Con trai Buffett phát hiện cha mình là tỉ phú khi đọc báo

Trong thế giới tài chính, cái tên Warren Buffett đồng nghĩa với những khái niệm về sự giàu có tột bậc, tham vọng khổng lồ và một trí tuệ đầu tư kiệt xuất. Ông là "Nhà hiền triết xứ Omaha", người từng soán ngôi Bill Gates để trở thành người giàu nhất hành tinh vào năm 2008 và duy trì vị thế trong giới siêu giàu suốt nhiều thập kỷ.

Hai cha con nhà Buffett

Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang của những con số tỉ đô ấy là một câu chuyện đời tư ít người biết đến, một nghịch lý thú vị khiến cả thế giới phải ngả mũ thán phục về cách giáo dục con cái. Đó là việc người con trai út Peter Buffett của ông hoàn toàn không hề hay biết cha mình là một tỉ phú cho đến khi anh bước vào độ tuổi 20.

Câu chuyện về sự "mù mờ" đáng yêu này không phải là sự vô tâm, mà là minh chứng cho một triết lý sống và nuôi dạy con cái vô cùng đặc biệt của Warren Buffett: "Giữ cho con đôi chân chạm đất ngay cả khi cha chúng có thể mua được cả bầu trời".

Tuổi thơ của con trai nhà tài phiệt và khoảnh khắc sự thật trên tạp chí Forbes

Đối với phần lớn chúng ta, thật khó để hình dung việc lớn lên trong một gia đình siêu giàu mà không hề hay biết về khối tài sản khổng lồ đó. Nhưng đó chính xác là những gì đã diễn ra với Peter Buffett, người con trai út hiện đã 67 tuổi của huyền thoại đầu tư Warren Buffett.

Trong ký ức của Peter, tuổi thơ của anh trôi qua êm đềm và giản dị như bất kỳ đứa trẻ nào khác tại vùng Omaha, Nebraska. Anh đi học trường công, chơi đùa với bạn bè hàng xóm và sống trong một ngôi nhà mà anh cho là "chẳng có gì đặc biệt".

Sự thật về vị thế của cha mình chỉ ập đến với Peter khi anh đã là một chàng thanh niên ngoài 20 tuổi. Đó không phải là một buổi họp gia đình trang trọng nơi cha anh công bố di chúc hay trao quyền thừa kế, mà là một khoảnh khắc tình cờ đến mức buồn cười. Peter phát hiện ra cha mình là một trong những người giàu nhất nước Mỹ khi nhìn thấy tên ông chễm chệ trên danh sách những người giàu nhất của tạp chí Forbes.

Trong một cuộc phỏng vấn với Forbes năm 2013, Peter hồi tưởng lại khoảnh khắc "giác ngộ" đó: "Tôi không đùa đâu. Phải đến khi tôi ngoài 20 tuổi, tôi và mẹ mới có cuộc trò chuyện về vấn đề này, bởi vì tên của bố đột nhiên xuất hiện trên cái danh sách đó".

Phản ứng của hai mẹ con khi ấy không phải là sự sốc hay choáng ngợp, mà là những tiếng cười. Peter kể: "Chúng tôi đã cười phá lên về chuyện đó. Chúng tôi nói với nhau: "Chẳng phải chuyện này buồn cười sao? Chúng ta biết rõ chúng ta là ai, sống thế nào, nhưng giờ đây cả thế giới lại đang nhìn và đối xử với chúng ta theo một cách hoàn toàn khác'".

Điều đáng kinh ngạc hơn cả không phải là việc Peter không biết, mà là việc môi trường sống của anh "kín kẽ" đến mức ngay cả những người bạn thân thiết nhất cũng không nhận ra họ đang chơi với con trai của một tỉ phú. Peter chia sẻ: "Đó là một sự thay đổi thú vị, nhưng không quá lớn lao bởi vì chúng tôi chưa bao giờ sống trong thế giới của người giàu hay một khuôn khổ văn hóa nơi sự giàu có được phô trương. Bạn bè của tôi cũng ngạc nhiên y như tôi vậy".

Việc bạn bè của Peter ngạc nhiên chính là bằng chứng thép cho thấy Warren Buffett đã thành công trong việc tạo ra một "màng lọc" bảo vệ các con khỏi sự phù phiếm của đồng tiền. Warren Buffett, trong cùng cuộc phỏng vấn, đã khẳng định rằng đó là chủ đích của ông. Ông muốn các con mình được hình thành nhân cách một cách tự nhiên nhất, không bị bóp méo bởi danh xưng "con nhà giàu".

"Đến thời điểm chúng biết chuyện, tính cách của bọn trẻ đã được định hình rồi," Warren Buffett nói với vẻ tự hào. "Chúng biết ai là bạn thực sự của mình. Bạn bè chơi với chúng vì yêu quý con người chúng, chứ không phải vì chúng là những đứa trẻ giàu có nhất khu phố hay bất cứ điều gì đại loại thế".

Chính nhờ sự "giấu giàu" tài tình này mà Peter Buffett đã không trở thành một "cậu ấm" hư hỏng. Thay vào đó, anh tự do theo đuổi đam mê nghệ thuật, trở thành một nhạc sĩ, nhà soạn nhạc tài năng, một tác giả có sách bán chạy nhất New York Times và là một nhà từ thiện năng nổ đã từng đoạt giải Emmy khu vực. Anh đã xây dựng được sự nghiệp riêng, danh tiếng riêng mà không cần dựa dẫm vào cái bóng quá lớn của người cha vĩ đại.

