Cơn sốt AI đưa cổ phiếu chip nhớ trở lại tâm điểm thị trường

Cổ phiếu các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ và thiết bị lưu trữ dữ liệu đang tăng mạnh, khi nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo vượt xa khả năng cung ứng. Từ vị thế từng bị xem là mảng ít hấp dẫn trong ngành phần cứng công nghệ thông tin, lĩnh vực bộ nhớ nay nổi lên như một điểm nghẽn then chốt trong quá trình xây dựng hạ tầng AI toàn cầu.

Trong vài tháng gần đây, giá cổ phiếu của nhiều hãng sản xuất bộ nhớ tăng vọt, ngay cả khi đà đi lên của nhóm công nghệ vốn hóa lớn bắt đầu chững lại. Giới phân tích ước tính tổng vốn đầu tư cho hạ tầng AI toàn cầu trong năm nay có thể vượt 500 tỷ USD, kéo theo nhu cầu khổng lồ về chip nhớ, ổ lưu trữ và các hệ thống dữ liệu tốc độ cao.

Một trong những cái tên gây chú ý nhất là SanDisk, doanh nghiệp chuyên về bộ nhớ flash. Cổ phiếu SanDisk gần như tăng gấp đôi kể từ đầu tháng 1 và tăng khoảng 1.100% so với tháng 8 năm ngoái. Tại Mỹ, Micron và Western Digital cũng ghi nhận mức tăng gấp ba lần trong cùng giai đoạn. Ở châu Á, SK Hynix, một trong những nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất Hàn Quốc, có diễn biến tăng giá tương tự.

Cổ phiếu các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ và thiết bị lưu trữ dữ liệu đang tăng mạnh, khi nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo vượt xa khả năng cung ứng. Ảnh: Adobe stock

Theo ông Arun Sai, chiến lược gia đa tài sản tại Pictet Asset Management - tập đoàn quản lý tài sản có trụ sở tại Thụy Sĩ, mức tăng của SanDisk trong vài tháng qua là đặc biệt mạnh mẽ. Ông cho rằng câu chuyện đầu tư AI đang dịch chuyển từ bộ xử lý sang bộ nhớ, bởi đây là yếu tố quyết định để dòng vốn đầu tư AI có thể vận hành lâu dài.

Động lực cho làn sóng này được củng cố khi Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang nhận định việc lưu trữ bộ nhớ làm việc cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể sớm trở thành thị trường lưu trữ lớn nhất thế giới. Theo ông, các hệ thống AI quy mô lớn phải xử lý và truy xuất liên tục khối lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ rất cao, qua đó đưa chip nhớ lên vị trí trung tâm trong hạ tầng AI toàn cầu.

Hiện nay, Micron, SK Hynix và Samsung Electronics là những nhà cung cấp chủ chốt các loại chip nhớ thể rắn tốc độ cao, dùng để cấp dữ liệu cho các bộ xử lý Nvidia trong trung tâm dữ liệu AI. Những con chip này đóng vai trò thiết yếu trong việc huấn luyện và vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn, bao gồm các hệ thống đứng sau OpenAI.

Khi mô hình AI ngày càng phức tạp, lượng dữ liệu mà chúng tạo ra và tiêu thụ tăng nhanh. Điều này không chỉ thúc đẩy doanh số bộ nhớ flash của SanDisk mà còn lan sang các hệ thống lưu trữ truyền thống hơn. Seagate, doanh nghiệp chuyên về ổ cứng từ tính, cũng hưởng lợi khi chi phí bộ nhớ flash cao buộc nhiều trung tâm dữ liệu phải kết hợp nhiều loại hình lưu trữ khác nhau.

Ông Rene Haas, Giám đốc điều hành Arm - công ty thiết kế chip của Anh, cho biết bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos rằng việc sử dụng bộ nhớ băng thông cao trong các ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang tăng mạnh, với nhu cầu tiếp tục gia tăng rất nhanh.

Khác với các chu kỳ trước, các nhà sản xuất bộ nhớ lần này không vội mở rộng công suất. Thị trường bộ nhớ vốn có tính chu kỳ rõ rệt, thường vài năm lại chuyển từ thiếu hụt sang dư thừa, khiến doanh nghiệp thận trọng với các quyết định đầu tư lớn. Trong khi đó, việc xây dựng một nhà máy chip mới cần nguồn vốn rất lớn và mất nhiều năm để hoàn thành, nên các hãng không dễ dàng tăng sản lượng trong ngắn hạn.

Kết quả là nguồn cung bộ nhớ vẫn bị giới hạn, trong khi nhu cầu từ các hệ thống trí tuệ nhân tạo tăng nhanh. Sự mất cân đối này đã đẩy giá chip đi lên, đồng thời kéo theo đà tăng mạnh của cổ phiếu các công ty sản xuất và lưu trữ dữ liệu.

Theo ông Richard Clode, nhà quản lý danh mục công nghệ tại Janus Henderson - tập đoàn quản lý tài sản toàn cầu, khi tình trạng mất cân đối cung cầu kéo dài, giá cả thường có xu hướng tăng nhanh. Trong khi đó, ông Ben Bajarin, nhà phân tích tại Creative Strategies - công ty tư vấn công nghệ của Mỹ, dự báo tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài ít nhất đến năm 2028.

Trong bối cảnh đó, giới đầu tư đang tìm kiếm những cổ phiếu AI tiềm năng tiếp theo, khi đợt tăng giá kéo dài của nhóm công nghệ vốn hóa lớn đã chững lại. Đây là nhóm cổ phiếu từng đóng vai trò động lực chính của chỉ số S&P 500 trong những năm gần đây. Cổ phiếu Nvidia hiện vẫn thấp hơn khoảng 11% so với đỉnh hồi tháng 10, sau giai đoạn tăng giá mạnh đưa công ty này trở thành doanh nghiệp đầu tiên đạt giá trị vốn hóa 5.000 tỷ USD vào năm ngoái. Trong nhóm các tập đoàn xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn như Oracle, Meta, Microsoft và Amazon, chỉ có Alphabet thiết lập mức giá cao mới kể từ tháng 11.

Theo ông Arun Sai, giao dịch AI không còn đơn thuần là nắm giữ một nhóm cổ phiếu quen thuộc. Thị trường ngày càng phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp và những doanh nghiệp đứng ngoài làn sóng này. Bộ nhớ và lưu trữ dữ liệu đang trở thành một chủ đề đầu tư riêng biệt.

Diễn biến này thể hiện rõ qua động thái của các quỹ đầu cơ lớn. DE Shaw - quỹ đầu cơ có trụ sở tại Mỹ, đã tăng tỷ trọng cổ phần tại SanDisk, Micron, Seagate và Western Digital trong quý III năm ngoái. Nếu tiếp tục nắm giữ các vị thế này đến nay, quỹ ước tính đã thu về khoảng 3,9 tỷ USD lợi nhuận.

Tương tự, Arrowstreet Capital - quỹ đầu cơ định lượng của Mỹ, gia tăng đầu tư vào SanDisk và Seagate, với lợi nhuận ước khoảng 1,3 tỷ USD. Trong khi đó, Renaissance Technologies - quỹ đầu cơ định lượng nổi tiếng do nhà toán học Jim Simons sáng lập, đã tăng mạnh tỷ lệ nắm giữ tại SanDisk và Western Digital, mang lại khoản lợi nhuận lên tới hàng trăm triệu USD.

Tùng Lâm (Theo CNBC, CNN)