Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tạo thuận lợi cho hợp tác Việt Nam-Trung Quốc

Bà Lưu Anh, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Tài chính Trùng Dương, Đại học Nhân dân Trung Quốc, nhận định chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có ý nghĩa quan trọng. (Ảnh: Quang Hưng/TTXVN)

Chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Trung Quốc, đặc biệt là việc đồng chủ trì Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại toàn quốc - tức Quốc hội) Trung Quốc, có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác lập pháp, hoàn thiện cơ chế phối hợp và củng cố nền tảng pháp lý cho quan hệ song phương.

Đây là nhận định của bà Lưu Anh, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Tài chính Trùng Dương, Đại học Nhân dân Trung Quốc, trong cuộc trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh.

Bà Lưu Anh cho rằng ý nghĩa của chuyến thăm và hội nghị lần này chủ yếu thể hiện trên 3 phương diện.

Thứ nhất, về cơ chế, Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc là nền tảng thể chế quan trọng để hai cơ quan lập pháp tăng cường giao lưu, phối hợp và thúc đẩy hợp tác song phương. Thông qua cơ chế này, hai bên có thể phát huy đầy đủ vai trò của cơ quan lập pháp, tạo dựng môi trường pháp lý thuận lợi, đóng góp vào việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.

Thứ hai, về pháp luật, hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật và cơ chế liên quan, tạo sự bảo đảm cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Trong bối cảnh quan hệ kinh tế hai nước không ngừng mở rộng, việc tăng cường trao đổi lập pháp, phối hợp thể chế và chia sẻ kinh nghiệm quản lý sẽ góp phần xây dựng môi trường hợp tác ổn định, minh bạch và có thể dự báo tốt hơn.

Thứ ba, về chiến lược, hợp tác lập pháp giúp chuyển hóa định hướng phát triển quan hệ song phương thành các biện pháp cụ thể, tạo nền tảng thể chế cho việc mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Theo bà Lưu Anh, cơ quan lập pháp không chỉ có trách nhiệm xây dựng khuôn khổ pháp luật mà còn có thể hỗ trợ giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các thỏa thuận hợp tác, qua đó thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Trung Quốc phát triển ổn định và cùng có lợi.

Đề cập triển vọng hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước, bà Lưu Anh cho rằng hai bên cần tập trung thực hiện 4 mục tiêu, gồm thúc đẩy cơ chế hợp tác thiết thực hơn, tăng cường kết nối pháp luật, quy định và quy tắc, làm sâu sắc hơn hợp tác điều phối khu vực, đồng thời củng cố nền tảng giao lưu nhân dân.

Trước hết, hai bên cần tiếp tục củng cố cơ chế trao đổi thường xuyên, từng bước thúc đẩy hợp tác chuyển từ các cuộc gặp định kỳ sang phối hợp ở cấp độ sâu hơn. Theo đó, cần duy trì tính thể chế hóa và thường xuyên của những hoạt động trao đổi trong khuôn khổ Ủy ban hợp tác và các ủy ban chuyên môn, đồng thời mở rộng phạm vi hợp tác từ cấp trung ương xuống cơ quan lập pháp địa phương và các ủy ban chuyên môn. Bên cạnh đó, mỗi cuộc họp cần hướng tới hình thành những kết quả cụ thể, có thể triển khai thực hiện, thay vì chỉ dừng lại ở việc trao đổi quan điểm hoặc đưa ra tuyên bố chung.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Cùng với đó, hai nước cần tăng cường kết nối các quy tắc pháp luật, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh tế xuyên biên giới.

Theo chuyên gia Lưu Anh, mặc dù hợp tác Việt Nam-Trung Quốc đang không ngừng phát triển trên nhiều lĩnh vực, nhưng hệ thống pháp luật và các quy định liên quan của hai nước vẫn tồn tại những khác biệt nhất định. Những khác biệt này có thể tạo ra rào cản về thể chế, làm tăng chi phí giao dịch và ảnh hưởng đến việc triển khai các dự án hợp tác.

Trên cơ sở đó, chuyên gia Lưu Anh kiến nghị hai bên tăng cường trao đổi kinh nghiệm và phối hợp, tập trung vào các lĩnh vực như bảo hộ đầu tư, thương mại và sở hữu trí tuệ. Đồng thời, cần coi trọng hợp tác tư pháp, tương trợ tư pháp và hợp tác trọng tài, xây dựng cơ chế phù hợp để giải quyết thỏa đáng những bất đồng phát sinh trong hoạt động kinh doanh xuyên biên giới.

