Chuyên gia Nga đánh giá về cuộc đối đầu giữa Mỹ và châu Âu vì Greenland
Theo đánh giá của giới phân tích Nga, các động thái cứng rắn của Tổng thống Trump quanh Greenland có thể buộc Liên minh châu Âu (EU) nhượng bộ thương mại, đồng thời làm gia tăng bất ổn nội bộ trong EU.
Giới chuyên gia Nga nhận định việc Mỹ làm nóng vấn đề Greenland là chiến thuật gây sức ép, nhằm buộc EU nhượng bộ trong thương mại và an ninh, hơn là theo đuổi mục tiêu kiểm soát lãnh thổ thuần túy (trong ảnh: Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. Ảnh: THX/TTXVN)
Cuộc tranh chấp xung quanh Greenland đang trở thành tâm điểm mới trong quan hệ giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Theo hãng thông tấn TASS (Nga) ngày 19/1, các chuyên gia Nga nhận định rằng những tuyên bố cứng rắn từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột thương mại toàn diện, đặt châu Âu vào thế khó khăn chưa từng có.
Nguồn cơn của căng thẳng bắt nguồn từ kế hoạch của 8 quốc gia châu Âu (bao gồm Anh, Đức, Đan Mạch, Hà Lan, Na Uy, Phần Lan, Pháp và Thụy Điển) gửi quân đến Greenland. Đáp trả động thái này, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế đối với các nền kinh tế trên nhằm khẳng định tuyên bố chủ quyền của Mỹ đối với hòn đảo. Cụ thể, mức thuế dự kiến sẽ là 10% từ ngày 1/2 và tăng lên 25% từ ngày 1/6 tới.
Nhận định từ giới chuyên gia Nga
Phân tích trên báo Izvestia, ông Mikhail Khachaturyan, Phó Giáo sư tại Đại học Tài chính Nga, cho rằng Mỹ hiện đang nắm giữ ưu thế. Ông nhận định: "Rất có thể EU sẽ phải chịu các mức thuế quan mới và bị buộc phải chấp nhận chúng". Vị chuyên gia này cũng cảnh báo về một kịch bản tồi tệ hơn là nguy cơ tan rã của EU có thể gia tăng, và sự sụp đổ tiềm tàng của liên minh này có thể là kết quả tất yếu của cuộc đối đầu thương mại kéo dài với Mỹ.
Trong khi đó, chia sẻ trên tờ Nezavisimaya Gazeta, chuyên gia Artur Demchuk từ Viện Hàn lâm Khoa học Nga lại cho rằng châu Âu sẽ chọn con đường đối thoại thay vì đối đầu trực diện. Ông nhấn mạnh hiện chưa thấy "đòn bẩy nghiêm trọng" nào để EU có thể buộc chính quyền Trump từ bỏ ý định kiểm soát Greenland. Theo ông, các đại sứ EU nhiều khả năng sẽ xem xét những nhượng bộ trong khuôn khổ luật pháp châu Âu để bảo vệ lợi ích tối thiểu của các nước thành viên.
Về phần mình Maxim Cherkashin, nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga,, phân tích trên báo Vedomosti rằng chính quyền Trump đang nhìn nhận châu Âu ở "thế yếu và thiếu tổ chức". Việc đưa ra vấn đề sáp nhập Greenland - nơi vốn đã có mối liên hệ quân sự chặt chẽ với Mỹ suốt 80 năm qua - có thể là một chiến thuật nhằm gây sức ép. Mục tiêu thực sự có thể là buộc EU phải nhượng bộ trong các lĩnh vực khác, đặc biệt là về thương mại.
Phản ứng từ phía châu Âu
Văn phòng Thủ tướng Na Uy ngày 19/1 thông báo Tổng thống Trump đã gửi thư tới Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store, trong đó khẳng định thế giới sẽ không an toàn nếu Mỹ không kiểm soát hoàn toàn vùng lãnh thổ tự trị Greenland của Đan Mạch.
Trong thông điệp, ông Trump nhấn mạnh: “Thế giới sẽ không an toàn nếu chúng tôi không nắm quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland”.
Trước áp lực từ Washington, châu Âu đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp: Phát triển biện pháp đối phó như xem xét lại thỏa thuận thương mại năm 2025 với Mỹ; tránh leo thang quá mức khi châu Âu hiểu rằng đối đầu trực tiếp không có lợi và tìm kiếm sự đảm bảo: Tại diễn đàn Davos diễn ra trong tuần này, EU đang cố gắng nhận được các cam kết an ninh cho Ukraine.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đã quyết định triệu tập hội nghị thượng đỉnh bất thường của các nhà lãnh đạo EU dự kiến vào cuối tuần này để thảo luận về tình hình liên quan đến Greenland cũng như những căng thẳng gia tăng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương sau khi Tổng thống Trump dọa áp thuế đối với một số quốc gia châu Âu.
Ông Costa khẳng định EU “sẵn sàng tự vệ trước mọi hình thức cưỡng ép”, đồng thời nhấn mạnh việc sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép là không phù hợp với các cam kết thương mại song phương giữa EU và Mỹ, có nguy cơ làm tổn hại nghiêm trọng quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Tóm lại, cuộc đối đầu vì Greenland không chỉ đơn thuần là vấn đề lãnh thổ mà đã trở thành phép thử đối với sự đoàn kết của châu Âu trước chính sách thương mại cứng rắn của Mỹ.
