tổng diện tích lên 16.700 ha, trong đó có 13.200 ha cho thu hoạch, đồng thời tăng quy mô nhân sự từ 40.000 lên 55.000 người.

Song song với cây chuối, mô hình nông nghiệp tích hợp - tuần hoàn tiếp tục được mở rộng với đàn bò tăng lên 200.000 con với doanh thu ước đạt 1.100 tỷ đồng, cung cấp 550.000 tấn phân bò ủ hoai để cải tạo đất và tận dụng chuối phế phẩm làm thức ăn chăn nuôi.

Trang trại bò của Thaco Agri. Ảnh: Thaco Agri.

Về khâu vận chuyển, đơn vị thành viên Thilogi đã đầu tư 4.500 container lạnh chuyên dụng, 550 xe đầu kéo và dự kiến đưa vào vận hành thêm hai tàu container với sức chở 1.900 TEU/tàu vào cuối năm tới để giải tỏa áp lực logistics cho 37.300 container trái cây xuất khẩu.

Dự kiến năm 2027, tổng doanh thu của Thaco Agri đạt từ 18.000 - 20.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 20% doanh thu toàn Tập đoàn Thaco.

Đáng chú ý, sau khi định hình thành công mô hình khu liên hợp tại Lào và Campuchia, ông Dương khẳng định từ năm 2027, tập đoàn sẽ quay về tập trung đầu tư mạnh các dự án nông nghiệp quy mô lớn ngay tại Việt Nam.

Các dự án bao gồm các khu liên hợp chăn nuôi heo công nghệ cao tại Gia Lai, Đắk Lắk, trồng ngũ cốc tại Hưng Yên và phát triển cây dược liệu, sâm tại khu vực miền Bắc và miền Trung.