Cơn sốt đấu giá kim cương từ 1 USD qua livestream ở Mỹ

Những phiên livestream đấu giá kim cương nhân tạo trên TikTok thu hút người xem bằng mức giá khởi điểm chỉ từ 1 USD, thời gian trả giá tính bằng giây và cảm giác hồi hộp khi sở hữu món trang sức với chi phí thấp.

Tuy nhiên, đằng sau trải nghiệm mua sắm tức thì là những câu hỏi về chất lượng đá, độ tin cậy của giấy kiểm định và chi phí chế tác, theo The New York Times.

Những phiên đấu giá kim cương giá từ 1 USD

Trong một lần lướt TikTok tại nhà ở Fort Collins, bang Colorado (Mỹ), Tatianna Diaz (29 tuổi) tình cờ bắt gặp phiên livestream đấu giá kim cương. Người dẫn chương trình liên tục giới thiệu những viên đá nhân tạo với nhiều kiểu cắt và trọng lượng khác nhau. Người xem có thể bình luận để yêu cầu loại đá mình muốn tìm, chẳng hạn kim cương dáng princess 1,5 carat hay dáng quả lê.

Tatianna Diaz tình cờ mua một viên kim cương nhân tạo sau khi lướt TikTok và thấy phiên đấu giá. Ảnh: Tatianna Diaz/TikTok.

Ban đầu, Diaz không có ý định mua sắm. Tuy nhiên, khi người bán đưa ra viên kim cương 2,58 carat, dáng cushion, cô bắt đầu trả giá từ 100 USD, rồi nâng lên 200 USD và 300 USD. Cuối cùng, viên đá thuộc về cô.

Chồng Diaz dự định đặt viên kim cương như món quà sinh nhật cho vợ. Trải nghiệm mua hàng khiến cặp đôi bất ngờ vì tốc độ diễn ra quá nhanh.

Ryan Roth (28 tuổi) cũng từng vô tình tham gia một phiên đấu giá trên nền tảng này. Anh trả giá cho viên kim cương 4 carat dáng marquise rồi bất ngờ trở thành người chiến thắng. Mức thanh toán cuối cùng của anh là 700 USD. Roth ước tính sở hữu khoảng 25 viên đá từ các phiên đấu giá trên TikTok.

“Rất dễ bị cuốn vào, giống như chơi máy đánh bạc”, Roth nhận xét.

Trong khoảng 6 tháng gần đây, hàng loạt tài khoản chuyên livestream đấu giá đá quý xuất hiện trên TikTok. Những người bán trực tuyến thường đưa ra kim cương nhân tạo với giá khởi điểm chỉ từ 1 USD. Họ đặt đồng hồ đếm ngược khoảng 20 giây, giới thiệu viên đá cùng giấy tờ kiểm định, sau đó trao sản phẩm cho người trả giá cao nhất. Tốc độ giao dịch nhanh và cảm giác chiến thắng tức thì trở thành yếu tố hấp dẫn người xem.

Tuy nhiên, không phải người theo dõi nào cũng có ý định mua. Yoni Rabinovich (25 tuổi) từng kinh doanh thẻ thể thao trên nền tảng livestream Whatnot, sau đó cùng một người bạn thành lập House of Diamonds, đơn vị đấu giá trực tuyến tại Fort Lauderdale, bang Florida. Công ty phát sóng khoảng 14-15 giờ mỗi ngày. Bốn người dẫn chương trình lần lượt giới thiệu kim cương thuộc nhiều kiểu cắt khác nhau.

Rabinovich nhận thấy khán giả tìm đến các phiên livestream không chỉ để mua đá quý mà còn nhằm mục đích giải trí. Với Roth, sự tương tác giữa người dẫn và khách hàng là một phần sức hút. Anh ví trải nghiệm này như chương trình mua sắm trên truyền hình, nhưng người xem có thể trực tiếp trò chuyện với người bán.

Sự phát triển của hình thức kinh doanh này diễn ra cùng với đà tăng trưởng của thị trường kim cương nhân tạo. Theo nhà phân tích ngành kim cương Edahn Golan, doanh số kim cương nhân tạo toàn cầu vượt 8 tỷ USD trong năm 2024. Trong khi đó, TikTok Shop ra mắt năm 2023, mở rộng cơ hội kinh doanh trực tuyến và giúp người bán dễ dàng tiếp cận khách hàng.

Các phiên livestream bán kim cương tạo ra sức hút nhờ tốc độ nhanh. Ảnh minh họa: The Times.

