Chuyển chức năng Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản hợp nhất các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, trong đó quy định chức năng, nhiệm vụ của Văn phòng đăng ký đất đai.
Tại văn bản số 90/VBHN-BNNMT hợp nhất các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai có nội dung liên quan đến Tổ chức dịch vụ công về đất đai, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của Văn phòng đăng ký đất đai.
Theo nghị định, hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh (đặt tại địa bàn phường, xã) tiếp tục là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh (Sở Nông nghiệp và Môi trường). Mạng lưới này do Cục Quản lý đất đai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý (tức vẫn duy trì theo mô hình hoạt động hiện hành).
Văn phòng đăng ký đất đai sẽ đảm nhiệm vai trò là đầu mối thực hiện các thủ tục liên quan đến nhà, đất như đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận, đo đạc và cập nhật bản đồ địa chính. Đồng thời quản lý và vận hành hệ thống thông tin đất đai, cung cấp các dịch vụ công phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Chưa chuyển chức năng Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã.
Ngoài việc giải quyết thủ tục hành chính, các đơn vị này còn thực hiện các công việc kỹ thuật như đo đạc, chỉnh lý, trích lục bản đồ địa chính, đính chính hoặc thu hồi giấy chứng nhận và đăng ký các biện pháp bảo đảm theo quy định.
Theo tờ trình gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý đất đai đề xuất chỉ duy trì văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, chuyển hơn 700 chi nhánh văn phòng này về UBND cấp xã nhằm đảm bảo nguyên tắc "một cấp, một đầu mối" trong giải quyết hồ sơ đất đai.
Tuy nhiên, việc thay đổi mô hình vào thời điểm này có thể phát sinh nhiều vướng mắc. Trong khi cấp xã còn hạn chế về nhân sự, tài chính và năng lực xử lý hồ sơ, dễ dẫn đến quá tải và ách tắc, đặc biệt tại các địa phương có khối lượng dữ liệu lớn như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Nói về đề xuất này, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT chỉ hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung tại các Nghị định của Chính phủ đã ban hành trong thời gian qua. Việc hợp nhất này giúp cơ quan quản lý, người dân và các nhà nghiên cứu dễ tra cứu, áp dụng thống nhất, không phải là chính sách hay quy định mới của pháp luật về đất đai.
Việc hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện đúng quy định tại khoản 1 Điều 65 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó nêu rõ: “Văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung phải được hợp nhất với văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung”.
Theo bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Luật Đất đai năm 2024 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 ngày 18/1/2024 và quyết định cho phép có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, sớm hơn 5 tháng so với dự kiến ban đầu. Để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương ban hành hệ thống văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, gồm 9 nghị định của Chính phủ, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 thông tư của Bộ và hàng trăm văn bản của địa phương.
Trong bối cảnh từ ngày 1/7/2025 cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Tiếp đó, ngày 15/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực cùng ngày...
Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 226/2025/NĐ-CP với các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, ban hành Văn bản hợp nhất số 90/VBHN-BNNMT.
Liên quan đến việc hoàn thiện chính sách đất đai, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết, nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù, có hiệu lực từ 1/1/2026. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết này.
Đáng chú ý, ngày 6/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước. Nghị quyết xác định mục tiêu đến năm 2030 đối với lĩnh vực đất đai, tài nguyên là quản lý, khai thác, huy động và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Khẳng định đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý, Nghị quyết đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành việc đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác; rà soát chính xác các loại đất để điều chỉnh quy hoạch phù hợp, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị.
“Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng kế hoạch cụ thể để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn này, bảo đảm chính sách đất đai tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội bền vững trong giai đoạn tới”, Phó Cục trưởng Đoàn Thị Thanh Mỹ chia sẻ.
