Chuyện đằng sau trái bóng Premier League Thủ tướng Anh tặng ông Tập tại Bắc Kinh

Giữa bối cảnh địa chính trị toàn cầu đầy căng thẳng và phức tạp, cuộc gặp gỡ cấp cao với Chủ tịch Tập Cận Bình vào thứ 5 vừa qua được dự báo sẽ chứa đựng nhiều thử thách. Trong cuộc gặp gỡ này, ông Starmer đã mang đến một trái bóng Premier League vừa xuất hiện trong trận đấu tại Anh.

Thủ tướng Starmer gặp Chủ tịch Tập Cận Bình với món quà đặc biệt

Quả bóng tròn và nỗ lực làm "mềm hóa" những nghị trình

Trong các cuộc gặp gỡ cấp cao giữa các nguyên thủ quốc gia, những câu chuyện phiếm thường đóng vai trò quan trọng không kém gì các phiên thảo luận chính thức. Nó là chất xúc tác để phá vỡ lớp băng ngăn cách, tìm kiếm điểm chung và tạo ra bầu không khí cởi mở trước khi bước vào những chủ đề chính trị gai góc. Với Thủ tướng Anh Keir Starmer và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, điểm chung đó chính là bóng đá và cụ thể hơn là một quả bóng đặc biệt.

Món quà là trái bóng vừa xuất hiện trong trận đấu tại Anh

Theo các phóng viên tháp tùng phái đoàn Anh, Thủ tướng Starmer đã đến Bắc Kinh với một hành trang đặc biệt: quả bóng thi đấu chính thức màu vàng của hãng Puma, vừa được sử dụng trong trận đại chiến kịch tính giữa Arsenal và Manchester United tại giải Ngoại hạng Anh hôm Chủ nhật trước đó. Đây không phải là một món quà lưu niệm bình thường, mà được mang trực tiếp từ sân vận động Emirates, nơi ông Starmer đã dự khán trận đấu.

Món quà này được trao cho ông Tập Cận Bình ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh chính thức và tiệc chiêu đãi tại Đại lễ đường Nhân dân. Sự lựa chọn này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh tế của phái đoàn Anh. Ông Tập Cận Bình từ lâu đã được biết đến là một người hâm mộ cuồng nhiệt của Manchester United. Tờ Financial Times tiết lộ thêm rằng quả bóng này còn có chữ ký của các cầu thủ tham gia trận đấu, làm tăng thêm giá trị tinh thần cho món quà.

Đây có thể được xem là một nước cờ ngoại giao khôn khéo. Trận đấu hôm Chủ nhật kết thúc với chiến thắng nghẹt thở 3-2 nghiêng về Manchester United, đội bóng mà ông Tập yêu thích, giúp họ nối dài mạch thắng dưới thời huấn luyện viên tạm quyền Michael Carrick. Việc trao tặng kỷ vật từ một chiến thắng của đội bóng mà đối tác hâm mộ chắc chắn sẽ tạo nên một ấn tượng tích cực.

Tuy nhiên, đằng sau nụ cười ngoại giao đó là một sự nhún mình của cá nhân ông Starmer. Ở tuổi 63, Thủ tướng Anh là một cổ động viên trung thành trọn đời của Arsenal và là người giữ vé cả mùa lâu năm tại sân Emirates. Việc phải mang quả bóng từ trận thua đau đớn của đội nhà để làm quà tặng cho người hâm mộ đội đối thủ (lại là nguyên thủ quốc gia khác) cho thấy bóng đá, trong trường hợp này, đã vượt qua ranh giới của sở thích cá nhân để phục vụ cho lợi ích quốc gia. Nó biến một trận thua trên sân cỏ thành một bàn thắng trên bàn đàm phán.

Từ Old Trafford đến Selhurst Park: Bản đồ bóng đá đầy bất ngờ của Chủ tịch Tập

Mặc dù tình yêu của ông Tập Cận Bình dành cho Manchester United đã được biết đến rộng rãi, nhưng cuộc trò chuyện với Thủ tướng Starmer đã hé lộ những chi tiết thú vị và bất ngờ hơn nhiều về "bản đồ bóng đá" trong lòng nhà lãnh đạo Trung Quốc. Ông Tập tiết lộ rằng mình không chỉ quan tâm đến Quỷ đỏ thành Manchester, mà còn dành tình cảm cho cả Arsenal, Manchester City và... Crystal Palace.

