Còn thông tin về liệt sĩ, còn quyết tâm tìm kiếm đến cùng

Tại các điểm cao thuộc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên trước đây, nơi từng diễn ra những trận chiến đấu ác liệt bảo vệ biên giới phía Bắc, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang được lực lượng vũ trang Quân khu 2 triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ. Dù chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm, không ít cán bộ, chiến sĩ vẫn nằm lại giữa núi rừng, trong những khe đá, sườn dốc hiểm trở.

Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính Quân khu 2, về những kết quả đạt được, giải pháp trọng tâm và quyết tâm thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này.

Thưa Thiếu tướng, trực tiếp chứng kiến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các điểm cao , đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa của nhiệm vụ này đối với lực lượng vũ trang Quân khu 2?

Điểm cao 468, đặc biệt là khu vực mỏm E, E2, là địa danh gắn liền với những trận chiến đấu quyết liệt, sự hy sinh anh dũng của nhiều cán bộ, chiến sĩ trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Trở lại chiến trường xưa, chứng kiến các lực lượng tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ngay tại nơi đồng đội đã chiến đấu và hy sinh, chúng tôi vô cùng xúc động.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2.

Đối với lực lượng vũ trang Quân khu 2, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa” và trách nhiệm đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Quán triệt sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, đòi hỏi sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt cùng quyết tâm chính trị cao nhất.

Đặc biệt, trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, chúng tôi xác định việc đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương không chỉ là trách nhiệm của thế hệ hôm nay mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi cán bộ, chiến sĩ.

Các lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ khảo sát, kiểm tra từng vị trí trên địa hình núi đá hiểm trở.

Quan điểm xuyên suốt của Quân khu 2 là không để liệt sĩ nào bị lãng quên. Khi còn thông tin, còn cơ sở xác minh, các lực lượng phải tiếp tục tổ chức tìm kiếm bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Để cụ thể hóa quyết tâm đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 đã triển khai những giải pháp trọng tâm nào nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, thưa Thiếu tướng?

Ngay từ khi triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trong đó xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.

Trước hết, Đảng ủy Quân khu đã ban hành nghị quyết chuyên đề về lãnh đạo công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tạo cơ sở để các cơ quan, đơn vị xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai đồng bộ, thống nhất và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Kiểm tra di vật được phát hiện trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Mặt trận Vị Xuyên.

Cùng với đó, Quân khu chỉ đạo tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho lực lượng tìm kiếm chuyên trách và không chuyên trách. Nội dung tập huấn tập trung trang bị kiến thức, phương pháp, kỹ năng khảo sát địa bàn, thu thập và phân tích thông tin, xác định vị trí chôn cất, tổ chức tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ.

Đây là yêu cầu đặc biệt cần thiết bởi công tác tìm kiếm, quy tập không chỉ đòi hỏi tinh thần trách nhiệm mà còn phải bảo đảm tính khoa học, chính xác, thận trọng trong từng khâu thực hiện.

Trên cơ sở rà soát những địa bàn từng diễn ra chiến sự ác liệt, Quân khu xác định các điểm cao thuộc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên trước đây là khu vực trọng điểm cần tập trung lực lượng, phương tiện và các nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm.

Bên cạnh việc củng cố tổ chức, tăng cường lực lượng, chúng tôi đặc biệt chú trọng phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp giữa các cơ quan quân sự với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, cựu chiến binh và nhân dân.

Quân khu đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Chiến dịch 500 ngày đêm, đồng thời vận động các tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin về nơi chiến đấu, hy sinh và chôn cất ban đầu của các liệt sĩ.

Chúng tôi xác định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi phát huy được sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, kết hợp tinh thần trách nhiệm với phương pháp tổ chức khoa học và nguồn thông tin có giá trị.

Mặt trận Vị Xuyên là địa bàn có địa hình phức tạp, nhiều khu vực chiến đấu đã thay đổi sau hàng chục năm. Theo Thiếu tướng, đâu là những khó khăn lớn nhất và giải pháp có tính quyết định đối với công tác tìm kiếm hiện nay?

Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các điểm cao thuộc Mặt trận Vị Xuyên gặp nhiều khó khăn do đặc điểm địa hình hiểm trở, chủ yếu là núi đá, khe sâu, sườn dốc, trong khi dấu tích chiến trường đã thay đổi đáng kể sau hơn 40 năm.

