Cơ chế chỉ định hòa giải viên trong một số trường hợp đặc biệt

Điều 10 Luật Hòa giải ở cơ sở 2026 (có hiệu lực từ ngày 1-3-2027) đã bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên khi không thể kiện toàn tổ hòa giải bằng thủ tục bầu thông thường.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 10, việc chỉ định được thực hiện trong ba trường hợp:

Thứ nhất, đã tổ chức bầu bổ sung nhưng số người được bầu vẫn không bảo đảm thành phần hoặc không đủ số lượng hòa giải viên.

Thứ hai, đã tổ chức bầu lại nhưng vẫn không bảo đảm thành phần, số lượng hoặc tất cả người trong danh sách không đạt trên 50% tổng số đại diện hộ gia đình đồng ý.

Ảnh minh hoạ: Cao Kỳ

Ảnh minh hoạ: Cao Kỳ

Thứ ba, không thể tổ chức bầu do sự kiện bất khả kháng.

Người được chỉ định phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn tại Điều 8, tự nguyện tham gia hòa giải và không thuộc trường hợp đã được đưa ra bầu nhưng không đạt tỷ lệ đồng ý theo điểm a khoản 3 Điều 9.

Trưởng ban công tác Mặt trận chủ trì, phối hợp với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố lựa chọn người đủ điều kiện để giới thiệu vào danh sách đề nghị công nhận. Căn cứ danh sách này, Chủ tịch UBND cấp xã quyết định công nhận hòa giải viên theo Điều 11.

Việc chỉ định không thay thế vĩnh viễn thủ tục bầu. Khoản 3 Điều 11 quy định đối với hòa giải viên được công nhận theo hình thức chỉ định, trong thời hạn 3 năm kể từ ngày ban hành quyết định công nhận, Trưởng ban công tác Mặt trận phải chủ trì tổ chức bầu hòa giải viên theo Điều 9.

Như vậy, so với Luật Hoà giải ở cơ sở năm 2013, không có điều khoản về chỉ định hòa giải viên. Điều 8 Luật cũ chỉ quy định việc ứng cử, giới thiệu, bầu và công nhận hòa giải viên. Khi số người được bầu không đủ để thành lập tổ hòa giải thì tiếp tục tổ chức bầu bổ sung.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, việc lựa chọn hòa giải viên ở cơ sở được thực hiện thông qua việc tổ chức bầu tại cộng đồng dân cư với quy trình tương đối chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai và minh bạch.

Danh sách dự kiến được niêm yết công khai để người dân theo dõi, việc bầu cử được tiến hành tại cuộc họp có sự tham gia của trên 50% đại diện hộ gia đình hoặc thông qua phát phiếu đến từng hộ. Kết quả bầu sau đó được trình Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, công nhận theo quy định.

Bảo An

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/co-che-chi-dinh-hoa-giai-vien-trong-mot-so-truong-hop-dac-biet-1757668.html