Củng cố 'thế trận lòng dân' nơi biên cương xứ Lạng

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Bắc Xa phối hợp với dân quân và nhân dân địa phương tuần tra, bảo vệ đường biên, cột mốc. Ảnh: Duy Khiêm

Khi mỗi người dân là một “cột mốc sống”

Nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Tổ quốc, Lạng Sơn có tuyến biên giới đất liền dài hơn 231km tiếp giáp với nước bạn Trung Quốc. Địa bàn biên giới của tỉnh bao gồm 20 xã và 1 thị trấn biên giới, là nơi cư trú lâu đời của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh... Với địa hình đồi núi phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở, công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và giữ gìn an ninh, trật tự đặt ra cho Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn nhiệm vụ hết sức nặng nề.

Nhận thức rõ bảo vệ biên giới là sự nghiệp của toàn dân, trong đó nhân dân là chủ thể, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương cụ thể hóa các nội dung của Chỉ thị số 01 thành các chương trình hành động sát với thực tế. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật được các đồn Biên phòng triển khai đồng bộ với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Các đơn vị đã tổ chức hàng nghìn buổi tuyên truyền tập trung và lồng ghép, thu hút hàng chục nghìn lượt người dân tham gia. Nội dung tập trung vào 3 văn kiện pháp lý về quản lý biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, Luật Biên phòng Việt Nam và các quy định về quy chế biên giới.

Sự kiên trì, bền bỉ của người lính mang quân hàm xanh đã mang lại những chuyển biến rõ nét. Từ chỗ đứng ngoài cuộc hoặc chỉ tham gia thụ động, đồng bào các dân tộc biên giới đã chủ động, tự nguyện đăng ký tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới. Đến nay, toàn tỉnh Lạng Sơn đã xây dựng và duy trì hiệu quả 24 tập thể và 885 hộ gia đình ký kết trách nhiệm tự quản đường biên, mốc quốc giới; cùng với đó là 182 tổ an ninh tự quản được thành lập tại 100% các thôn, bản giáp biên.

Cơ chế, chính sách khích lệ từ ngân sách địa phương (hỗ trợ kinh phí hằng tháng cho các tập thể và hộ gia đình tự quản) đã kịp thời động viên tinh thần, nâng cao trách nhiệm của cư dân biên giới. Giờ đây, đi dọc tuyến biên thùy xứ Lạng, từ già làng, trưởng bản đến những người dân đi canh tác sát đường biên đều tự hào coi mình là một “cột mốc sống”. Bất kỳ một biến động nhỏ trên biên giới, một dấu hiệu bất thường của các đối tượng lạ mặt hay hành vi xâm phạm đường biên đều được người dân phát hiện và thông báo kịp thời cho các đồn Biên phòng. Sức mạnh của lòng dân đã tạo nên một “lá chắn thép" vững vàng, góp phần đẩy lùi các hoạt động tội phạm, buôn lậu và xuất nhập cảnh trái phép.

Những mô hình thắt chặt tình quân dân

Nét nổi bật và là chìa khóa thành công của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn trong thực hiện Chỉ thị số 01 chính là việc từ thực tiễn đúc rút kinh nghiệm để xây dựng và nhân rộng các mô hình, phong trào tự quản sáng tạo, hiệu quả. Những mô hình này không chỉ giúp Bộ đội Biên phòng hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị, mà còn trực tiếp góp phần cải thiện đời sống, làm thay đổi diện mạo các bản làng biên cương.

Thiếu tá Lương Minh Đạo, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Ba Sơn chia sẻ: “Khi mới triển khai Chỉ thị số 01, cái khó nhất là làm sao để bà con hiểu bảo vệ chủ quyền không phải là trách nhiệm riêng của bộ đội. Chúng tôi áp dụng phương châm "ba bám, bốn cùng", cử cán bộ biết tiếng dân tộc xuống từng nương rẫy. Khi dân hiểu, dân tin thì việc gì cũng thành công. Từ các tổ tự quản, nhiều nguồn tin quý báu của bà con đã giúp đơn vị ngăn chặn kịp thời hàng chục vụ xuất nhập cảnh trái phép và buôn lậu qua biên giới, bảo vệ vững chắc an ninh, trật tự trên địa bàn”.