Từ thực tiễn triển khai nhiệm vụ, chúng tôi xác định thông tin là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả tìm kiếm. Việc xác định vị trí hài cốt liệt sĩ phải dựa trên những căn cứ cụ thể, được thu thập, phân tích, đối chiếu và kiểm chứng một cách khoa học.

Do đó, Quân khu tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh thu thập thông tin từ nhiều nguồn, trong đó đặc biệt coi trọng tư liệu lịch sử, hồ sơ đơn vị và lời kể của các cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia chiến đấu.

Những thông tin về vị trí đóng quân, khu vực chiến đấu, địa điểm hy sinh, nơi chôn cất ban đầu của liệt sĩ có giá trị rất lớn trong việc khoanh vùng, xác định trọng điểm tìm kiếm.

Chúng tôi cũng đề nghị các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và nhân dân, khi có thông tin liên quan đến liệt sĩ, chủ động cung cấp cho cấp ủy, chính quyền địa phương, các đơn vị quân đội, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ các tỉnh và các đội quy tập.

Mỗi nguồn thông tin, dù còn chưa đầy đủ, đều cần được tiếp nhận, nghiên cứu, xác minh thận trọng. Đây là cơ sở quan trọng để mở rộng phạm vi tìm kiếm, nâng cao khả năng phát hiện, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Với những giải pháp đã triển khai, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn Quân khu 2 đã đạt được những kết quả nổi bật nào, thưa Thiếu tướng?

Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhân dân và nỗ lực của các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn Quân khu 2 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Sau khi tổ chức tìm kiếm, quy tập, các cơ quan chức năng đã phối hợp tổ chức lễ truy điệu và an táng các liệt sĩ trang trọng, với sự tham gia của đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng các cơ quan, đơn vị liên quan.

Kết quả này không chỉ có ý nghĩa đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mà còn thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, Quân đội và toàn xã hội đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, đây cũng là nguồn động viên to lớn đối với cán bộ, chiến sĩ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, tiếp thêm quyết tâm để các lực lượng tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được quy tập là kết quả của quá trình tổ chức tìm kiếm kiên trì, trách nhiệm, có sự phối hợp của nhiều lực lượng. Vì vậy, chúng tôi xác định phải tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, không chủ quan, không thỏa mãn, tập trung thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ trong thời gian tới.

Để thực hiện mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm, Quân khu 2 sẽ tập trung vào những nhiệm vụ nào trong thời gian tới, thưa Thiếu tướng?

Trong thời gian tới, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trong đó xác định việc thu thập, xử lý và xác minh thông tin là nhiệm vụ trọng tâm.

Quân khu sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin liên quan đến liệt sĩ, nhất là thông tin từ những cựu chiến binh, nhân chứng trực tiếp tham gia chiến đấu tại các điểm cao thuộc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên trước đây.

Trên cơ sở kết quả thu thập, xác minh thông tin, Quân khu sẽ chỉ đạo các lực lượng xây dựng kế hoạch khảo sát, tổ chức tìm kiếm tại những khu vực trọng điểm, bảo đảm chặt chẽ, khoa học và hiệu quả.

Chúng tôi cũng tiếp tục củng cố lực lượng, nâng cao năng lực chuyên môn của các đội tìm kiếm, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị quân đội với cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân.

Đối với những địa bàn khó khăn, hiểm trở, việc tìm kiếm phải được tổ chức kiên trì, thận trọng, có trọng tâm, trọng điểm, trên cơ sở thông tin đã được kiểm chứng.

Mục tiêu xuyên suốt là tìm kiếm, quy tập được nhiều nhất hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trên các chiến trường, đưa các đồng chí về an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên và các nghĩa trang liệt sĩ khác.

Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự phối hợp của các cấp, các ngành, địa phương và sự đồng thuận của nhân dân, Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ đạt được những kết quả thiết thực.

Đặc biệt, quan điểm nhất quán của Quân khu 2 là việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ phải có cơ sở, có căn cứ khoa học, đồng thời được thực hiện với quyết tâm cao nhất. Còn một thông tin, còn một địa chỉ liên quan đến liệt sĩ, chúng tôi tiếp tục xác minh, tìm kiếm cho bằng được.

Đó không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là tình cảm, nghĩa vụ thiêng liêng của cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Quân khu 2 đối với những người đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.

Trân trọng cảm ơn Thiếu tướng!