Cuộc đua 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai: Sổ đỏ trên VNeID gắn với quyền lợi người dân

TPHCM trong nhóm dẫn đầu

Ngày 28/9/2026, chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ đồng bộ GCNQSDĐ để tích hợp trên VNeID, đồng thời đôn đốc, hướng dẫn địa phương kết nối với hệ thống định danh điện tử để công dân được hưởng mức ưu đãi giảm phí, lệ phí theo Nghị quyết 66.22/NQ-CP về phát triển công dân số, hoàn thành trước ngày 30/10/2026. Cũng tại phiên họp, Thủ tướng nêu thực trạng người dân vẫn phải nộp hồ sơ giấy dù thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu. Như vậy, giữa đợt cao điểm 90 ngày đêm, các địa phương có thêm một mốc phải về đích sớm hơn thời hạn 30/11 một tháng.

Cùng với mốc 30/10/2026 cho việc đồng bộ giấy chứng nhận, phiên họp ngày 28/9 xác định một mốc dài hơn cho toàn bộ hệ thống: đến hết năm 2027, cơ bản hoàn thành công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Mốc cuối năm 2027 xuất phát từ thực tế được Bộ NN&MT báo cáo trước đó một tuần. Theo báo cáo gửi Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ngày 21/9/2026, tính đến ngày 15/9, cả nước đã tổng hợp tiến độ đối với hơn 105 triệu thửa đất tại 34 tỉnh, thành phố, trong đó 68,3 triệu thửa đã đồng bộ dữ liệu, 20,53 triệu thửa cần tiếp tục bổ sung, xác thực và 36,77 triệu thửa chưa xây dựng cơ sở dữ liệu. Số thửa đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống" là 47.767.174 thửa, tăng 4,43 triệu thửa so với kỳ báo cáo ngày 25/8, trong khi số thửa cần bổ sung, xác thực giảm 4,18 triệu thửa.

Cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM số hóa hồ sơ đất đai

Điểm đáng chú ý là số thửa chưa có cơ sở dữ liệu lại tăng thêm 2,06 triệu thửa so với cuối tháng 8. Bộ NN&MT lý giải diễn biến này một phần do một số địa phương trước đây chưa cập nhật việc chia, tách thửa tại các dự án nhà ở, đồng thời chưa kịp thống kê, rà soát lại số liệu sau khi sắp xếp địa giới hành chính. Đến ngày 15/9, Bộ đã nhận 145 công văn, báo cáo của các địa phương phản ánh khó khăn về kỹ thuật, hạ tầng công nghệ, tài chính và lựa chọn đơn vị tư vấn; đã kiến nghị điều chỉnh thời gian hoàn thành đến tháng 12/2027 đối với một số nhiệm vụ theo Chỉ thị số 05/CT-TTg.

Riêng với phần dữ liệu đã có, yêu cầu không thay đổi, theo Nghị quyết số 21-NQ/TW, đến hết năm 2026 phải hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu số đối với toàn bộ các thửa đất đã được thu thập thông tin, dữ liệu.

Trong báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, TPHCM được nêu tên đầu tiên trong nhóm các địa phương đạt kết quả cao nhất, cùng Lào Cai, Thái Nguyên, Nghệ An và Hà Nội. Trước đó, theo Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM, Thành phố đã có gần 3 triệu thửa đất đạt tiêu chí nhóm 1, tính đến giữa tháng 8/2026 đã có hơn 54.600 giấy chứng nhận được tích hợp qua VNeID, trong khi còn hơn 400.000 thửa đất cần tiếp tục số hóa.

Mốc thời hạn ngày 30/10 mà Thủ tướng đặt ra trùng với một mốc Thành phố đã tự ấn định từ đầu đợt cao điểm. Tại lễ phát động ngày 03/9/2026, Sở NN&MT TPHCM yêu cầu các thửa đất đã có thông tin trên bản đồ địa chính nhưng chưa có thông tin đăng ký, cấp giấy chứng nhận phải hoàn thành rà soát trước ngày 30/9/2026 và hoàn thành cập nhật cơ sở dữ liệu trước ngày 30/10/2026, trước khi về đích tối thiểu 80% dữ liệu đủ điều kiện vào ngày 30/11/2026.

Trình tự kỹ thuật để làm việc này đã được xác định. Theo Phòng Kỹ thuật địa chính và lưu trữ, Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM, khi dữ liệu đất đai được đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia, Bộ Công an sẽ tiến hành tích hợp thông tin sổ đỏ vào VNeID. Khâu khó nhất là các sổ được cấp trên tài liệu cũ, cần nhiều thời gian đối soát hồ sơ kết hợp khảo sát thực địa. Ở khâu xác thực con người, đại diện Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an TPHCM đã cam kết phối hợp xác minh, đối chiếu thông tin dân cư, bảo đảm kết quả rõ ràng, chính xác, đồng thời bảo đảm an ninh mạng và an toàn thông tin trong quá trình kết nối, khai thác dữ liệu.