Triết lý sống đằng sau khối tài sản 145 tỉ USD

Dù không còn giữ vị trí số 1 thế giới, nhưng với khối tài sản ước tính khoảng 145 tỉ USD (tính đến đầu năm 2026), Warren Buffett vẫn là người giàu thứ 10 hành tinh. Tuy nhiên, điều khiến ông trở thành một tượng đài không phải là con số 145 tỉ USD, mà là thái độ dửng dưng đến kỳ lạ của ông đối với nó. Trong suốt cuộc đời mình, Warren Buffett chưa bao giờ coi tiền bạc là thước đo của thành công, và ông cũng dạy các con mình như vậy.

Trong lá thư gửi cổ đông cuối cùng của Berkshire Hathaway được công bố vào tháng 11, vị tỉ phú 95 tuổi đã viết những dòng tâm huyết như một lời răn dạy cho thế hệ sau: "Sự vĩ đại không đến từ việc tích lũy một lượng tiền lớn, nhận được sự chú ý khổng lồ hay nắm giữ quyền lực to lớn trong chính phủ".

Đối với Warren Buffett, tiền chỉ là một công cụ, hoặc tệ hơn, là một sản phẩm phụ của niềm đam mê làm việc. Ông nổi tiếng toàn cầu với lối sống tằn tiện đến mức khó tin. Trong khi các tỉ phú khác sở hữu du thuyền, siêu xe và những biệt thự rải rác khắp thế giới, Warren Buffett vẫn sống trong căn nhà khiêm tốn ở Omaha mà ông đã mua từ năm 1958 với giá chỉ 31.500 USD. Đó là nơi ông đã nuôi lớn Peter và các anh chị, là nơi chứa đựng những ký ức gia đình chứ không phải là một bất động sản đầu tư.

Hình ảnh Warren Buffett lái chiếc xe cũ kỹ, với biển số xe từng có chữ "THRIFTY" (Tiết kiệm), và ghé vào McDonald’s mua bữa sáng giá rẻ mỗi ngày đã trở thành giai thoại. Ông không dùng iPhone đời mới nhất cho đến khi được tặng, không mặc quần áo hàng hiệu xa xỉ. Ông sống như một người trung lưu bình thường, và chính lối sống đó là bài học trực quan sinh động nhất cho Peter.

Khi bạn nhìn thấy cha mình, một người có thể mua bất cứ thứ gì trên đời, lại chọn ăn một chiếc bánh kẹp giá vài đô la và vui vẻ với điều đó, bạn sẽ hiểu rằng hạnh phúc không nằm ở giá tiền của món đồ. Cách sống của Warren Buffett đã ngầm dạy cho Peter rằng: Giá trị của con người nằm ở nội tại, ở trí tuệ và cách đối nhân xử thế, chứ không nằm ở những gì họ khoác lên người.

Sự "giàu có" mà Warren Buffett phô trương trước mặt con cái không phải là tài khoản ngân hàng, mà là sự giàu có về tri thức, về sự hài hước và niềm đam mê với công việc. Chính vì vậy, khi biết cha là tỉ phú, Peter không cảm thấy áp lực phải tiêu tiền, mà cảm thấy áp lực phải sống sao cho xứng đáng với những giá trị đạo đức mà cha đã truyền dạy.

Khi lòng tốt và sự tử tế quý giá hơn cả những con số trong tài khoản

Nếu tiền bạc không phải là mục đích cuối cùng, vậy Warren Buffett để lại gì cho các con? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Trách nhiệm và Lòng trắc ẩn.

Thay vì để lại toàn bộ khối tài sản khổng lồ cho con cái tiêu xài, Warren Buffett đã cam kết quyên góp phần lớn tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện, và ông cũng hướng các con đi theo con đường đó. Ông tin rằng việc trao cho con cái quá nhiều tiền sẽ chỉ làm "tê liệt" khả năng tự lập của chúng. Một câu nói nổi tiếng của ông là: "Hãy cho con cái đủ tiền để chúng cảm thấy chúng có thể làm bất cứ điều gì, nhưng không nhiều đến mức chúng chẳng thiết làm gì cả".

Các con của ông, bao gồm cả Peter, cuối cùng sẽ nhận được phần tài sản thừa kế, nhưng không phải để mua sắm xa hoa, mà để điều hành các quỹ từ thiện riêng của họ. Đây là cách Warren Buffett chuyển giao quyền lực: chuyển giao khả năng giúp đỡ thế giới.

Trong những lời gan ruột gửi gắm lại, Warren Buffett nhấn mạnh vào "Quy tắc vàng" (The Golden Rule), hãy đối xử với người khác như cách bạn muốn được đối xử. Ông viết: "Khi bạn giúp đỡ ai đó bằng bất kỳ cách nào trong hàng ngàn cách khác nhau, bạn đang giúp đỡ cả thế giới. Lòng tốt là thứ không mất tiền mua nhưng lại vô giá".

Bài học lớn nhất mà Peter Buffett học được từ người cha tỉ phú của mình không phải là cách chọn cổ phiếu, mà là cách nhìn nhận con người. Warren Buffett luôn nhắc nhở con trai: "Hãy luôn nhớ rằng cô lao công cũng là một con người đáng trân trọng y như vị chủ tịch vậy". Sự bình đẳng trong cách tôn trọng người khác, bất kể địa vị xã hội hay tài sản, chính là di sản tinh thần vĩ đại nhất của dòng họ Buffett.

Bùi Tú