Nghi ngại về chất lượng kim cương

Theo The Guardian, sức hút của những phiên đấu giá không đồng nghĩa với việc người mua luôn nhận được sản phẩm như kỳ vọng. Một số chuyên gia trong ngành trang sức đặt câu hỏi về chất lượng kim cương được rao bán. Tốc độ giới thiệu cũng quá nhanh, khiến khách hàng khó đánh giá kỹ viên đá trước khi xuống tiền.

Amy Weyer, chuyên gia giám định đá quý tại bang Vermont, cho rằng người mua trên TikTok không có đủ thời gian để xem xét sản phẩm. Hai viên kim cương có thể sở hữu thông số gần như giống hệt trên giấy tờ, song lại khác biệt đáng kể khi quan sát trực tiếp.

Chuck Marks, chủ một cửa hàng trang sức chuyên kinh doanh kim cương nhân tạo tại Wentzville, bang Missouri, cũng không đánh giá cao hình thức đấu giá này. Theo ông, người mua có thể tìm được sản phẩm tốt hơn nếu dành thời gian kiểm tra kỹ.

Kim cương nhân tạo có chất lượng không đồng đều. Các báo cáo giám định thường xem xét nhiều yếu tố như độ tinh khiết, màu sắc, trọng lượng carat và chất lượng giác cắt; trong đó, độ đánh bóng và độ đối xứng cũng là những yếu tố được đánh giá. Tuy nhiên, những thông số này không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ vẻ ngoài thực tế của viên đá.

Nhiều người bán hàng tạo ra những phiên đấu giá kim cương trên TikTok, gia tăng sức hút cho sản phẩm này. Ảnh: Andrea Greenhill/TikTok.

Marks cho biết phần lớn kim cương nhân tạo trên TikTok được đánh giá bởi Viện Đá quý Quốc tế (IGI). Ông không xem đây là báo cáo giám định đủ toàn diện cho người mua tiềm năng. Trong khi đó, TikTok yêu cầu sản phẩm phải có chứng nhận từ IGI hoặc Viện Đá quý Hoa Kỳ (GIA).

Để minh họa sự khác biệt, Marks trình chiếu qua Zoom hình ảnh 360 độ của 3 viên kim cương có cùng thông số trên giấy tờ. Cả 3 đều có kiểu dáng radiant, trọng lượng hơn 3 carat, độ tinh khiết ở mức “very slightly included” (rất ít tạp chất), độ đánh bóng và độ đối xứng đều đạt mức xuất sắc. Tuy nhiên, khi quan sát từ nhiều góc độ, viên đầu tiên có vẻ ngoài sáng và trong, viên thứ 2 ngả xám, còn viên thứ 3 có sắc xanh lục.

Weyer cho biết những viên đá khách hàng mang đến cửa hàng có chất lượng ở mức ổn, nhưng không phải sản phẩm mà bà khuyên mua. Một số viên còn có tỷ lệ giác cắt không phù hợp, dẫn đến tình trạng chênh lệch với các loại ổ gắn đá phổ biến và nguy cơ làm tăng chi phí chế tác.

Thực tế, giá mua viên đá đôi khi chỉ là một phần nhỏ trong tổng chi phí. Một số khách hàng chọn gắn kim cương mua trên TikTok vào khuyên tai hoặc vòng tay. Quá trình chế tác có thể tốn kém hơn nhiều so với giá trị viên đá.

Mức giá kim cương nhân tạo cũng có sự chênh lệch đáng kể. Cửa hàng của Marks tính trung bình khoảng 750 USD cho carat đầu tiên và 500 USD cho mỗi carat tiếp theo, bao gồm công chế tác. Trong khi đó, theo The Guardian, kim cương nhân tạo được bán trên TikTok thường có giá khoảng 100-200 USD mỗi carat.

Marks cho rằng các phiên đấu giá đôi khi tạo ra cảm giác khan hiếm giả, dù nguồn cung kim cương nhân tạo trên thị trường rất dồi dào. Đồng hồ đếm ngược và những lượt trả giá liên tiếp có thể khiến người mua quyết định nhanh hơn thay vì dành thời gian đánh giá sản phẩm.

Dẫu vậy, giá thấp và sự tiện lợi vẫn là lý do khiến nhiều người lựa chọn hình thức mua sắm này. Diaz cho rằng kim cương nhân tạo trên TikTok là lựa chọn phù hợp với những người không muốn chi quá nhiều tiền cho trang sức hoặc các cặp đôi trẻ chưa đủ khả năng mua kim cương đắt tiền.