Chuyển đổi số ở cơ sở- Khi người dân là trung tâm

Cán bộ phường Đông Hoa Lư hướng dẫn người dân sử dụng Ki-ốt hành chính công thông minh phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến.

Quản trị số để gần dân hơn

Triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, CĐS quốc gia tại Ninh Bình diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng quy mô quản lý. Quá trình hợp nhất này đặt ra yêu cầu cao về đổi mới tổ chức bộ máy, hạ tầng kỹ thuật và phương thức điều hành.

Trong bối cảnh đó, tỉnh xác định rõ công nghệ không thay thế con người mà phải phục vụ con người. Từ tư duy quản lý theo quy trình truyền thống, các cấp chính quyền chuyển dần sang quản trị bằng dữ liệu. Hiệu quả phục vụ và mức độ hài lòng của người dân được lựa chọn làm thước đo chính xác nhất. Các nền tảng điều hành số và kho dữ liệu dùng chung từng bước hình thành giúp việc chỉ đạo trở nên minh bạch hơn. Nơi người dân cảm nhận rõ nhất hiệu quả của xu hướng này chính là lĩnh vực hành chính công.

Người dân xã Nho Quan tìm hiểu ứng dụng Công dân số Ninh Bình-S.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Minh Tân, CĐS thể hiện bằng sự thay đổi trong từng quy trình phục vụ. 8 tháng đầu năm, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận 6.913 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có 6.759 hồ sơ trực tuyến. Đã giải quyết 6.912 hồ sơ, với 6.909 hồ sơ được giải quyết trước hạn, đạt 99,9%. Tỷ lệ hài lòng của người dân đạt trên 98%.

Đáng chú ý, thành tích này đạt được trong điều kiện xuất phát điểm của Minh Tân khá “trũng”, xã không có cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin; người dân trong xã đông, địa bàn rộng và còn nhiều hạn chế về kỹ năng số. Đặc biệt đối với những người cao tuổi lần đầu tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thao tác trên nền tảng số luôn là rào cản lớn. Khi ấy, các cán bộ tại Trung tâm không chỉ làm nhiệm vụ hành chính mà còn trở thành những người hướng dẫn công nghệ, kiên nhẫn hỗ trợ người dân từ việc nộp, xử lý hồ sơ. Sự tận tình ấy chính là biểu hiện sinh động nhất của phương châm hành động vì Nhân dân.

Với tinh thần gần dân, sát dân, tranh thủ sự hỗ trợ của UBND tỉnh, các sở, ngành, xã Minh Tân tiên phong cùng 13 xã, phường trong tỉnh mạnh dạn thí điểm ứng dụng các nền tảng số mới là Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và Ứng dụng công dân số Ninh Bình (NinhBinh-S). Sau giai đoạn đầu thử nghiệm, Minh Tân vinh dự là xã có lượng người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng NinhBinh-S lớn nhất trong 13 xã thí điểm.

Đồng chí Trần Bích Thuấn, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Biến khó khăn thách thức thành cơ hội để học tập, phổ cập kỹ năng số, xã Minh Tân đã đề xuất được thí điểm các nền tảng số mới là IOC và NinhBinh-S. Ngay khi được hướng dẫn triển khai, UBND xã đã tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng viễn thông; phân công cán bộ phụ trách và cử cán bộ xã, các Tổ công nghệ số cộng đồng cùng vào cuộc hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng với chỉ tiêu định lượng rõ ràng.

Theo đó, mỗi cán bộ, công chức xã, các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng có trách nhiệm hỗ trợ 30 người dân cài đặt và sử dụng thành thạo ứng dụng. Cách làm này đã giúp xã Minh Tân nhanh chóng phổ cập kỹ năng thao tác sử dụng ứng dụng NinhBinh-S cho người dân.

Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người cao tuổi thôn Thiện Vịnh, xã Minh Tân tiếp cận kỹ năng số.

Hệ thống số liệu thực tế đã minh chứng cho những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác cải cách hành chính tại địa phương. Trong quý III/2026, toàn tỉnh tiếp nhận 458.802 hồ sơ thủ tục hành chính, đã giải quyết 442.102 hồ sơ; trong đó 440.225 hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn, chiếm 99,15%. Việc vận hành cơ chế một cửa, một cửa liên thông tiếp tục được duy trì, việc số hóa hồ sơ được đẩy mạnh; tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 94%, tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt 96,9%. Đây là những yếu tố quan trọng để giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý và từng bước hình thành phương thức giải quyết công việc dựa trên dữ liệu.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, Ninh Bình tiếp tục mở rộng các dịch vụ công trực tuyến. Đến nay, toàn tỉnh có 2.026 dịch vụ công trực tuyến, trong đó 1.415 dịch vụ công trực tuyến toàn trình; toàn bộ 2.026 dịch vụ đã được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trong quý III, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 98,2%, hồ sơ trực tuyến một phần đạt 91,5% và tỷ lệ thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 92,1%.

