Chung khảo Giải Báo chí toàn quốc 'Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam' lần thứ Tư: Đa dạng đề tài, nâng tầm chất lượng tác phẩm

Dự và chủ trì vòng Chung khảo có Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Chủ tịch Hội đồng Chung khảo Lê Quốc Minh.

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Chủ tịch Hội đồng Chung khảo Lê Quốc Minh chủ trì vòng chấm Chung khảo

Cùng dự có các thành viên Hội đồng chung khảo Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư.

Các tác phẩm được đầu tư nghiêm túc

Phát biểu tại vòng Chung khảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương , Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Chủ tịch Hội đồng Chung khảo Lê Quốc Minh cho biết, qua 4 mùa tổ chức, Giải vẫn nhận được sự tham gia của đông đảo các tác giả/nhóm tác giả, cơ quan báo chí. Điều đó cho thấy sự quan tâm đặc biệt của đội ngũ những người làm báo, các cơ quan báo chí đối với các lĩnh vực văn hoá, thể thao, du lịch và gia đình; đóng góp vào thành công chung của Giải thưởng.

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, các tác phẩm tham dự có phạm vi đề tài rộng, phản ánh khá toàn diện các lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình. Nội dung các tác phẩm vừa bám sát chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, vừa đi sâu phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn đời sống văn hóa, các hoạt động và sự kiện diễn ra trong các lĩnh vực.

Quang cảnh vòng chấm Chung khảo

Đáng chú ý, nhiều tuyến bài, bài viết có cách tiếp cận mang tính gợi mở, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc của các cơ quan báo chí cả về chiều sâu nội dung lẫn phương thức thể hiện.

Quá trình chấm sơ khảo được triển khai nghiêm túc, khoa học, bảo đảm yêu cầu chuyên môn với sự tham gia của các nhà báo giàu kinh nghiệm, có uy tín. Các tác phẩm được Hội đồng Sơ khảo xem xét, đánh giá kỹ lưỡng trước khi chuyển sang vòng Chung khảo. Tại đây, Hội đồng tiếp tục trao đổi, cân nhắc thận trọng để lựa chọn những tác phẩm thực sự nổi bật về chất lượng.

Tuy nhiên, theo nhà báo Lê Quốc Minh, văn hóa là lĩnh vực có nội hàm rộng, bao quát nhiều mặt của đời sống xã hội, song các tác phẩm dự thi vẫn có xu hướng tập trung vào một số mảng đề tài nhất định. Đáng chú ý, những vấn đề thiết thực, gần gũi như gia đình, trẻ em lại có số lượng tác phẩm tham dự khá khiêm tốn.

Công tác chấm Chung khảo diễn ra nghiêm túc, khẩn trương, theo đúng Quy chế

Từ thực tế này, ông Lê Quốc Minh cho rằng, việc khắc phục tình trạng mất cân đối trong cơ cấu tác phẩm cần bắt đầu từ chính các tòa soạn và đội ngũ phóng viên. Đội ngũ những người làm báo cần chủ động mở rộng đề tài, đa dạng hóa thể loại và quan tâm hơn đến những lĩnh vực còn ít được khai thác.

Quy chế giải đã quy định rõ việc khuyến khích tác phẩm ở tất cả các thể loại, do đó, sự thay đổi trước hết cần đến từ nhận thức và cách tổ chức tham dự của các đơn vị báo chí.

Khẳng định vai trò báo chí trong sự nghiệp phát triển VHTTDL

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư tiếp tục khẳng định thông điệp: Phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành văn hóa, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó báo chí giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền, lan tỏa giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc; phản biện chính sách và thúc đẩy hành động vì sự phát triển văn hóa bền vững của đất nước.

Các thành viên Hội đồng Chung khảo

Thông qua việc tôn vinh các tác phẩm báo chí có chất lượng, Giải góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; khuyến khích đội ngũ người làm báo tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức thể hiện, nâng cao chất lượng tác phẩm, đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

Trước đó, trình bày báo cáo công tác chấm Vòng sơ khảo, Trưởng Ban Nghiệp vụ và Truyền thông (Hội Nhà báo Việt Nam) Trần Thái Sơn cho biết tính đến hết ngày 15.9 (theo dấu bưu điện), Ban Thư ký – Tổng hợp Giải đã nhận được 1.555 tác phẩm tham dự. Đây là số lượng tác phẩm lớn nhất kể từ khi Giải được tổ chức, cho thấy sự quan tâm, hưởng ứng ngày càng rộng rãi của các cơ quan báo chí, phóng viên, nhà báo và hội viên Hội Nhà báo Việt Nam trên cả nước.

