Chuyện vận động hiến đất, mở rộng đường làng tại thôn Thọ Đa

Kiên trì vận động, lấy đồng thuận làm gốc

Những con đường làng, ngõ xóm được mở rộng không chỉ tạo thuận lợi cho việc đi lại mà còn góp phần làm thay đổi diện mạo khu dân cư. Tuy nhiên, để có được những tuyến đường rộng rãi, khang trang, việc vận động người dân tự nguyện hiến đất, tháo dỡ công trình trên đất không phải lúc nào cũng dễ dàng. Bởi phía sau mỗi mét đất là tài sản, công sức tích lũy của mỗi gia đình.

Tại thôn Thọ Đa, câu chuyện chỉnh trang đường làng ngõ xóm những năm qua đã cho thấy vai trò quan trọng của công tác dân vận, hòa giải ở cơ sở trong việc tháo gỡ những băn khoăn, vướng mắc từ chính mỗi hộ dân.

Con ngõ thẳng tắp, quang phong, sạch đẹp là kết quả của công tác vận động, tuyên truyền, hợp lòng dân. Ảnh: PV

Kể về câu chuyện của thôn, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng tổ hòa giải thôn Thọ Đa Lê Mậu Duẩn cho biết, chuyện hiến đất mở đường dù gian nan nhưng cũng rất tự hào. Bởi nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, nhiều hộ dân trong thôn đã tự nguyện hiến hàng chục mét vuông đất ở, có giá trị hàng trăm triệu đồng, để mở rộng đường giao thông.

Khi chủ trương nâng cấp các tuyến đường được triển khai, Chi bộ thôn đã ban hành nghị quyết, tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân mở rộng những tuyến ngõ hẹp có đủ điều kiện, giúp đường sá thông thoáng, việc đi lại thuận tiện hơn. Tuy nhiên, khi bắt đầu triển khai, hầu hết các hộ dân đều có tâm lý e ngại. Có gia đình phải lùi tường rào, phá dỡ công trình phụ; có nhà phải hiến hàng chục mét vuông đất ở. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản và sinh hoạt nên không thể chỉ vận động bằng những lời kêu gọi chung chung.

Trước thực tế đó, Tổ dân vận của thôn tổ chức họp các hộ dân trong từng ngõ để thông tin về chủ trương, giải thích lợi ích của việc mở rộng đường. Cùng với đó, thôn lựa chọn những người có uy tín, có điều kiện kinh tế và sinh sống ngay tại khu vực triển khai để vận động, làm gương trước. Với những hộ còn băn khoăn, cán bộ thôn tiếp tục đến tận nhà, tranh thủ nhiều ngày, thậm chí buổi tối, để lắng nghe tâm tư và kiên trì giải thích.

Cách làm này được triển khai linh hoạt theo từng tuyến, từng hoàn cảnh. Theo ông Duẩn, khi người dân hiểu rằng việc hiến đất không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của một vài gia đình mà đem lại lợi ích chung cho cả khu dân cư, sự đồng thuận từng bước được hình thành.

Ông Lê Mậu Duẩn, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Thọ Đa. Ảnh: PV

Sẻ chia để không ai phải chịu thiệt thòi

Trong quá trình vận động, tuyến đường tại đội 4 triển khai đầu tiên gặp nhiều khó khăn. Phần lớn các hộ dân cơ bản đồng thuận, song vẫn có trường hợp khiến Tổ dân vận mất nhiều thời gian thuyết phục.

Đó là hộ gia đình anh Lê Hoàng Anh, ở gần cuối tuyến đường có phần đất dự kiến thu hồi lấn sâu khoảng 50cm dọc theo chiều dài sân nhà. Dù Tổ vận động nhiều lần đến trao đổi, giải thích; các hộ dân xung quanh cũng trực tiếp chia sẻ, phân tích lợi ích của tuyến đường sau khi được mở rộng song do diện tích bị ảnh hưởng không nhỏ, gia đình vẫn kiên quyết từ chối.

"Thôn vừa triển khai thi công từ phía ngoài vào, vừa tiếp tục vận động. Tuyến đường dần hoàn thành cùng phần đất không được giải tỏa khiến con đường thiếu đồng bộ. Từ thực tế ấy, cán bộ thôn và người dân tiếp tục kiên trì thuyết phục, lấy chính hình ảnh con ngõ đang dần hình thành chưa thật sự đẹp mắt làm phương án thuyết phục giúp gia đình cân nhắc giữa lợi ích riêng trước mắt và diện mạo chung của cả ngõ. Cuối cùng, gia đình đã đồng ý giải tỏa phần đất liên quan"- ông Duẩn kể.

Câu chuyện hiến đất mở đường được sân khấu hoá tại Hội thi Dân vận khéo xã Thiên Lộc năm 2026. Ảnh: PV

Điều đáng chú ý là quá trình mở đường ở Thọ Đa không dừng lại ở việc vận động những hộ có đất bị ảnh hưởng tự nguyện bàn giao mặt bằng. Để chia sẻ khó khăn với các gia đình phải phá dỡ tường rào, công trình phụ, người dân trong xóm còn cùng nhau đóng góp tiền, vật liệu và ngày công để xây dựng lại. Việc hỗ trợ được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, xuất phát từ sự chia sẻ giữa những người cùng sinh sống trong một cộng đồng.

Theo ông Duẩn, trong một ngõ có 10 hộ, có thể chỉ 7-8 hộ phải hiến đất, còn những hộ khác không bị ảnh hưởng trực tiếp. Những gia đình đã hiến đất phải chấp nhận mất đi diện tích đất ở có giá trị lớn, vì vậy, các hộ không phải hiến đất được vận động đóng góp kinh phí, vật liệu để hỗ trợ những gia đình chịu ảnh hưởng. Ngày công xây dựng do người dân trong ngõ cùng chung tay thực hiện. Do nhiều người dân làm nghề xây dựng, việc huy động nhân lực, thợ và hỗ trợ thi công tương đối thuận lợi.

Cách làm ấy giúp giảm bớt gánh nặng cho những hộ phải phá dỡ công trình, đồng thời củng cố tinh thần trách nhiệm của mỗi người đối với công việc chung. Người có đất đóng góp bằng phần đất của mình; người không phải hiến đất góp vật liệu, kinh phí hoặc ngày công. Mỗi gia đình có một cách đóng góp khác nhau, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là hoàn thiện tuyến đường.

Sự thống nhất, đoàn kết trong bộ máy lãnh đạo thôn góp phần tạo dựng sự đồng thuận trong nhân dân. Ảnh: PV

Từ câu chuyện ở Thọ Đa có thể thấy, vận động hiến đất mở đường không chỉ là việc giải thích chủ trương hay thuyết phục người dân chấp nhận phần thiệt về tài sản. Điều quan trọng là tạo được cơ chế sẻ chia trong cộng đồng, để những gia đình trực tiếp chịu ảnh hưởng không cảm thấy đơn độc khi phải hy sinh quyền lợi riêng vì lợi ích chung.