Chuẩn hóa thiết kế đà tàu, ụ khô, nâng chất lượng công trình đóng tàu

Yêu cầu chặt chẽ về thiết kế đà tàu, triền tàu

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về thiết kế công trình cảng biển, trong đó bổ sung các yêu cầu kỹ thuật đối với đà tàu, triền tàu, ụ khô, sàn nâng và cầu dẫn RO-RO, khắc phục khoảng trống tiêu chuẩn trong thiết kế công trình thủy công.

Việc xây dựng tiêu chuẩn cho công trình thuỷ công trong nhà máy đóng tàu và âu tàu hướng dẫn cụ thể đối với đà tàu, triền tàu, ụ khô, sàn nâng và cầu dẫn RO-RO theo các tiêu chuẩn quốc tế (Ảnh: Tạ Hải).

Việc xây dựng Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) “Công trình cảng biển – Yêu cầu thiết kế - Công trình thủy công trong nhà máy đóng tàu và âu tàu” được kỳ vọng tạo cơ sở kỹ thuật thống nhất cho công tác thiết kế, tính toán kết cấu, lập và thẩm tra dự án.

Dự thảo do Bộ Xây dựng lấy ý kiến nhằm bổ sung hướng dẫn kỹ thuật đối với nhóm công trình thủy công đặc thù trong nhà máy đóng tàu, phục vụ các hoạt động kéo, hạ tàu, bảo đảm thân tàu không bị biến dạng, mất an toàn trong quá trình đóng mới và sửa chữa.

Các công trình được đề cập gồm đà tàu, triền tàu, ụ khô, sàn nâng và cầu dẫn RO-RO. Những yêu cầu thiết kế được xây dựng trên cơ sở tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế liên quan, đồng thời tính đến điều kiện tự nhiên, địa chất tại Việt Nam.

Đối với đà tàu, dự thảo quy định việc tính toán thiết kế phải xem xét đồng thời chiều dài, chiều rộng, trọng lượng toàn phần, hình dáng đáy tàu và điều kiện địa chất nền móng tại vị trí xây dựng.

Đặc biệt, góc nghiêng của đà tàu phải được tính toán tối ưu, bảo đảm tàu có thể tự trượt xuống nước bằng trọng lượng bản thân, đáp ứng yêu cầu an toàn và hiệu quả kinh tế.

Trong khi đó, thiết kế triền tàu đòi hỏi xem xét đồng bộ điều kiện địa điểm, kết cấu chịu tải và các thiết bị liên quan, nhằm bảo đảm độ tin cậy, an toàn trong quá trình kéo, hạ tàu.

Đối với âu tàu, dự thảo đưa ra những yêu cầu cụ thể về kết cấu và kích thước. Với các âu tàu biển có yêu cầu an toàn cao hoặc cần bảo đảm rủi ro hạ thấp mực nước bên ngoài ở mức thấp nhất, giải pháp kết cấu phải được thiết kế với tối thiểu ba cửa van.

Kích thước âu tàu phải được xác định trên cơ sở chiều dài hữu dụng, chiều rộng và chiều sâu, đồng thời tính đến khoảng hở kỹ thuật phục vụ thao tác đóng, mở cửa âu và điều động phương tiện an toàn bên trong buồng âu.

Các thông số này phải tương thích với kích thước của phương tiện lớn nhất dự kiến khai thác trong vùng nước phục vụ. Riêng âu tàu bố trí trên tuyến kênh đào, thiết kế cần tính đến khả năng phục vụ đồng thời nhiều phương tiện trong cùng một chu kỳ vận hành.

Thiếu tiêu chuẩn riêng, kỹ sư phải tham khảo nhiều tài liệu nước ngoài

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cùng với quá trình phát triển kinh tế biển, quy mô và trọng tải tàu hoạt động tại vùng nước cảng biển Việt Nam đã thay đổi đáng kể.

Nếu trước đây, các công trình hàng hải trong nước chủ yếu phục vụ tàu có trọng tải khoảng 400 tấn thì hiện nay, vùng nước cảng biển Việt Nam thường xuyên tiếp nhận các tàu có trọng tải lên tới hàng trăm nghìn tấn.

Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống công trình thủy công, trong khi nhiều công trình được xây dựng từ các giai đoạn trước không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu khai thác an toàn, hiệu quả trong điều kiện hiện đại.

Một trong những bất cập là Việt Nam chưa có hệ thống tiêu chuẩn quốc gia riêng biệt, đầy đủ và thống nhất cho thiết kế công trình thủy công.

Khi triển khai các dự án, kỹ sư phải tham khảo, kết hợp nhiều tài liệu chuyên môn, quy chuẩn ngành và tiêu chuẩn kỹ thuật nước ngoài. Trong đó, tiêu chuẩn BS 6349 là một trong những tài liệu quốc tế được sử dụng phổ biến.

Việc thiếu khung tiêu chuẩn chuyên biệt gây khó khăn cho công tác thẩm tra, phê duyệt thiết kế, đồng thời ảnh hưởng đến tính đồng bộ trong đầu tư xây dựng hạ tầng cảng biển và cơ sở đóng tàu.

Do đó, việc xây dựng TCVN về công trình thủy công trong nhà máy đóng tàu và âu tàu được kỳ vọng sẽ tháo gỡ khoảng trống kỹ thuật, tạo cơ sở thống nhất cho các tổ chức tư vấn, kỹ sư trong quá trình thiết kế, tính toán kết cấu, góp phần chuẩn hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng công trình cảng biển Việt Nam.