Cơ chế điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp mà Quốc hội không thể họp
Sáng 20-11, Quốc hội thông qua Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và đại biểu Quốc hội tại phiên họp sáng 20-11. Ảnh: TRỌNG HẢI
Theo đó, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng tiếp tục duy trì 5 hình thức văn bản quy phạm pháp luật đã dự kiến được lược bỏ, gồm: Nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quyết định của Chủ tịch nước, nghị quyết của Chính phủ và nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Theo lý giải của Chính phủ, việc tiếp tục duy trì các hình thức văn bản này nhằm bảo đảm các cơ quan có công cụ pháp lý phù hợp để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong giai đoạn hiện nay.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo. Ảnh: TRỌNG HẢI
Vấn đề rất quan trọng trong dự thảo luật này là quy định về cơ chế điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp. Theo dự thảo luật, khi Quốc hội không thể họp để giải quyết ngay một số vấn đề phát sinh trong thực tiễn mang tính khẩn cấp, cấp bách, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ sẽ ban hành nghị quyết để quy định điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội. Trước khi Chính phủ ban hành nghị quyết phải được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Thảo luận về nội dung này, một số đại biểu Quốc hội tán thành, một số lại đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng. Trên cơ sở ý kiến thảo luận của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã nghiên cứu, làm rõ về cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn, sự cần thiết quy định cơ chế điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn
Để bảo đảm chặt chẽ, thiết lập một cơ chế kiểm soát nhiều lớp trong trường hợp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành Nghị quyết theo cơ chế này, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng giới hạn chặt chẽ các trường hợp được áp dụng, chỉ trong những trường hợp thực sự khẩn cấp, cấp bách, Quốc hội không thể họp được, cần phải ban hành ngay vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích chung của cộng đồng và thuộc những nội dung đã được cấp có thẩm quyền đồng ý; trường hợp ban hành nghị quyết của Chính phủ còn phải được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý.
Dự thảo luật quy định linh hoạt về trình tự, thủ tục ban hành, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ chủ động quyết định trình tự, thủ tục phù hợp với từng trường hợp cụ thể, bảo đảm đầy đủ các bước nhất là thủ tục thẩm định, thẩm tra, nhưng phải rút ngắn tối đa thời gian thực hiện để đáp ứng yêu cầu khẩn trương, cấp bách.

Kết quả biểu quyết. Ảnh: CHIẾN THẮNG
Đồng thời, dự thảo luật giới hạn thời gian có hiệu lực của văn bản không quá 1 năm và phải trình Quốc hội xem xét, quyết định việc sửa đổi, bổ sung quy định có liên quan của luật, nghị quyết tại Kỳ họp gần nhất, trường hợp Quốc hội không thông qua thì văn bản điều chỉnh đương nhiên hết hiệu lực.
Tại phiên họp có 473 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết. Kết quả, có 403 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, đạt 80,76% tổng số đại biểu Quốc hội; 48 đại biểu Quốc hội biểu quyết không tán thành; 22 đại biểu Quốc hội không biểu quyết.