Sự vào cuộc tích cực, quyết liệt này góp phần củng cố mạnh mẽ niềm tin của người dân vào chính quyền. Thời gian chờ đợi được rút ngắn, chi phí xã hội được tiết kiệm, còn chính quyền có điều kiện nâng cao chất lượng phục vụ.

Đưa công nghệ đồng hành cùng người dân

Muốn người dân làm chủ công nghệ thì trước hết họ phải có điều kiện tiếp cận hạ tầng đồng bộ. Ninh Bình đã hoàn thành việc xóa 4 thôn lõm sóng tại Bản Sấm, xã Cúc Phương, phủ sóng 5G đến 100% trung tâm xã, phường trên địa bàn. Khoảng cách số giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa từng bước được thu hẹp vững chắc. Người dân ở các địa bàn khó khăn nay đã có thể thực hiện dịch vụ công, học tập hay khám, chữa bệnh từ xa.

Tuy nhiên, hạ tầng tốt mới chỉ là điều kiện cần để xây dựng một hệ sinh thái số bền vững. Để công nghệ thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng hơn là phải giúp người dân có kỹ năng sử dụng. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp đã giải quyết bài toán khó khăn này. Mạng lưới hơn 1.700 Tổ công nghệ số cộng đồng tại các xã, phường đã trở thành cầu nối đắc lực giữa chính quyền và Nhân dân. Hàng nghìn lượt người được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử và các ứng dụng thiết yếu.

Cán bộ phường Nam Hoa Lư hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị số trong giải quyết thủ tục hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại.

Phường Nam Hoa Lư là minh chứng rõ nét cho cách triển khai CĐS gắn liền với nhu cầu thực tiễn. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Đảng bộ phường xác định công nghệ là cơ hội đổi mới phương thức quản trị. Đến nay, 100% cán bộ tại đây được cấp tài khoản xử lý công việc trên môi trường số. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường, 100% thủ tục đủ điều kiện đã được cung cấp trực tuyến toàn trình. 100% hồ sơ tiếp nhận tại phường đều thực hiện qua môi trường mạng, không phát sinh hồ sơ nộp trực tiếp. Đồng thời, tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương này đã đạt 100%.

Để có được kết quả đó, các cán bộ phường, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường và tổ công nghệ số cộng đồng đã mang dịch vụ công trực tuyến đến từng tổ dân phố, thôn xóm và hỗ trợ tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật có nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng định danh, kích hoạt tài khoản và thanh toán không dùng tiền mặt. Từ đó, giúp thay đổi thói quen cố hữu của người dân, đưa công nghệ thành công cụ thiết thân hằng ngày.

Không dừng lại ở đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường còn triển khai mô hình “Tư vấn trước giờ mở cửa” ngay tại Trung tâm để hướng dẫn người dân chuẩn bị đầy đủ thủ tục trước khi giao dịch hành chính. Chị Phí Thị Thanh, tổ dân phố Đam Khê cho biết: được tư vấn trước giờ mở cửa đã giúp tôi có thời gian chuẩn bị hồ sơ tốt hơn, giảm thời gian cho cá nhân tôi và các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời hạn chế tình trạng phải bổ sung hồ sơ nhiều lần, nâng cao tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận ngay từ lần đầu và giải quyết đúng hạn, trước hạn, đồng thời nâng cao mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Nhìn từ những đổi thay ở các địa phương, có thể thấy thành công lớn nhất của Ninh Bình trong công tác chuyển đổi số là sự đồng thuận. Người dân không còn là đối tượng thụ hưởng thụ động mà trở thành chủ thể trực tiếp tham gia đổi mới; chủ động sử dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Đây chính là nền móng vững chắc để Ninh Bình tiếp tục kiến tạo những động lực phát triển mới. Là nền tảng để chuyển đổi số đi vào thực chất, lấy người dân làm trung tâm và tạo ra những thay đổi rõ nét từ từng cơ sở, từng cộng đồng, góp phần đưa các mục tiêu của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào cuộc sống.