Chuyển đổi đơn vị sự nghiệp: Hướng dẫn kiểm kê, phân loại tài sản, xử lý tồn tại tài chính

Tại Nghị định 373/2026/NĐ-CP, Chính phủ quy định về xử lý tài chính khi chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập tại mục II, trong đó Điều 11 hướng dẫn Kiểm kê, phân loại tài sản, xử lý tồn tại tài chính khi chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập.

Kiểm kê, phân loại tài sản, xử lý tồn tại về tài chính

Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thực hiện chuyển đổi của cơ quan có thẩm quyền, đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi có trách nhiệm:

a) Tổ chức kiểm kê, phân loại tài sản, nguồn vốn và các quỹ đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi đang quản lý, sử dụng; trong đó, nêu rõ: Tài sản công được tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp chuyển đổi; tài sản công không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp chuyển đổi; tài sản không tiếp tục quản lý, sử dụng để bàn giao cho cơ quan quản lý cấp trên của đơn vị sự nghiệp công lập (nếu có cơ quan quản lý cấp trên) hoặc cơ quan, đơn vị được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ (nếu không có cơ quan quản lý cấp trên) có trách nhiệm quản lý, xử lý theo quy định.

a1) Việc phân loại tài sản thực hiện theo quy định pháp luật quản lý, sử dụng tài sản công;

a2) Đối với một số tài sản chuyên ngành của các đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi mà việc tiếp cận tài sản để kiểm kê và đánh giá hiện trạng thực tế của tài sản không đảm bảo tính khả thi và hiệu quả: Bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh chỉ đạo đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi lập phương án kiểm kê và đánh giá hiện trạng thực tế của tài sản này để gửi lấy ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, kỹ thuật có liên quan, trên cơ sở đó quyết định phương án kiểm kê phù hợp và chịu trách nhiệm về kết quả kiểm kê.

Nhận bàn giao tài sản; đối chiếu, xác nhận công nợ; lập bảng kê giá trị tài sản;... ở thời điểm chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập

b) Nhận bàn giao tài sản, các quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm gắn với nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công từ các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh (trong trường hợp chưa bàn giao).

c) Đối chiếu và xác nhận công nợ tại thời điểm xác định giá trị đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi.

d) Lập bảng kê xác định chủng loại, số lượng, chất lượng và giá trị của tài sản hiện có của đơn vị (trong đó bao gồm bảng kê tài sản không cần dùng, ứ đọng, chờ thanh lý), xác định tài sản thừa thiếu so với sổ kế toán, phân tích rõ nguyên nhân thừa thiếu và trách nhiệm của tập thể cá nhân có liên quan theo quy định của pháp luật.

Các tài sản KHÔNG CẦN xác định giá trị tại đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi

2. Toàn bộ tài sản tại đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi phải được xác định giá trị, trừ các tài sản sau đây:

a) Tài sản đơn vị thuê, mượn, nhận giữ hộ, nhận gia công, nhận đại lý, nhận ký gửi, nhận góp vốn, liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân khác và tài sản khác không phải là của đơn vị;

b) Tài sản không cần dùng, tài sản tồn đọng, tài sản chờ thanh lý;

c) Phần diện tích nhà, đất và tài sản công khác không tiếp tục quản lý, sử dụng và được bàn giao cho cơ quan, đơn vị quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;

d) Tài sản công không được đưa vào giá trị đơn vị sự nghiệp công lập.

3. Thông tin về các dự án, chương trình, đề tài khoa học công nghệ đang được triển khai của đơn vị sự nghiệp công lập và hướng xứ lý đối với tài sản hình thành từ các chương trình, dự án, đề tài này phải được công bố cụ thể tại Bản Công bố thông tin bán đấu giá cổ phần lần đầu của đơn vị sự nghiệp công lập.

4. Khi chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập cấp trên, các đơn vị sự nghiệp cấp dưới phải thực hiện xác định giá trị theo quy định tại Nghị định này, doanh nghiệp do đơn vị sự nghiệp công lập sở hữu 100% vốn điều lệ phải thực hiện xác định giá trị theo quy định về chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành Công ty cổ phần. 

Thời điểm xác định giá trị đơn vị sự nghiệp cấp dưới và thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp do đơn vị sự nghiệp công lập sở hữu 100% vốn điều lệ phải trùng với thời điểm xác định đơn vị sự nghiệp cấp trên được chuyển đổi.

Giá trị đơn vị sự nghiệp công lập cấp dưới và giá trị doanh nghiệp do đơn vị sự nghiệp công lập sở hữu 100% vốn điều lệ đã xác định lại được tính vào giá trị của đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi.

Các bước chuẩn bị xác định giá trị chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập

5. Trước khi xác định giá trị để chuyển đổi, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện:

a) Lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán theo quy định của chế độ kế toán mà đơn vị sự nghiệp công lập đang áp dụng và thực hiện kiểm toán tại thời điểm xác định giá trị đơn vị theo chế độ nhà nước quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

b) Có văn bản đề nghị bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh thực hiện quyết toán hoặc kiểm tra, xác định các khoản kinh phí được cấp;

c) Có văn bản đề nghị cơ quan thuế thực hiện quyết toán hoặc kiểm tra, xác định các khoản phải nộp ngân sách nhà nước theo quy định. Trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi, bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh và cơ quan thuế phải tiến hành kiểm tra, quyết toán theo quy định của pháp luật về thuế, ngân sách nhà nước và pháp luật có liên quan. 

Nếu quá thời hạn này, các cơ quan chưa tiến hành kiểm tra, quyết toán thì đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi căn cứ vào số liệu đã báo cáo để thực hiện xác định giá trị theo quy định.

6. Trên cơ sở kết quả kiểm kê, kiểm toán báo cáo tài chính, quyết toán các khoản kinh phí, đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý theo thẩm quyền những tồn tại trước khi xác định giá trị đơn vị sự nghiệp công lập. 

Trường hợp có vướng mắc vượt thẩm quyền, đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi phải kịp thời báo cáo với cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết. Trường hợp đã báo cáo với các cơ quan có thẩm quyền nhưng chưa được giải quyết, đơn vị phải ghi rõ những tồn tại này trong Biên bản xác định giá trị đơn vị chuyển đổi để có căn cứ tiếp tục giải quyết trong giai đoạn từ khi xác định giá trị đơn vị đến thời điểm chính thức chuyển thành Công ty cổ phần./.