Chung tay chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội

Quang cảnh toạ đàm. Ảnh: Báo Nhân Dân

Giám sát chặt chẽ hoạt động nuôi nhốt gấu

Chia sẻ tại toạ đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội” do Báo Nhân Dân và Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức ngày 23-9, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội Bùi Huy Khôi cho biết, hiện nay trên địa bàn thành phố có 19 cơ sở đang nuôi nhốt 88 cá thể gấu.

Trong số này, có 17 hộ dân nuôi nhốt 61 cá thể; Vườn thú Hà Nội: 6 cá thể; Trung tâm cứu hộ Động vật hoang dã Hà Nội: 21 cá thể. Địa bàn tập trung nuôi nhốt gấu nhiều nhất là xã Phúc Thọ với 16 hộ nuôi 59 cá thể gấu.

Theo ông Bùi Huy Khôi, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội luôn xác định công tác quản lý, giám sát gấu nuôi nhốt là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, được thực hiện trong một thời gian dài và có quá trình quản lý tương đối đặc thù.

Toàn bộ số gấu do các hộ dân nuôi nhốt trên địa bàn thành phố đã được lập hồ sơ quản lý và gắn chip điện tử thế hệ mới, cho phép đọc số chip trực tiếp mà không cần gây mê.

Ông Bùi Huy Khôi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội chia sẻ. Ảnh: Tùng Nguyễn

Cùng với đó, định kỳ hằng năm, Chi cục phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổ chức Bảo vệ động vật thế giới (WAP) tiến hành kiểm tra từng hộ nuôi và đọc chip gấu 1 lần/năm.

Hạt Kiểm lâm địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức ký cam kết không mua bán, giết mổ, vận chuyển, trích hút mật gấu trái phép; định kỳ thực hiện kiểm tra chíp gấu tối thiểu 4 lần/năm.

Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cũng duy trì công tác kiểm tra đột xuất, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tráo đổi gấu, phát sinh cá thể gấu mới bất hợp pháp hoặc buôn bán, trích hút mật gấu trái phép. Qua kiểm tra những năm gần đây, chưa phát hiện hành vi vi phạm pháp luật mới tại các cơ sở.

Là địa bàn hiện còn tồn tại nhiều cá thể gấu được nuôi nhốt nhất của Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ Nguyễn Văn Công cho biết: Chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức tuyên truyền về các quy định nuôi gấu, thông tin về các văn bản vi phạm pháp luật liên quan đến việc nuôi nhốt gấu trái quy định.

“Những năm qua, xã đã bàn giao được rất nhiều các cá thể gấu. Đặc biệt là từ đầu năm 2026 đến nay, chính quyền địa phương đã bàn giao được 3 cá thể gấu cho lực lượng chức năng và chuyển về Vườn quốc gia Bạch Mã”, ông Nguyễn Văn Công thông tin thêm.

Một cá thể gấu được nuôi nhốt tại xã Phúc Thọ. Ảnh: ENV

Cần thêm giải pháp căn cơ, quyết liệt

Thông tin tại toạ đàm, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) cho biết: Nếu như năm 2005 cả nước ghi nhận hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân, thì đến năm 2026, con số này đã giảm tới 97%, chỉ còn 129 cá thể tại 50 cơ sở trên toàn quốc.

Đáng chú ý, 23 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố hiện đã không còn tình trạng nuôi nhốt gấu. Tuy vậy, đại diện ENV cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, Hà Nội hiện là địa bàn tồn đọng lớn nhất cả nước.

Nhìn nhận về chặng đường phía trước, bà Bùi Thị Hà cho rằng phần việc còn lại tuy ngắn hơn về số lượng gấu so với hai thập kỷ trước, nhưng đòi hỏi quyết tâm cao hơn nhiều.

“Nếu Hà Nội có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu thì tôi tin rằng không có lý do gì các địa phương khác có số lượng đó ít hơn không thể thực hiện được. Đây chính là động lực quan trọng”, bà Bùi Thị Hà nhấn mạnh.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, xã Phúc Thọ và Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên tham gia toạ đàm. Ảnh: Tùng Nguyễn

Cũng theo đại diện ENV, mục tiêu đưa Hà Nội trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, nếu chính quyền, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn, báo chí và cộng đồng cùng hành động theo một lộ trình rõ ràng.

“Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên cam kết luôn luôn sẵn sàng đồng hành dưới sự điều phối của các cơ quan của nhà nước cho nỗ lực chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu”, Phó Giám đốc ENV Bùi Thị Hà khẳng định.

Về phía Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, ông Bùi Huy Khôi cho biết: Đơn vị đang tích cực triển khai song song hai nhóm giải pháp, đó là: “Quản lý chặt chẽ” đi đôi với “Kiên trì vận động”.

Chi cục đang duy trì kiểm tra hồ sơ, đối chiếu chip điện tử định kỳ và đột xuất. Phân công Kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở, không buông lỏng quản lý, tuyệt đối ngăn chặn và xử lý các vi phạm theo đúng quy định. Đồng thời, duy trì phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn thực hiện tuyên truyền, xem chủ hộ nuôi là đối tượng để vận động và đồng hành.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ Nguyễn Văn Công, chính quyền địa phương xác định phải có những cách tiếp cận hợp lý hơn để có thể chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu. Do đó, trong thời gian tới, sẽ giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng, cụ thể là bên Công an phối hợp với UBND xã để quản lý chặt chẽ hơn nữa, tránh tình trạng chuyển nhượng và giảm thiểu thiệt hại tới cá thể gấu.