Cán bộ xã Kim Thành, Hải Phòng đang khẩn trương cập nhật dữ liệu, bổ sung thông tin về cơ sở dữ liệu đất đai

Người dân nên chủ động kiểm tra

Một mốc thời hạn mới dễ khiến người dân lo phải tự mình làm thêm thủ tục. Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an, việc này không bắt buộc. Người sử dụng đất có thể chủ động cung cấp giấy chứng nhận qua VNeID để hỗ trợ cơ quan chức năng đối chiếu, chuẩn hóa dữ liệu, còn những trường hợp đã cung cấp giấy chứng nhận tại địa phương trước đây thì không yêu cầu cập nhật lại trên VNeID, trừ khi người sử dụng đất có nhu cầu. Người có tài khoản định danh mức 2 muốn chủ động cung cấp có thể đăng nhập VNeID, chọn "Dịch vụ khác", chọn "Cung cấp thông tin cho cơ quan Nhà nước", nhấn "Tạo mới" rồi chọn mục "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất".

Việc giấy chứng nhận chưa hiển thị ngay cũng không phải là dấu hiệu bất thường. Quá trình tích hợp không đơn thuần là đưa hình ảnh sổ đỏ lên ứng dụng; dữ liệu phải được đối chiếu với cơ sở dữ liệu đất đai, chuẩn hóa và xác thực đúng chủ thể trước khi hiển thị. Tại TPHCM, kế hoạch cao điểm của UBND Thành phố yêu cầu các cơ quan không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã được số hóa, kết nối, chia sẻ và có thể khai thác theo quy định.

Quyền lợi gắn với việc tích hợp là cụ thể. Theo Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số, từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/02/2027, công dân được giảm 10% lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi sử dụng tài khoản định danh điện tử mức 2, khai và nộp lệ phí bằng phương thức điện tử và tích hợp thành công các thông tin theo quy định trên VNeID. Trong đó có thông tin về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng; ưu đãi áp dụng một lần trong một năm, mức giảm tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở. Đây cũng là lý do yêu cầu của Thủ tướng gắn việc đồng bộ giấy chứng nhận với việc bảo đảm cho công dân được hưởng ưu đãi trong cùng một thời hạn.

Làm sạch dữ liệu đất đai sẽ giúp thực hiện thủ tục liên quan nhà đất thuận tiện

Về giá trị sử dụng, Quyết định số 441/QĐ-BNNMT ngày 02/02/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã công bố dữ liệu thông tin về giấy chứng nhận đủ điều kiện khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính. Cùng với hướng dẫn về việc cung cấp giấy chứng nhận, người dân được cảnh báo về các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan Nhà nước yêu cầu định danh đất đai, xác thực sổ đỏ nhằm đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn này dễ gây nhầm lẫn bởi việc làm sạch dữ liệu đất đai và cung cấp thông tin giấy chứng nhận trên VNeID là hoạt động có thật. Nếu người dùng cài ứng dụng giả mạo và cấp các quyền nhạy cảm, phần mềm có thể thu thập thông tin cá nhân, dữ liệu đăng nhập ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc chiếm quyền điều khiển thiết bị.

Tại TPHCM, Công an xã Bình Chánh từng tiếp nhận nhiều phản ánh về việc bị gọi điện yêu cầu chụp sổ đỏ, cài ứng dụng mang tên "Cổng dịch vụ công Bộ Công an" rồi nộp "phí làm sạch dữ liệu đất đai". Công an xã khẳng định không có cán bộ nào gọi điện yêu cầu người dân cung cấp sổ đỏ, cài ứng dụng lạ hay chuyển tiền, không có ứng dụng nào mang tên như vậy ngoài VNeID chính thức trên CH Play và App Store, và không có khoản phí nào thu qua tài khoản cá nhân.

Từ nay đến ngày 30/10/2026, phần việc nặng nhất thuộc về các cơ quan: đồng bộ dữ liệu, đối khớp đúng chủ thể và tích hợp lên VNeID. Phần của người dân là kiểm tra thông tin của chính mình trên ứng dụng chính thức, phản ánh với UBND phường, xã, đặc khu hoặc Văn phòng Đăng ký đất đai khi thấy sai lệch và từ chối mọi yêu cầu "làm sạch dữ liệu" đến từ điện thoại hay mạng xã hội.