Đồn Biên phòng Pò Mã tổ chức hoạt động vui Tết Trung thu và tặng quà học sinh cho đại diện Trường Phổ thông nội trú Tiểu học, Trung học cơ sở Quốc Khánh. Ảnh: Duy Khiêm

Mô hình tiêu biểu mang đậm tính nhân văn và góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” tại đây chính là “Lũy tre biên giới Việt” do Đồn Biên phòng Ba Sơn khởi xướng. Bằng việc vận động và đồng hành cùng nhân dân trồng tre dọc theo đường biên giới, mô hình vừa góp phần tạo nên một vành đai xanh bảo vệ chủ quyền, chống sạt lở đất, vừa tạo thêm sinh kế cho người dân thông qua việc thu hoạch măng và thân tre.

Ngay sát đường biên, mốc giới, ông Hoàng Văn Sình, dân tộc Nùng, trú tại bản Phai Trần, xã Ba Sơn, thành viên tích cực của Tổ tự quản đường biên, cột mốc, phấn khởi bộc bạch: “Gia đình tôi nhận tự quản đoạn đường biên và cột mốc gần khu vực đất canh tác của nhà. Mỗi lần đi rừng, đi làm rẫy, tôi đều chú ý quan sát mốc giới. Được các chú Biên phòng hướng dẫn, bà con trong bản bảo nhau tuyệt đối không lấn đất, không nghe kẻ xấu dụ dỗ. Các chú Biên phòng còn giúp dân làm đường bê tông lên mốc, giúp kéo điện về bản, hỗ trợ cả bò giống để làm ăn; lo cho dân như người nhà, nên người dân mình cũng phải có trách nhiệm giữ gìn biên giới chứ”.

Sự chủ động ấy của bà con đã trực tiếp giúp lực lượng Biên phòng nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo đảm an ninh, trật tự ở khu vực biên giới. Từ nguồn tin của quần chúng, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã triệt phá nhiều chuyên án lớn. Điển hình, thông qua tin báo từ hòm thư tố giác tội phạm, cuối tháng 12/2025, Phòng Nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với Đồn Biên phòng Tân Thanh triệt phá thành công Chuyên án mang mật danh LS1225, bắt giữ các đối tượng có hành vi tổ chức đưa, đón người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật tại dải đất biên thùy.

Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn còn ghi dấu ấn đậm nét qua các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vùng biên với tổng kinh phí hơn 110 tỷ đồng. Hàng loạt chương trình ý nghĩa như: “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Mái ấm và bò giống cho người nghèo nơi biên giới”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” hay các mô hình hỗ trợ sinh kế “Trà hoa vàng”, “Vườn cây kiểu mẫu”... đã giúp đỡ hàng nghìn hộ gia đình phát triển sinh kế, từng bước thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

Đặc biệt, mô hình “Công trình dân sinh thắm tình đồn xã” đã thực hiện hàng trăm phần việc thiết thực như sửa chữa trường học, làm đường giao thông nông thôn, kéo điện thắp sáng thôn, bản. Công tác giáo dục thế hệ trẻ cũng được chú trọng thông qua Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” với 113 cháu được nhận đỡ đầu, chăm sóc từ nguồn kinh phí hơn 5,6 tỷ đồng, cùng mô hình “Tiết học biên cương” tại các trường học vùng cao. Những bài học về lòng yêu nước, về chủ quyền quốc gia được các cán bộ, chiến sĩ Biên phòng truyền đạt trực tiếp ngay bên cột mốc biên giới đã bồi đắp nhận thức, tình yêu quê hương, đất nước cho các em học sinh, góp phần nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm của những chủ nhân tương lai đối với biên cương của Tổ quốc.

Có thể khẳng định, sự đồng lòng, chung sức của nhân dân qua công tác tuyên truyền, vận động và hướng dẫn của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã đưa những nội dung của Chỉ thị số 01 đi vào cuộc sống, khơi dậy mạnh mẽ trách nhiệm của nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia. Những kết quả đạt được là minh chứng sinh động cho thấy, khi lòng dân đã thuận, thế trận biên phòng toàn dân được củng cố vững chắc thì chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia có thêm nền tảng để được giữ vững trong mọi tình huống.