Cụ ông hơn 40 năm miệt mài giữ nghề làm xăm hường ở xứ Huế

Xăm hường là trò chơi có nguồn gốc từ chốn cung đình, sau đó lan tỏa ra các phủ đệ, gia đình “quý tộc” và dần đi vào đời sống dân gian của người dân xứ Huế. Thú vui tao nhã này thường được tổ chức tại các gia đình vào dịp lễ, Tết

Đến nay tại Huế, chỉ còn ông Đặng Văn Tố, 76 tuổi, ở khu tái định cư Hương Sơ (phường Hương An) là người duy nhất giữ “bí quyết” làm thẻ xăm hường bằng phương pháp thủ công truyền thống

Để có được bộ xăm hường đạt chuẩn, ông Tố phải tỉ mĩ lựa chọn tưng khúc xương bò, phơi khô rồi mài nhẵn, khắc hình - khắc chữ, tô điểm màu sắc…

Mỗi bộ xăm hường hoàn chỉnh gồm nhiều thẻ khác nhau, tượng trưng cho thứ bậc, vai trò, điểm số trong trò chơi. Vì thế, người làm nghề không chỉ cần đôi tay khéo léo, mà còn phải hiểu rõ cấu trúc, luật chơi và ý nghĩa văn hóa ẩn sau từng thẻ xăm

Theo ông Đặng Văn Tố, thẻ xăm làm từ xương bò rất kỳ công nhưng đảm bảo chất lượng và đúng với nguyên bản thời xa xưa. Ngày nay, một số chợ truyền thống cũng bày bán bộ xăm hường nhưng làm bằng chất liệu nhựa, giá thành mềm hơn

Để thi công hoàn chỉnh một bộ xăm, ông Tố mất thời gian gần 2 tuần. Giá bán mỗi bộ giao động từ hơn 1,5 triệu đồng đến 3 triệu đồng. Tuy nhiên, vẫn có một số khách đặt hàng giá với yêu cầu cao và khắt khe hơn

“Ngoài các khách hàng là người địa phương, nhiều khách ở Hội An, Đà Lạt, TP. Hồ Chí Minh… hay thậm chí ở nước ngoài cũng liên hệ tôi đặt hàng. Họ là những người gốc Huế và muốn tìm lại những nét đẹp văn hóa xưa”, ông Đặng Văn Tố kể

Trong ký ức của nhiều người, những ngày Tết, khi gia đình quây quần bên nhau là không thể thiếu mâm xăm hường. Nhiều năm trở lại đây, trong các hoạt động vui Xuân đón Tết, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thường tổ chức tái hiện nhiều trò chơi cung đình xưa, trong đó có đổ xăm hường

Nghệ nhân Đặng Văn Tố cho biết, nghề làm xăm hường đòi hỏi người thợ phải có những kỹ năng cơ bản về cơ khí, điêu khắc và quan trọng nhất là niềm đam mê, kiên nhẫn, cẩn trọng trong từng thao tác. Giữ nghề đã khó, trao truyền nghề càng khó vì những người trẻ hiện này không mấy ai mặn mà

“Chế tác xăm hường thì làm quanh năm, nhưng gần như chỉ giao dịch bán hàng vào khoảng 2 tháng cận Tết. Công sức nhiều nhưng thu nhập không cao nên các bạn trẻ cũng không hứng thú với công việc này”, ông Đặng Văn Tố chia sẻ

SƠN THÙY