Ngoài các lĩnh vực truyền thống, hai bên cũng có thể mở rộng trao đổi kinh nghiệm lập pháp sang những lĩnh vực mới nổi như kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp luật phù hợp với yêu cầu phát triển.

Bà Lưu Anh nhấn mạnh mục tiêu hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc không phải là xóa bỏ hoàn toàn những khác biệt giữa hệ thống pháp luật hai nước, mà là tăng cường năng lực phối hợp, thúc đẩy sự kết nối giữa các quy tắc trong những lĩnh vực hợp tác chung. Khi các quy định liên quan được kết nối thuận lợi hơn, doanh nghiệp hai nước sẽ có thể giảm chi phí, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bên cạnh đó, bà cho rằng một định hướng quan trọng để làm sâu sắc hợp tác là thúc đẩy việc phối hợp lập pháp từ khuôn khổ song phương mở rộng sang các cơ chế hợp tác khu vực. Việt Nam và Trung Quốc đều tham gia Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và một số cơ chế hợp tác kinh tế khu vực khác. Vì vậy, tăng cường trao đổi giữa cơ quan lập pháp hai nước sẽ góp phần thúc đẩy phối hợp trong các lĩnh vực quy tắc, tiêu chuẩn và quản trị những vấn đề xuyên biên giới.

Theo bà Lưu Anh, việc tăng cường phối hợp và hoàn thiện các quy định liên quan đến kết nối hạ tầng sẽ tạo thuận lợi cho liên kết kinh tế và các dự án phát triển xuyên biên giới. Đồng thời, hợp tác lập pháp trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, quản lý sông xuyên biên giới và đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia cũng góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa hai nước. Thông qua những nỗ lực này, hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước không chỉ phục vụ sự phát triển của quan hệ song phương mà còn đóng góp cho tiến trình hợp tác và phát triển khu vực.

Bà cũng nhấn mạnh giao lưu nhân dân có vai trò quan trọng trong việc củng cố nền tảng xã hội của quan hệ hai nước. Mặc dù Việt Nam và Trung Quốc có vị trí địa lý núi liền núi, sông liền sông, có lịch sử giao lưu lâu đời, nhưng hai bên vẫn cần không ngừng tăng cường hiểu biết lẫn nhau thông qua các hoạt động giao lưu thường xuyên và đa dạng.

Cơ quan lập pháp hai nước có thể tích cực thúc đẩy giao lưu giữa các đại biểu quốc hội trẻ, những người làm công tác pháp luật và chuyên gia, tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nhân lực và xây dựng đồng thuận xã hội đối với hợp tác song phương.

Đánh giá đóng góp của chuyến thăm đối với sự phát triển tổng thể của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, bà Lưu Anh cho rằng giao lưu cấp cao giữa cơ quan lập pháp hai nước góp phần củng cố lòng tin chính trị, tăng cường trao đổi chiến lược, đồng thời phát đi tín hiệu tích cực về triển vọng duy trì đà phát triển ổn định của quan hệ song phương. Việc tiếp tục thúc đẩy xây dựng cơ chế hợp tác lập pháp cũng giúp chuyển hóa định hướng hợp tác của hai bên thành các quy định pháp luật, kế hoạch và hành động thiết thực.

Về kinh tế, chuyên gia Lưu Anh nhấn mạnh, việc hoàn thiện cơ chế pháp luật có thể hỗ trợ hợp tác thương mại, đầu tư, logistics và kết nối hạ tầng, đồng thời tạo điều kiện mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực mới nổi như AI. Bà cho rằng cùng với việc không ngừng hoàn thiện các quy tắc và cơ chế phối hợp liên quan, hợp tác giữa hai nước sẽ diễn ra thuận lợi hơn, tính minh bạch và khả năng dự báo tiếp tục được nâng cao, qua đó tạo động lực mới cho phát triển kinh tế.

Chuyên gia Lưu Anh khẳng định, chuyến thăm lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng việc tổ chức Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân Đại toàn quốc Trung Quốc đã tạo cơ hội mới để hai bên thúc đẩy hợp tác lập pháp theo hướng thường xuyên, thiết thực và hiệu quả hơn.

Việc kết hợp chặt chẽ giữa trao đổi chính trị với phối hợp pháp luật, hợp tác kinh tế và giao lưu nhân dân sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc hơn cho sự phát triển quan hệ song phương, thúc đẩy hai nước phát triển ổn định, hợp tác cùng có lợi và cùng xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược./.