Công bố giá vật liệu xây dựng sát với thị trường

Thời gian qua, cộng đồng doanh nghiệp xây dựng liên tục phản ánh về tình trạng công bố giá vật liệu xây dựng từ phía cơ quan quản lý nhà nước chưa sát với thị trường. Theo ghi nhận, bảng giá vật liệu được cơ quan chức năng ban hành thường chậm cập nhật và thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế mà doanh nghiệp phải chi trả. Sự chênh lệch này đang đẩy nhiều nhà thầu vào thế khó khi chi phí đầu vào tăng cao nhưng việc thanh, quyết toán lại bị khống chế theo bảng giá cơ sở. Trong quy trình công bố giá vật liệu xây dựng hiện nay, cơ quan chức năng thường thu thập thông tin và giá niêm yết từ các đơn vị cung ứng để làm căn cứ ban hành biểu giá chung. Thế nhưng, giá công bố là vậy, giá bán thực tế tại các cơ sở kinh doanh lại cao hơn nhiều.

Nhiều chủ đầu tư chia sẻ từng phải đóng vai khách mua lẻ để dò la giá thị trường. Quả thực, trong vai trò này, họ nhận được mức giá sát với thực tế, nhưng ngặt nỗi, hễ cứ đặt vấn đề mua số lượng lớn cho công trình kèm yêu cầu xuất hóa đơn, câu trả lời nhận lại chỉ là những cái lắc đầu từ chối. Sở dĩ có tình trạng này là do chủ cơ sở muốn né tránh công bố doanh thu thực tế nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Trước thực trạng này, cơ quan chức năng từng nhiều lần đề nghị chủ đầu tư và đơn vị thi công cung cấp chứng từ về giá thực tế song chưa có đơn vị nào phản hồi. Trước phản ánh của doanh nghiệp về việc giá vật liệu quá thấp, không đủ bù đắp chi phí, phía chủ đầu tư khẳng định họ không có cơ sở pháp lý để phê duyệt giá trúng thầu, nhất là với các mặt hàng “nóng” như đất, đá, cát, sỏi vượt mức công bố của Nhà nước. Ngược lại, cơ quan chức năng lại cho rằng biểu giá ban hành chỉ mang tính tham khảo phục vụ lập dự án chứ không phải căn cứ quyết định cuối cùng.

Đứng ở thế tiến thoái lưỡng nan, các chủ đầu tư dự án lại lý giải, nếu bỏ qua giá “tham khảo” để áp dụng giá thị trường thì khi đoàn thanh tra, kiểm toán làm việc, lấy căn cứ đâu để giải trình về tính minh bạch trong lựa chọn nhà thầu? Cách làm này đang vô tình trói chặt các dự án, biến bài toán vật liệu xây dựng thành một nút thắt khó gỡ.

Qua tranh luận, các bên đều có những lý lẽ riêng nhưng mục tiêu hướng tới là làm sao biểu giá vật liệu phải bám sát thị trường. Việc Sở Xây dựng tính tới phương án cập nhật, điều chỉnh giá theo tuần là tín hiệu tích cực và chủ động đáng ghi nhận. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để gốc rễ vấn đề, các bên liên quan cần thống nhất cách hiểu, hành động thực hiện. Cơ chế quản lý cần đạt được sự hài hòa lợi ích, vừa chống thất thu ngân sách, tuân thủ nghiêm ngặt khung pháp lý, vừa không để doanh nghiệp chịu thiệt thòi.

Về vấn đề này, tại buổi làm việc với Sở Xây dựng mới đây, đồng chí Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt. Theo đó, thành phố sẽ sớm triển khai các giải pháp căn cơ, đặc biệt siết chặt quản lý đối với các chủ mỏ đất, cát nhằm thiết lập cơ sở giá bán minh bạch, đúng quy định. Trường hợp không chấp hành, sẽ có biện pháp xử lý theo quy định pháp luật.