Trước đây, người Anh đưa ông Tập Cận Bình đi thăm Man City

Sự quan tâm đến Manchester City có thể dễ dàng lý giải qua chuyến thăm lịch sử của ông đến Vương quốc Anh vào năm 2015. Khi đó, ông Tập đã đến thăm khu tổ hợp huấn luyện của Man City, và bức ảnh selfie "huyền thoại" của ông cùng cựu Thủ tướng David Cameron và tiền đạo Sergio Aguero đã trở thành một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng nhất của ngoại giao bóng đá thời điểm đó. Chuyến thăm này không chỉ dừng lại ở những bức ảnh. Vài tháng sau, China Media Group (CMG) đã mua lại 13% cổ phần của City Football Group (công ty mẹ của Man City), mở ra một giai đoạn dòng vốn Trung Quốc đổ mạnh vào bóng đá Anh, với việc các CLB như Birmingham City, West Bromwich Albion, Reading, Southampton và Wolves lần lượt về tay các ông chủ Trung Quốc.

Trong chuyến thăm năm 2015 đó, ông Tập đã được Chủ tịch Man City, Khaldoon Al Mubarak, dẫn đi tham quan khuôn viên Etihad. Ông cũng đã gặp gỡ các huyền thoại như Patrick Vieira, Vincent Kompany và cả Sun Jihai, cựu cầu thủ Man City và là biểu tượng của bóng đá Trung Quốc.

Nhưng chi tiết đáng ngạc nhiên nhất trong cuộc trò chuyện với ông Starmer chính là cái tên Crystal Palace. Tại sao một nhà lãnh đạo cường quốc lại quan tâm đến một đội bóng tầm trung tại London? Câu trả lời nằm ở lịch sử và lòng tự tôn dân tộc.

Sun Jihai và Fan Zhiyi được xem là những người tiên phong vĩ đại của bóng đá Trung Quốc khi họ trở thành những cầu thủ Trung Quốc đầu tiên ký hợp đồng với một câu lạc bộ Anh vào năm 1998. Và điểm đến của họ chính là Crystal Palace, khi đó đang chơi ở giải hạng Nhất.

Mối liên kết được xây dựng từ hai bản hợp đồng này đã tạo nên một hiệu ứng văn hóa khủng khiếp. Crystal Palace, dưới thời HLV Steve Coppell, đã thực hiện hai chuyến du đấu đến Trung Quốc vào năm 1999 và 2000. Đáng kinh ngạc hơn, trận đấu đầu tiên của Sun Jihai và Fan Zhiyi cho Palace (gặp Norwich City vào tháng 10.1998) được cho là đã thu hút tới 300 triệu người xem truyền hình tại Trung Quốc. Đối với ông Tập Cận Bình và hàng triệu người dân Trung Quốc thời điểm đó, Crystal Palace không chỉ là một đội bóng, mà là cánh cửa đầu tiên mở ra thế giới bóng đá đỉnh cao của Anh, nơi những đứa con cưng của họ đang thi đấu. Do đó, tình cảm dành cho đội bóng này mang nặng tính hoài niệm và lịch sử.

Premier League: "Đại sứ thương mại" và quyền lực mềm trên bàn đàm phán

Có thể thấy, trong các chuyến công du nước ngoài của các nguyên thủ Anh, việc các doanh nghiệp và tổ chức lớn tháp tùng để tìm kiếm cơ hội hợp tác là chuyện thường tình. Văn phòng Thủ tướng cho biết một phái đoàn gồm "gần 60 đại diện" đã cùng bay với ông Starmer đến Trung Quốc lần này. Và theo nguồn tin từ The Athletic, đại diện của giải Ngoại hạng Anh (Premier League) cũng nằm trong số đó. Đáng chú ý, Premier League đã mở văn phòng đại diện tại Bắc Kinh vào năm 2024, cho thấy tầm nhìn chiến lược của họ đối với thị trường tỉ dân này.

Sự hiện diện của Premier League trong phái đoàn ngoại giao cho thấy sức mạnh to lớn của thương hiệu này như một dạng "quyền lực mềm". Bóng đá Anh đã phát triển theo cấp số nhân để trở thành giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh. Nó là một trong những mặt hàng xuất khẩu nổi tiếng nhất của Vương quốc Anh trong thế kỷ 21. Doanh thu bản quyền truyền hình quốc tế của Premier League hiện đã vượt qua doanh thu từ thị trường nội địa, biến nó thành một "con gà đẻ trứng vàng" của nền kinh tế Anh.

Việc đưa các đại diện Premier League vào các phái đoàn thương mại là một nước đi khôn ngoan. Trong khi các lĩnh vực như công nghệ, an ninh hay nhân quyền thường gây ra những tranh luận gay gắt và căng thẳng, thì bóng đá lại là một ngôn ngữ chung, một chủ đề mang tính kết nối và ít rủi ro chính trị.

Từ một giải đấu được thành lập năm 1992, Premier League giờ đây đã trở thành một "điểm chạm" của văn hóa Anh trên toàn cầu (Englishness). Trong cuộc gặp gỡ lịch sử với ông Tập Cận Bình, trái bóng tròn đã lăn, không phải trên sân cỏ, mà trên bàn cờ ngoại giao, giúp nước Anh ghi điểm trong nỗ lực tái thiết lập mối quan hệ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Bùi Tú