Cộng đồng chung sức gìn giữ Lễ hội Nguyễn Trung Trực

Ông Nguyễn Mười Dũng vệ sinh và thay hoa tại các bàn thờ tại Di tích lịch sử - văn hóa mộ và đình Nguyễn Trung Trực.

Người giữ nếp lễ hội

Buổi sáng tại Di tích lịch sử - văn hóa mộ và đình Nguyễn Trung Trực, phường Rạch Giá khi dòng người chưa đông, ông Nguyễn Mười Dũng đã có mặt. Hơn 15 năm qua, công việc của người đàn ông 63 tuổi gần như không thay đổi. Thắp nhang, quét dọn, vệ sinh bàn thờ, thay hoa tươi rồi kiểm tra từng phần việc trong khu vực thờ tự. Những việc nhỏ được ông làm đều đặn qua ngày tháng, tạo nên sự trang nghiêm của một không gian mà người dân khắp nơi gửi gắm lòng thành kính đối với Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực.

Ông Dũng là thành viên Ban Bảo vệ Di tích lịch sử - văn hóa mộ và đình Nguyễn Trung Trực. Vào dịp lễ hội, khi hàng vạn lượt người về dâng hương, chiêm bái, áp lực càng lớn hơn. Ông vẫn túc trực, lau dọn tại các bàn thờ trong suốt thời gian diễn ra những nghi lễ chính. “Được giao chăm sóc nơi thờ tự là một cái duyên nên tôi phải làm cho trọn”, ông Dũng nói.

Các tình nguyện viên phục vụ tại trại võng của ông Nguyễn Văn Lên, hỗ trợ khách thập phương về dự lễ.

Qua nhiều năm túc trực ở đình, điều ông Dũng nhận thấy rõ nhất là sự thành kính của người dân. Người già tìm về thắp nén hương tưởng nhớ, các gia đình đưa con cháu đến lễ và ngày càng có nhiều người trẻ tham gia các hoạt động của lễ hội. Người dân đến không chỉ để cầu bình an mà còn để tìm hiểu về cuộc đời, khí phách và sự hy sinh của người anh hùng đã trở thành biểu tượng trong tâm thức người dân Nam Bộ.

Với những người trực tiếp thực hành nghi lễ, sự tôn kính được thể hiện qua cách chuẩn bị, hành lễ và sự nghiêm cẩn trong từng công việc. Anh Danh Việt Thắng, ngụ phường Rạch Giá nhiều năm tham gia lễ hội với vai trò nghĩa quân trong nghi lễ rước sắc thần. Anh mặc trang phục nghĩa quân, tham gia đoàn rước, giữ đội hình và thực hiện đúng các nghi thức. “Người trẻ tham gia thì những nghi lễ này mới có người tiếp nối, để sau này chúng tôi không chỉ biết mà còn hiểu và biết cách gìn giữ”, anh Thắng nói.

Trong đoàn rước sắc thần, những người như anh Thắng góp phần giữ gìn nghi lễ và kết nối các thế hệ. Người lớn truyền lại cách thực hành, người trẻ học bằng trải nghiệm thực tế. Những giá trị ấy cần được tiếp nối qua thực hành, không chỉ lưu giữ trên sách vở.

Các tình nguyện viên góp sức nấu cơm phục vụ người dân về dự lễ hội Nguyễn Trung Trực.

Lễ hội của lòng dân

Sức sống của lễ hội Nguyễn Trung Trực còn ở những việc không nằm trong chương trình nghi lễ. Bảy năm qua, ông Nguyễn Văn Lên (60 tuổi), ngụ xã Phú Hiệp, cùng khoảng 100 người trong đoàn thiện nguyện đều đặn tìm về phường Rạch Giá vào dịp lễ hội.

Đoàn chuẩn bị hơn 1.000 chiếc võng phục vụ khách thập phương nghỉ chân. Việc lo ăn uống cho lực lượng hỗ trợ, vận chuyển vật dụng, tháo dỡ sau lễ đều do các thành viên tự nguyện đảm nhận. Người góp công, góp vật dụng, lo hậu cần…, những việc làm thầm lặng ấy góp phần giúp người dân có thêm chỗ nghỉ chân, thuận tiện hơn khi về dự lễ hội.

Các tình nguyện viên tham gia gói bánh tét phục vụ lễ hội Nguyễn Trung Trực.

Năm nay, trước khu vực Đền tưởng niệm anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh được bố trí võng cho khách thập phương nghỉ ngơi. Những chiếc võng nối tiếp nhau dưới mái che, bên cạnh là các tình nguyện viên hướng dẫn, dọn dẹp. Công việc có lúc tất bật nhưng diễn ra trật tự, nhẹ nhàng. Đây là một nét đẹp của lễ hội, thể hiện tinh thần tương trợ quen thuộc trong đời sống người dân miền Tây bằng những việc làm cụ thể.

Ở đình Nguyễn Trung Trực, việc giữ lễ hiện diện trong cách người dân chăm chút bàn thờ, giữ gìn không gian đình, tham gia đoàn rước, phục vụ khách hành hương và nhắc nhở con cháu về người anh hùng mà họ kính trọng. Hình ảnh Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực được gìn giữ qua những câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp chống quân xâm lược và qua chính những việc làm của người dân hôm nay. Người dân trở về đình, giữ gìn nghi lễ, chăm chút không gian thờ tự và trao lại cho thế hệ sau những giá trị đã được trao truyền.