Số lượng và chất lượng các tác phẩm dự thi năm nay tiếp tục khẳng định sức hút và vai trò của một giải thưởng báo chí chuyên ngành có ý nghĩa thiết thực đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Sau khi rà soát, sàng lọc kỹ lưỡng, 1.461 tác phẩm đủ điều kiện vào vòng chấm sơ khảo, gồm: báo in 397 tác phẩm; báo điện tử 747 tác phẩm; phát thanh 44 tác phẩm; truyền hình 142 tác phẩm và báo ảnh 131 tác phẩm.

Trải qua quá trình thẩm định độc lập, thảo luận và chấm chọn nghiêm túc, khách quan, công tâm, Hội đồng sơ khảo đã lựa chọn 108 tác phẩm nổi bật vào vòng chung khảo, trong đó có 25 tác phẩm báo in, 30 tác phẩm báo điện tử, 15 tác phẩm phát thanh, 20 tác phẩm truyền hình và 18 tác phẩm báo ảnh.

Các thành viên Hội đồng Chung khảo cho ý kiến về công tác chấm Giải

Kết quả này cho thấy sức lan tỏa ngày càng rộng của Giải, đồng thời phản ánh sự quan tâm, đầu tư của các cơ quan báo chí đối với lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch, gia đình và các vấn đề liên quan đến đời sống văn hóa đương đại.

Nhiều tác phẩm có chiều sâu, gắn văn hóa với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới

Theo đánh giá của Hội đồng sơ khảo, các tác phẩm dự thi năm 2026 đa dạng về đề tài, có chất lượng chuyên môn tốt, quy tụ sự tham gia của nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Nội dung bám sát những vấn đề lớn của đời sống văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình; nổi bật là phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo; bảo tồn và phát huy giá trị di sản; chuyển đổi số, chủ quyền văn hóa số, bản quyền; bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; xây dựng hệ giá trị con người, gia đình Việt Nam và bảo đảm an ninh văn hóa.

Đáng chú ý, nhiều tác phẩm đã chuyển từ cách tiếp cận thiên về phản ánh, giới thiệu hoạt động và thành tựu sang phân tích những vấn đề mang tính chiến lược, nhận diện điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, nguồn lực và đề xuất giải pháp nhằm phát huy giá trị văn hóa trong phát triển kinh tế – xã hội.

Các tác phẩm báo điện tử tiếp tục chiếm ưu thế về số lượng, cho thấy xu hướng phát triển mạnh của loại hình báo chí này trong tuyên truyền về lĩnh vực văn hóa.

Kết quả vòng chấm sơ khảo tiếp tục cho thấy báo chí không chỉ là lực lượng phản ánh đời sống văn hóa mà còn góp phần định hướng nhận thức, thúc đẩy hành động xã hội, bảo vệ các giá trị tốt đẹp, phát hiện những mô hình hiệu quả và kiến tạo động lực mới cho phát triển văn hóa Việt Nam.

Cũng tại Lễ khai mạc vòng chấm Chung khảo, các tiểu ban Hội đồng sơ khảo đề xuất, BTC nên có những biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích đội ngũ phóng viên, nhà báo sáng tạo các tác phẩm chủ đề về gia đình, trẻ em và thể thao nhiều hơn nữa nhằm cân đối lĩnh vực văn hóa với các lĩnh vực còn lại để Giải phản ánh đầy đủ, toàn diện các lĩnh vực của ngành.

Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác truyền thông về nội dung giải đến các cơ quan báo chí, các cấp hội nhà báo nhất là các địa phương khu vực miền Trung – Tây Nguyên để khuyến khích gửi tác phẩm dự thi cho các mùa giải tiếp theo.

Ngoài ra, xem xét, đầu tư thêm cho việc số hóa tác phẩm và đưa lên cơ sở dữ liệu tập trung, sử dụng phần mềm chấm giải báo chí để công tác chấm giải được thuận tiện hơn.

Lễ tổng kết và trao Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư dự kiến tổ chức vào 20h ngày 20.11.2026.

Lễ tổng kết và trao giải là sự kiện có ý nghĩa thiết thực trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24.11), góp phần tôn vinh những đóng góp của báo chí đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa.

Đây cũng là dịp ghi nhận, biểu dương những người làm báo có tác phẩm xuất sắc trong phát hiện, phản ánh và lan tỏa các giá trị văn hóa; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo của đội ngũ nhà báo phóng viên trong việc đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển cho đất nước.